blogspot visitor

11 september 2014

Het groeiende gevaar van selffulfilling apocalyptiek

EEN EXPOSÉ ALS VREEDZAME AANSLAG TEGEN HEILIGE TERREUR 

Google Translate: English | Deutsch | Français

Veel monotheïsten denken van oudsher dat rond en in Israël de ware God zal zegevieren via een eindstrijd met talloze doden. Verrassend is de actuele terreinwinst van islamitische, christelijke en joodse fanaten die waan tot werkelijkheid willen maken. Ook zijn er opmerkelijke dwarsverbanden.


Voorkant van het tweede nummer (juli 2014) van het blad Dabiq van IS: "Het is of de islamitische staat, of de zondvloed". Het eerste ("De terugkeer van het kalifaat") begint met een hadith over de eindstrijd.

Inhoud

Inleiding
Enquêtes
Apocalyptische Matrix
Jihadistische moslims
Intermezzo: andere factoren dan apocalyptiek
Rechtse christenen
Extreemrechtsen
Russisch-orthodoxen
Dwarsverbanden
Religieuze zionisten
Slotopmerkingen
Noten en bijlagen
Literatuurlijst

Ter nagedachtenis van de slachtoffers van ideologisch geweld.
Een verkorte versie is verschenen op Sargasso.

Inleiding

Utopieën draaien om toekomstverwachtingen en daaraan verbonden apocalyptische ondergangsprofetieën, vertelt de filosoof Hans Achterhuis. "In elk boek over [...] utopische bewegingen figureert Joachim van Fiore [circa 1135-1202] als één van de belangrijkste wegbereiders hiervoor. Mede gebaseerd op zijn uitleg van de Apocalyps van Johannes predikte hij de nabije komst van het duizendjarig rijk. De geschiedenis bestond volgens hem uit drie tijdperken: dat van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest. Dit laatste, dat zich in het monnikwezen al aankondigde, zou definitief in 1260 aanbreken. Het zou een volmaakte wereld zijn, de orde van de rechtvaardigen. Met Joachim beginnen het soort speculaties waar wij vandaag [...] nog steeds van kunnen genieten. [...] Het jaar 1260 [...] zal in zijn visie] de grote ommekeer brengen. Maar het zal vooraf worden gegaan door de meest verschrikkelijke verschijnselen die de antichrist verbreiden zal. Het duizendjarig rijk zal zich aankondigen door ondergang en verderf.
Dit historische schema van ondergang en redding, van extreme schaarste met als antwoord erop utopische overvloed, zoals ik het in mijn boek De erfenis van de utopie [1998] omschrijf, van Verelendung die naar het heilsrijk van het communisme leidt, volgens Marx, zal vanaf Thomas More's Utopia uit 1516 het utopische denken beheersen. Het heil dat Joachim nog van God verwachtte, komt in de utopie echter van de mens alleen."

Apocalyptiek - het geheel van gedachten en voorstellingen betreffende het einde van de wereld en de komst van het koninkrijk Gods - mag je dus proto-utopisch denken noemen. Bij elke utopie ligt geweld op de loer[1a], omdat het doel al gauw de middelen heiligt en - paradoxaal - omdat de rechte leer wordt beschouwd als volmaakt goed. In de apocalyptiek worden ook nog eens ongekend verwoestende oorlogen expliciet aangekondigd[1b-c]. En het te bevechten ideaal is van een absolute, bovenaardse perfectie. De gelukzaligheid van de goeden zal volkomen zijn, ook als ze sneuvelen. De tegenstanders zijn marionetten van het kwaad. Dus ligt het voor de hand dat sommige gelovigen het inzetten van wapens met een maximale vernietigingskracht logisch vinden. Temeer vanwege de dreiging van maatschappelijke en persoonlijke verdoemenis door toedoen van de duivel.
Daar staat tegenover dat de religieuze geschriften regels voor het inperken van geweld bevatten, een rudimentair, maar wel heilig geacht oorlogsrecht. En met name uit de Tenach en de Koran, maar ook wel uit de Hadith en de Bijbel, valt een meer afwachtende houding als de juiste af te leiden. De gelovige kan het allemaal aan God laten en zijn eigen rol zien als een vroom ondergaan van het gigantische drama van het laatste oordeel. Toch blijft staan: de apocalyptiek van elk van de drie grote monotheïstische godsdiensten schildert en sanctioneert onder meer scenario's voor bijna grenzeloos geweld - dat zit zogezegd in geuren en kleuren in het keuzepakket[2]. Bovendien lokt het velen aan te worden gecast in een goddelijke actiefilm met een hemelse finale.

Enquêtes

Volgens een peiling van OmniPoll onder Amerikanen ongeacht levensovertuiging antwoordde vorig jaar maar liefst 41 procent "ja" op de vraag: "Do you, personally, believe that the world is currently living in the 'end times' as described by prophecies in the Bible, or not?" [cursivering door mij; K]. Er lijkt dus weinig veranderd sinds Time en CNN in 2002 peilden dat 59 procent geloofde dat de gebeurtenissen in de Openbaring van Johannes zich ooit zullen voltrekken.
In het Midden-Oosten zijn de cijfers minstens zo sprekend. Volgens een onderzoek van Pew Research in 2012 verwacht daar de helft of meer van de moslims nog tijdens hun leven de komst van de Mahdi, die de eindstrijd zal aanvoeren. In Irak was dat 72 procent. Afghanistan scoorde 83 procent, Tunesië 67 procent.
Guttman-Avi Chai vond in 2012 dat 70 procent van de Joodse Israëliërs meende dat Joden het uitverkoren volk zijn. 55 procent geloofde in de komst van de Messias (was 45 procent in 1999).
Dat volgens weer een andere enquête (PRRI 2012) 15 procent van de Amerikanen dacht dat ze de Apocalyps zoals voorzien door Johannes nog zouden meemaken, zet dergelijke cijfers wel wat op losse schroeven. Toch mag je aannemen dat apocalyptiek in onze tijd nog honderden miljoenen christenen en moslims en miljoenen joden aanspreekt.

Op YouTube staan tienduizenden video's over de rol van de dajjal, de islamitische duivel, in verband met de laatste dag of dag des oordeels (schat ik, alleen al met Engelstalige titels of omschrijvingen). Google geeft voor het hele internet circa vier miljoen treffers op de combinatie ISIS Mahdi Apocalypse Bible en ruim drie miljoen op Obama Antichrist. Natuurlijk zijn dit maar grove grepen die lastig zijn te analyseren, maar het geeft een indruk van de ijver waarmee velen met het einde der tijden de boer op gaan.

Apocalyptische Matrix

In hun studie Krieg der Religionen. Politik, Glaube und Terror im Zeichen der Apokalypse (2006) vatten Victor en Victoria Trimondi de grondstructuur van de christelijke en islamitische apocalyptiek samen in wat ze de Apocalyptische Matrix noemen. In door mij licht gewijzigde en uitgebreide vorm gaat het om de volgende elementen, de chronologie is deels wat vaag:
- de eindtijd is al begonnen, zij het mogelijk in een vroeg stadium;
- het Midden-Oosten, in het bijzonder Israël en Jeruzalem, zijn de bühne; het conflict tussen Israël en de Palestijnen en de Arabische wereld is de religieuze oeroorlog; daar valt de beslissing over de toekomst van de mensheid;
- tijdelijk bestaat er een soort Groot-Israël dat volgens sommige groepen christenen de Derde Tempel van Salomon zal herbouwen op de Tempelberg;
- volgens diverse hadiths komen Russen - ik denk aan Tsjetsjeense jihadisten en vechtersbazen uit de regio Khorasan (zie hieronder) - de Arabische volkeren helpen Groot-Israël te verslaan en te vernietigen;
- de VS en Europa vechten aan de kant van Groot-Israël;
- de antichrist verschijnt, grijpt geleidelijk de wereldmacht en zorgt voor algeheel zedenverval;
- uitverkoren gelovigen worden in de hemel opgenomen - ik denk (zie hieronder) aan de rapture van goede christenen en het "aangename briesje" en de shahadat, het martelaarschap, van jihadisten;
- de achtergeblevenen raken verwikkeld in ongehoord wrede en verwoestende oorlogen;
- als de nood het hoogst is, verschijnt Jezus, die de antichrist vernietigt;
- de eindstrijd breekt uit, 'massavernietigingswapens' worden ingezet, grote steden worden met de grond gelijk gemaakt, miljarden mensen sterven, onder wie alle Joden die zich niet bekeren;
- de overlevende gelovigen beleven een periode van grote welvaart en vrede, onder het bewind van Jezus respectievelijk een kalief;
- na het utopische tijdvak, neemt al het aardse zijn einde, komen de gelovigen in de hemel en belanden de ongelovigen in de hel.

De Joodse geschriften zijn over de eindtijd minder eenduidig[3]. Er is sprake van een - al dan niet gewelddadig - ontstaan van een Israël dat het hele "beloofde land" omvat, met Jeruzalem als hoofdstad. De boeken Daniël en de apocriefe Henoch en Jubileeën schetsen groteske, gruwelijke panorama's (vergelijk de Openbaring van Johannes). De Derde Tempel wordt gebouwd door het "uitverkoren volk". Er komt een geheiligd koningschap. De verschijnende Messias is in enkele profetieën een lijdzame verlosser die zich opoffert (vergelijk het Evangelie), in andere een militante, wrekende en meedogenloze krijgsheer. Een soort 'antimessias' krijgt weinig gestalte. Na het aantreden van de Messias is het heilsgebeuren snel achter de rug; hij sticht een eeuwig rijk waar de mensen lang en gelukkig leven.

Jihadistische moslims

Over de islamitische apocalyptiek zijn sinds 9/11 veel goede boeken en artikelen verschenen. Voor studies met een rijkdom aan gegevens verwijs ik naar de literatuurlijst onderaan. Hier trek ik hink, stap, sprong enkele lijnen, aangevuld met sprekende voorbeelden en details.
De Koran introduceert noch de dajjal (de islamitische antichrist in de Hadith), noch de Mahdi. De vaders van het moderne militante jihadisme, Maulana Maududi en Sayyid Qutb, maken nauwelijks een punt van de eindtijd, al geloofde de eerste wel in de Mahdi. Allah zal volgens hen 'gewoon' de islam doen zegevieren - via de politiek, door bekeringen en met geweld - en een transnationale moslimstaat zal het licht zien, zich uitstrekkend over een groot deel van de wereld (Maududi gebruikt de term kalifaat). Beide ideologen radicaliseren een concept van Taqi al-Din Ibn Taymiyyah (1263-1328), jahiliyya: foutief geloof van met name moslims, die daarom snoeihard mogen worden bestreden.
Qutb is een hartgrondige Jodenhater, getuige zijn boek
Our Struggle against the Jews (1950).

De Trimondi's wijzen erop dat de radicale politieke islam betekenisvolle overeenkomsten vertoont met het communisme[4a]:
- Amerikaans imperialisme als grote vijand;
- een revolutie en ideale staat als einddoel;
- internationale, naties en rassen overstijgende uitstraling en mobilisering;
- inspelen op een solidaire massa (de oemma respectievelijk het proletariaat);
- bereidheid grof geweld te gebruiken;
waaraan ik toevoeg:
- totalitaire controle op het juiste gedrag;
- grote en brede bekeringsijver (dawa);
- moorddadige verachting van een 'decadente'[4b] groep (Westerse ongelovigen en heulende of afgedwaalde moslims respectievelijk de bourgeosie);
- vergelijkbare manier van elkaar aanspreken (broeder/zuster respectievelijk kameraad);
- verheerlijking van de grote (en baardige) leider/stichter;
- verabsolutering van diens lijvige, ingewikkelde boek.
Alleen al gezien deze structurele gelijkenis is het raadzaam er rekening mee te houden dat het militante islamisme nog veel meer aanhangers zal trekken, zowel door te overtuigen als door te onderwerpen.

Al Qaida en Khorasan

De aanslag op de Twin Towers bracht een golf van apocalyptische speculaties op gang onder christenen en moslims, maar Osama Bin Laden en Ayman al-Zawahiri hebben nooit publiekelijk blijk gegeven van interesse voor het thema. Ook documenten van Al Qaida en gesprekken met actieve leden wijzen niet overtuigend[5] in die richting. Wel gebruikte Bin Laden het voor veel moslims mythische charisma van de regio Khorasan - grofweg Afghanistan en omstreken, de letterlijke betekenis schijnt iets te zijn als "Land waar de zon opkomt"[6]. Daarover zo dadelijk meer. Jarenlang gaf Al Qaida het blad Voorhoedes van Khorasan uit. Verder gaf Bin Laden zijn terrorisme het air van een heilige oorlog tegen "joden en kruisvaarders".
De Saoedische sjeik Safar al-Hawali, een inspirator van Bin Laden, publiceerde in 2000 het zeer apocalyptische (en antisemitische) boek Dag des toorns[7]. En een van de topstrategen van Al Qaida, Abu Musab Al-Suri[8], zette 2004/2005 op eigen titel zijn magnum opus Mondiale oproep tot islamitisch verzet (1600 bladzijden) online, met op de laatste honderd pagina's een obsessieve inventarisatie van hadiths over de laatste dag.

'De Islamitische Staat' als ark der wrake

Op een persconferentie op 21 augustus van de Amerikaanse minister van Defensie Chuck Hagel, zei een hooggeplaatste militair van het Pentagon over de strijdgroep De Islamitische Staat (IS) van Abu Bakr al-Baghdadi: "This is an organization that has an apocalyptic, end-of-days strategic vision which will eventually have to be defeated." Een week later werd in Syrië een laptop of doom gevonden, met instructies voor het maken van massavernietigingswapens en bommen om epidemieën te veroorzaken.
Inderdaad is inmiddels evident[9] dat IS, anders dan Al Qaida, een zowel terroristische als uitgesproken apocalyptische jihad propageert. Weliswaar blijkt dit niet[10] uit
Al-Baghdadi's tot dusver enige openbare  "vrijdagpreek". Deze draaide om de joden en de door hen "gemobiliseerde" "kruisvaarders" als kwade machten, de "eer" van moslims die overal ter wereld (Al-Baghdadi noemt ook veel islamitische landen[11]) zou worden geschonden, een ode aan nobel terrorisme en de oproep te vertrekken naar de Islamitische Staat. Maar het IS-blad Dabiq mobiliseert in alle drie de inmiddels verschenen nummers nadrukkelijk - uitvoerig bronnen en geleerden aanhalend - voor de naderende eindstrijd, die zal plaats vinden in "Sham" (de Levant): bij Dabiq[12] en elders in Syrië of nabijgelegen landen. Issa (Jezus) zal neerdalen en de dajjal doden, mogelijk bij Lod in Israël[13]. (Daar staat overigens al eeuwen een kerk annex moskee waar Sint-Joris, voor moslims Al-Khidr, wordt vereerd.) De verovering van Jeruzalem is op handen ("de Al-Aqsa ligt op een steenworp afstand"). Ware gelovigen verhuizen zo snel mogelijk naar het kalifaat dat IS heeft gesticht, een soort ark[14] van Noach en tevens heilstaat in wording. Wie de boot mist, gaat ten onder of wordt zonder pardon afgeslacht. De Mahdi betreedt het toneel. Op enig moment zal een "aangenaam briesje" van Allah de goede moslims meevoeren naar de hemel - wat doet denken aan de christelijke rapture (zie hieronder). De lappendeken van citaten geeft trouwens bepaald geen coherent beeld. De gebruikte hadiths zijn merendeels omstreden en er bestaan versies[15] van die op concrete punten verschillen. Maar dat mag de pret niet drukken. Terzijde: Al-Baghdadi heeft zijn volledige 'artiestennaam' zo opgebouwd, dat deze voldoet aan de vereisten voor de Mahdi, maar dit kan ook alleen zijn om te imponeren.

Opvallende autoriteiten in Dabiq zijn Taymiyyah[16], zijn leerling Ismaël Ibn Kathir en Abdullah Azzam. Taymiyyah verkondigde volgens de wikipedia de klassieke soennitische visie op de Mahdi.  Ibn Kathir (1301–1373) schreef fervent over de tekenen van de laatste dag. Azzam, auteur van het boek Van Kabul naar Jeruzalem (1989) en bewonderaar van Sayyid Qutb, zegt in zijn testament: "De verzen van Sorat At-Tauba, die de regels van de jihad tot aan de dag des oordeels verduidelijken, vullen mijn hart met pijn en verdriet, wanneer ik kijk naar mijn onvermogen en de afwezige bereidheid van de moslims te vechten voor de zaak van Allah. Ik ben er sterk van overtuigd dat na het bezitten van iman, het verdedigen van moslimland de belangrijkste verplichting is [...] en zoals sjeik Al-Islam Ibn Taymiyyah [...] heeft gezegd: 'Naast iman, is er niets dat dringender is dan het terroriseren van de agressieve vijand die de islam en het welzijn van de moslims vernietigt'." De sterk door Azzam[17] beïnvloedde Bin Laden beriep zich eveneens op Taymiyyah, al dan niet terecht. Zo ook de genoemde Al-Suri en een andere auteur die naast Al-Suri geldt als groot strateeg van de jihadistische versie van shock and awe[18], Abu Bakr Naji. Bin Laden, Al-Suri en Naji ontrieden echter sektarisch geweld tegen andere islamitische stromingen. IS lijkt een mix te zijn van het slechtste van de werelden van Taymiyyah, Kathir, Azzam, Al-Suri en Naji (al worden de laatste twee nooit genoemd). Azzam en Naji benadrukten het grote belang van werving via internet.

Jean-Pierre Filiu, universitair hoofddocent aan het Institut d'études politiques de Paris en auteur van Apocalypse in Islam (2011), schrijft op zijn blog over IS. "Het extreme geweld van het jihadistische monster is grotendeels te wijten aan de apocalyptische overtuigingen van veel van zijn rekruten." En de strijdgroep, aldus Filiu: "heeft nu dozijnen getuigenissen van buitenlandse vrijwilligers, waarbij ze hun angsten, maar ook hun opwinding tonen over het einde der tijden."
Ter 'relativering' voeg ik daaraan toe dat Al-Zawahiri al in de beginjaren van Al Qaida dreigde gebruik te zullen maken van nucleaire explosieven.
De gemiddelde jihadist hoeft overigens niet te worden gedreven door apocalyptische ideeën. Het is gevaarlijk genoeg als die leven in de top van de organisatie en bij een minderheid van fanatieke volgelingen.

Harde propaganda in Nederland 

De radicale internet-jihadisten van De Ware Religie brachten op 15 juni een "uitvoerig interview met Nederlandse Syriëgangers" [screenshot]. Hun woordvoerder zegt onder meer: "De jihad in Syrië werkt therapeutisch". En: "Wij weten ook uit de profetische overleveringen dat het centrum van de grote Armageddon, de derde wereldoorlog, in Syrië en de omringende landen zal plaatsvinden. De christenen en Joden zijn hier ook van overtuigd. De zionisten zijn zich al aan het voorbereiden. Het kan niet zo zijn dat wij moslims slapen. Wij zien de Arabische Lente als een voorteken van deze grote gebeurtenis. Met als piek de opstand in Syrië". Ook presenteerde men (2 juni) een video van de lezing "Het leger van Al Mahdi" [screenshot] door de Belg Abu Imran van Shariah4Belgium - IS-vlag in het decor, vroom gemurmelde bijval van het publiek. Uitvoerig dist Imran zijn versie op van een even bekende als omstreden hadith over een onoverwinnelijk leger met zwarte vlaggen uit Khorasan, dat het verschijnen van de Mahdi inluidt. Hij plaatst wereldgebeurtenissen vanaf 9/11 in het kader van de deze "authentieke overlevering", als door Mohammed voorziene en noodzakelijke stappen naar de laatste dag. Opmerkelijk is ook dat Imran eindigt met een vertelling - die afkomstig zou zijn van een met Osama Bin Ladens vader bevriende sjeik - dat Osama op zijn negende een spectaculaire droom had. Een wijze duider kwam tot de slotsom dat de kleine Bin Laden later de weg zou banen voor het leger van de Mahdi (hier het verhaaltje[19] op YouTube). En passant zegt Imran dat Mullah Omar, de talibanleider, in een audioboodschap van jaren terug zwoer: "Wij zullen strijden tegen heel de wereld" en "we zullen Amerika vernietigen". Imran belooft de volgende keer te spreken over het neerdalen van Issa (Jezus).

Eerder schreef ik uitgebreid over de Afghaanse Nederlander Maiwand al-Afghani, spreekbuis van terroristen en pion van de taliban (loper is net teveel eer). Hij zei in een inmiddels verwijderde video dat aanhangers van Al Qaida als "mujahideen" overal ter wereld vechten "tot de dag des oordeels" en dat moslims "met alle middelen, met alles wat ze tot hun beschikking hebben" moeten streven naar een wereldwijd kalifaat. De vlag die te zien is in veel Millatu Ibrahim-filmpjes met Maiwand, is identiek aan de door IS gebruikte[20]. Al-Afghani etaleerde de Khorasan-vertelling op Facebook, in een versie die eindigt met het doden van het varken (de Joden) en het breken van het kruis door Issa (Jezus als moslim die het christendom vernietigt) aan het einde der tijden. Hij plaatste op Facebook een stuk over Dag des Toorns van Al-Hawali: "The Fall of the Zionist State". Onlangs zette hij de hadith over de eindstrijd bij Dabiq online, waarmee het eerste nummer van Dabiq van IS opent. Ook verkondigde hij: "Stel dat de mujahideen van Al Qaida, Taliban, Al-Shabaab, ISIS, Jabhatul Nusra [...] aan de poorten van Europa zouden komen, hier leven miljoenen moslims, [...] dan zullen we hen allemaal met open armen ontvangen, sterker nog door een interne revolutie tegelijkertijd met [...] externe opening van deze landen, zal geheel het westen in een mum van tijd ingenomen worden en onderdeel van de islamitische staat worden, omdat de meerderheid van de ongelovige inwoners van deze landen niet militair getraind zijn [...] [en] omdat ze te bang en te laf zijn. Daarnaast vallen al hun technologie, wapentuig, atoomwapens, mooiste auto's, gebouwen, geld, mooiste vrouwen, vliegtuigen, alles als oorlogsbuit in onze handen, wat een mooie toekomstperspectief voor de moslim jeugd [...]". Behalve dat Al-Afghani auto's eerder noemt dan vrouwen, is het frappant dat ook Dabiq een leven van oorlogsbuit aanprijst, vrij van het "eerloze" werken voor ongelovigen. Criminelen[21], kom er maar in.

Mohammed Bouyeri schreef in de brief die hij op het lichaam van Theo van Gogh spietste: "Het is een feit dat de Nederlandse politiek gedomineerd wordt door vele Joden". Hij besteedt veel alinea's aan de dood en haalt uitvoerig de Koran aan over de verschrikkingen van het laatste oordeel[22].

De Amerikaanse prediker Jalal Ibn Saeed, naar eigen zeggen geboren in Afghanistan, wonend en werkend in Engeland, heeft zich toegelegd op necrofiele praatjes over sterven en de hel. Hij verkondigt ook de Khorasan-legende, moslims aansporend de strijd te steunen die de taliban zijn begonnen. Saeed: "Hun motto was "van Kabul naar Jeruzalem" (vergelijk het boek van Azzam). Zijn mentor Salim al-Amry (Verenigde Arabische Emiraten) getuigt vaak van het laatste oordeel. Volgens Al-Amry mag de kalief besluiten de vrouwen van verslagen tegenstanders als slavinnen cadeau te geven aan de zegevierende moslims. De praktijken van IS doen daaraan denken. Saeed was aanwezig op een zomerkamp van de Nederlandse Moslimbroederschap en gaf workshops in de Blauwe Moskee en de Rotterdamse 'dawa-kerk' van bekeerlingenclub OntdekIslam[23].
Ook prediker Abdur-Raheem Green houdt zijn publiek voor dat blijkens vele tekenen de laatste dag op handen is. Green sprak op het tweede Nationaal Islam Congres (2010) van Dar-al'Ilm - een Nederlands bruggenhoofd van de Saoedische sharia - en was uitgenodigd  (maar kwam uiteindelijk niet) door de belangenorganisatie WaaromIslam voor een optreden in het dawa-centrum aan de Middenweg in Rotterdam begin dit jaar.
Sjeik Haitham al-Haddad van de Britse Islamic Sharia Council, present op het eerste Nationaal Islam Congres (2009) en geliefde gast bij onder meer de Islamitische Studentenvereniging Amsterdam (ISA), sprak in 2012 in Londen op de bijeenkomst "The Final Hour" (apocalyptische poster zie helemaal onderaan, er werd geld ingezameld voor Syrië), met als thema dat "de doden, onderdrukking, oorlogen en het onrecht" waarvan de wereld is vervuld, tekenen zijn van de eindtijd. Afgaand op internet lijkt Al-Haddad trouwens verder niet bijzonder gericht op de eindtijd.
Op het Nationaal Islam Congres van 2012 predikte Saeed Rageah. Ook hij wrijft de angst voor de signs of the hour en de day of judgement er flink in. 
Een speciale vermelding verdient de eindtijd-fanaat Imran Hosein, predikend via een YouTube-kanaal met bijna 34.000 abonnees en auteur van het boek Jérusalem dans le Coran (2012): zijn versie van de Khorasan-hadith, het verslaan van de dajjal, en de stichting van de islamitische heilstaat. Hosein meent dat vijanden van de islam een aardbeving gaan veroorzaken onder de al-Aqsa-moskee op de Tempelberg, om de Joden in staat te stellen daar hun eigen tempel te herbouwen. Hij verkondigt dat IS het werk is van de CIA en Saoedi-Arabië. Maiwand al-Afghani loodst zijn volgers op Twitter en Facebook frequent naar video's van praatjes van Hosein.
Dit is maar een bloemlezing. Het aantal predikers over de eindtijd is onoverzienbaar groot, zeker als je daarbij telt de populistische lectuur over het onderwerp, waarvoor de Egyptenaar Said Ayyub een bijzonder schrille toon zette met zijn zwaar antisemitische boek De valse Messias (1986).

Aanslag in Boston

Er zijn aanwijzingen dat de Tsjetsjeense broers Dzokhar en Tamerlan Tsarnaev waren aangestoken door islamitische eindtijdgekte. Tamerlan linkte op zijn YouTube-pagina naar de video "The Emergence of Prophecy: The Black Flags From Khorasan" en was geabonneerd op het kanaal van The Merciful Servant (dat een tijdlang een jihadist als logo voerde), waarop opvallend veel filmpjes over de laatste dag stonden.
Een spreker in de video (5:05) beweert dat het volk dat vanuit Khorasan ten strijde trekt afstamt van de vroege Israëlieten, het "volk van Mozes". De onderliggende boodschap is dat de jihadistische moslims uit Khorasan een van de verloren stammen zijn van Israël en een onverbroken verbond met God hebben. Dit doet denken aan een leerstuk van de mormonen (zie hieronder).
De Amerikaanse onderzoeksjournalist Chip Berlet - die veel schreef over extreemrechts - is in deze materie gedoken. Zeer lezenswaard is zijn artikel "Why We Need to Understand the Apocalyptic Worldview of a Small Group of Radical Muslims" (2013)[24].
De meest gevreesde krijgsheer van IS, Omar al-Shishani[25], komt uit dezelfde regio als de broers Tsarnaev, zijn vader is een Georgische orthodoxe christen, zijn moeder een moslim van Tsjetsjeense komaf. IS heeft Poetin gedreigd Tsjetsjenië en de Kaukasus te zullen terugveroveren.

Iets over sjiieten

Het geloof in de verschijning van de Mahdi aan het einde der tijden staat in de sjia-islam centraler dan bij de soennieten. Bekend is dat president Ahmadinejad van Iran op een VN-bijeenkomst sprak over zijn geloof dat de Mahdi op komst was. Hezbollah interpreteerde successen in de oorlog met Israël in 2006 als tekenen van de komst van de Mahdi. Berucht is het Mahdi-Leger van Muqtada Al-Sadr in Irak. En neem een boek als Ahmadinejad en de komende wereldrevolutie van de Libanees Shadi Faqih met zijn uitgeverij Dar-al-'Ilm; opschrift: "Ahmadinejad is het hoofd van het leger van de Mahdi [...] het nucleaire programma is verbonden met de verschijning van imam Mahdi."
Het moet echter gezegd dat er bij alle - al dan niet te opwonden - vermoedens, geen bewijs is dat Ahmadinejad, laat staan 'Iran', met een atoombom het "kankergezwel" Israël wenst te verwijderen, mogelijk om het laatste oordeel in gang te zetten. Ruhollah Khomeini
heeft ooit geschreven[26]: "Onze beweging is nog maar een tere plant. Ze heeft het bloed van martelaren nodig om uit te groeien tot een torenhoge boom."[27] En: "Ja, wij hebben een bevolking van 35 miljoen mensen, die allen smachten naar het martelaarschap". Verder: "Wie de jihad bestudeert, zal begrijpen, waarom de islam de hele wereld zal veroveren." Maar bij al zijn bloeddorstige retoriek en genadeloze toepassing van geweld - zoals kinderen de mijnenvelden van Irak insturen - keerde de nog altijd zeer vereerde ayatollah zich heftig tegen[28] militante activisten die de wereld in chaos en gruwelen wilden storten om de komst van de Mahdi te bespoedigen.
Voor de aardigheid vermeld ik nog even dat veel sjiieten geloven dat de Mahdi - door de eeuwen heen levend als 'verborgen imam' -  door Al-Khidr is vergezeld bij een belangrijke ontmoeting; de twee mythische gestalten lijken wel wat op elkaar.

Hamas en het laatste oordeel

Hamas, dat grosso modo weinig werk maakt van de eindtijd en met teveel - aanslagen op gewone burgers zijn ontoelaatbaar - begrip kan worden gezien als een verdedigbare vorm van lokale weerstand tegen een bezettingsmacht, heeft in zijn handvest nog steeds de hadith staan over het pas aanbreken van de dag des oordeels wanneer de moslims de joden hebben gedood. Ook IS verwijst[29] naar deze hadith.
Afgelopen Gaza-oorlog vuurde Hamas onder meer Zilzal-raketten van Iran af op Israëlische burgerdoelen. Al-Zilzal is in de Koran (soera 99) de aardbeving die voorafgaat aan de dag des oordeels (Qiyamah).

Zachtere predikers

Zoals bekend hebben inmiddels veel gezaghebbende sjeiks en (andere) vertegenwoordigers van de politieke islam IS sterk veroordeeld[30]. Dat is mooi. Maar tegelijk verkondigen veel van hen al hun hele leven dat het kalifaat er zal komen, mogelijk uiteindelijk wereldwijd.
Yusuf Al-Qaradawi, geestelijk leider van de Moslimbroeders[31], schreef op zijn toenmalige vraagbaak islamonline.net, zich baserend op de Hadith, over de "verovering" van Constantinopel en Rome door de islam. Wel voegde hij eraan toe dat dit geweldloos zou gebeuren, door bekering en via de politiek.
De door veel met name Turkse moslims vereerde geestelijke Said Nursi geloofde sterk in de eindtijd, mogelijk het jaar 2129. Hij brengt de joden in verband met de dajjal op een manier die herinnert aan de Protocollen van de Wijzen van Zion. De populistische Turkse bestseller-auteur Harun Yahya (Adnan Okbar), een volgeling van Nursi, hamert onvermoeibaar de boodschap erin dat de laatste dag zich al aankondigt door allerlei tekenen. Yahya predikt echter beslist geen geweld (qua politiek is hij kemalist). Een fanatieke Nursi-adept in ons land is Ahmet Akgündüz, rector van de Islamitische Universiteit Rotterdam. In eerdere blogs heb ik hem hard aangevallen om zijn hardline sharia-exegese, maar hier moet te zijner gunste worden gezegd dat ook hij geen gewelddadige jihad propageert. Hij schreef in 2010: "Jihad as force can only be used under exceptional circumstances to protect Muslims from extreme religious persecution. The Messiah and the Imam Mahdi are the same person, and it is through his teachings, influence, his prayers and that of his followers that Islam will defeat the Anti-Christ or Dajjal in a period similar to the time it took for nascent Christianity to rise (300 years)"[32].
De organisatie Hizb ut-Tahrir, die trouwens in West-Europa op haar retour lijkt te zijn, streeft sinds haar oprichting naar een op den duur mondiaal kalifaat en promoot allang de Khorasan-hadith. Okay Pala, woordvoerder in Nederland, veroordeelde de democratie scherp - al stelt hij dat men in Nederland binnen de wet wil blijven. Hij citeerde een soera in de Koran volgens welke de moslims het "uitverkoren volk" zijn. De beweging distantieert zich van IS.
Tariq Ramadan ging in 2009 een zaal met studenten voor in een gebed voor de "overwinning" van "mujahideen" in onder meer Afghanistan, Soedan, Kasjmir en Tsjetsjenië - waar de taliban en soortgelijke extremisten op dat moment huishielden. Toegevoegd februari 2015: Ramadan verspreidt de Iraanse propaganda gericht op een wereldwijde vereniging en mobilisatie van moslims tegen het voortbestaan van Israël, met Jeruzalem (Al Quds) als speerpunt.
Hierboven noemde ik al het naar Nederland halen van extremisten, onder wie eindtijd-predikers.
Ik laat het bij deze kleine greep uit het veld. Het punt mag duidelijk zijn: veel islamitische organisaties en smaakmakers die geen gewelddadige jihad voeren, dragen wel bij aan een klimaat van wezenlijke onvrede - als moslim leef je in een fundamenteel verkeerd systeem, zelfs in menig islamitisch land - gekoppeld aan het geloof in een grandioze ontknoping van de geschiedenis - de eindtijd is al begonnen of gaat van start voor je het weet - waarbij de islam zal zegevieren. De joden zijn demonische samenzweerders die achter de schermen aan de touwtjes trekken van de orde waaronder de moslims moeten lijden. Is het dan vreemd dat heetgebakerde gelovigen hun geduld verliezen en het kwaad hardhandig bij de wortel willen aanpakken?[33]

Intermezzo: andere factoren dan apocalyptiek

Laat ik hier duidelijk stellen dat apocalyptiek niet de primaire oorzaak is van (religieus) geweld. Als ik dat geloofde, zou je me bijna mogen scharen onder de vele 'godsdienstgekkies' die met behulp van hun heilige teksten de geschiedenis duiden. Het is wel een factor die helaas aan belang wint[34a] en die volgens mij beslissend kan worden. Ik probeer er meer zicht op te bieden, niet op de laatste plaats opdat goedwillende moslims, christenen en joden een ingang kunnen vinden om een verergering tegen te gaan.
Enkele factoren die zeker op dit moment belangrijker zijn om het fenomeen IS te verklaren:
- het wereldwijd oprukkende salafisme[34b], gesponsord door met name Saoedi-Arabië;
- de diepgewortelde onmin tussen soenna en sjia; de nasleep van de oorlog tussen Irak en Iran; regionale intriges door Iran; 
- het ontstaan van Al Qaida (zou aparte analyse vergen);
- de gevolgen van de wrede oorlog van Rusland in Tsjetsjenië[34c];
- de erfenis van Westers kolonialisme in het Midden-Oosten; vele tientallen jaren van dictaturen in islamitische landen, vaak gesteund door datzelfde Westen;
- de onvoorziene effecten van de hulp van de VS aan de mujahideen in Afghanistan;

- de bezettingspolitiek van Israël, gesteund door de VS;
- de inval in Irak door de VS en UK in 2003, tegen het internationale recht en onder valse voorwendselen; de honderdduizenden doden, de chaos en woede nadien;
- in niet-islamitische landen op grote schaal toenemende minachtig van en haat tegen moslims en hun geloof.
Ik val Jocelyne Cesari bij in haar stelling dat sociaaleconomische achterstelling van moslims in het Westen niet de belangrijkste verklaring is voor de aantrekkingskracht van IS. Kijk maar naar de bekende gevallen van terroristen met een hoge opleiding of materieel in goeden doen. Eerder gaat het om een sentiment van vernedering en woede (het Westen dat het Midden-Oosten nog steeds naar believen manipuleert). Maar ik vind bepaald niet dat moslims in het Westen te weinig ruimte krijgen om hun godsdienst te beleven, wat Cesari lijkt te suggereren. Wel moeten de minachting en de haat ophouden en dienen moslims die zich als fatsoenlijke burgers gedragen, normaal te worden gerespecteerd.

Ook even tussendoor: Chip Berlet wordt serieus genomen als onderzoeker, maar sommigen vinden dat hij doet aan ties and links, een vorm van guilt by association, of zelfs neigt tot complottheorieën (de vormgeving van zijn sites kan zo'n indruk versterken). Dat zullen sommige lezers van mijn blog ook mij toedichten. Het zij zo: ik veroorloof me op deze plaats meer suggestiviteit dan ik in een verhaal in de reguliere pers zou doen. Wie de aandacht vestigt op een mogelijke dieptestructuur die nog weinigen is opgevallen, loopt per definitie het risico dat men denkt dat hij verbanden ziet die er niet zijn. Menige ontdekking is een tijdlang hypothetisch. Graag wijs ik nogmaals op de literatuurlijst onderaan, ik sta op de schouders van andere auteurs, onder wie gerenommeerde, en draag alleen wat steentjes bij - het ene meer solide dan het andere. En het klinkt misschien raar, maar ik hoop dat ik de invloed van apocalyptiek veel te hoog inschat.

Rechtse christenen

De apocalyptiek van de evangelicalen in de VS gaat terug op het zogeheten Dispensationalisme van John Nelson Darby (1800–1882) en de Plymouth Brethren-beweging, gepopulariseerd door Cyrus Scofield in zijn Scofield Reference Bible (1909). Een latere klassieker is The Late Planet Earth (1970) van Hal Lindsey.
De bekende evangelicalistische predikers Jerry Falwell (Moral Majority) en Pat Robertson (Christian Coalition) noemden 9/11 in 2001 een straf voor Amerika's zonden. De aanslag veroorzaakte een golf van apocalyptische speculatie in de christelijke wereld, wat weer de productie van dergelijke lectuur in islamitische landen aanjoeg. Het jaar ervoor had Safar al-Hawali zijn Dag des Toorns gepubliceerd als expliciet antwoord[7] op de christelijke apocalyptiek in de VS. Andere Amerikaanse doomsday-profeten zijn Tim LaHaye en Jerry Jenkins, coauteurs van de reeks Left Behind (1995-2007). Van de meer dan 65 miljoen (!) verkochte exemplaren, stonden verschillende titels in de top tien van bestsellers. Deel 7, The Indwelling, over de strijd van gelovigen tegen de antichrist - het "inwonende beest" - na de rapture - de vervoering, dat wil zeggen de plotse ten hemel opname van de vroomste christenen - was zelfs het best verkochte boek in het jaar 2000. Na eerdere B-films komt 3 oktober dit jaar de eerste Hollywood-verfilming uit van Left Behind, met Nicolas Cage (trailer; later toegevoegd: slechte pers). Een recent eindtijd-boek is Islam, The Cloak of  Antichrist (2011) van dominee Jack Smith.
Bij de Tempelberg in Jeruzalem staan twee christelijke tv-stations klaar om prompt verslag te doen van de wederkomst van Jezus. DayStar Television toont alvast 24/7 webcambeelden om de dorst naar de Verlosser te prikkelen. 

God in politics: back with a vengeance

Door onder meer demografische trends verliest christelijk rechts in Amerika al jaren aanhang en er is nogal eens gedacht dat zijn macht onomkeerbaar tanende was. Ook verminderde de populariteit van de mormoon Glenn Beck, met zijn ooit razend geliefde tv-shows vol verdraaide feiten en apocalyptische retoriek (tot en met een waarschuwing voor de Mahdi). Des te opmerkelijker is het dat extremisten uit deze en aanverwante hoek in een aantal staten juist meer reactionair christelijk beleid weten te voeren en ook de Republikeinen (GOP) in Washington zwaar beïnvloeden of zelfs aardig in hun greep krijgen. Senator en Tea Party-leider Ted Cruz werd vorig jaar gezalfd - volgens een geestverwant van zijn vader Rafael om een end-time transfer of wealth[35] te gaan regelen - door pastors die de bijbelse slavernij vergoelijken en oproepen tot een christelijke oorlog tegen de seculiere maatschappij. Rafael Cruz noemt speciaal de "oorlogsbuit" die de gezalfde koningen in de Bijbel aan de priesters geven om de "tempel" te onderhouden. De door Glenn Beck geadoreerde mormoonse auteur van eindtijd-romans Chris Stewart haalde twee jaar terug het Congres. Lees vooral dit artikel en dit. Christelijk rechts, waar nodig in camouflagepak, weigert voorlopig de geest te geven.

Romney en de Tempelberg

Steeds meer Republikeinen zouden graag zien dat Mitt Romney in 2016 weer meedoet aan de race om het Witte Huis. Voor de derde keer! En ondanks eerdere ladingen kritiek. Op dit moment gaat men er echter vanuit dat Romney het werkelijk meent dat hij zich geen kandidaat stelt. Then again: Hillary Clinton zegt nog steeds geen "ja". Misschien gaat Romney overstag bij sterk toenemende steun. Hoe dit ook zij, in 2012 bestond de mogelijkheid dat hij zou worden gekozen tot de machtigste man ter wereld.
Mormonen - "The Church of Jesus Christ of Latter-Day Saints" - geloven dat de mensheid in de "laatste dagen" van haar aardse bestaan zit. In een eindstrijd zal Jezus terugkeren en de antichrist verslaan. De mormoonse ideoloog Cleon Skousen stelt dat de founding fathers van Amerika nakomelingen zijn van de "verloren stammen van Israël" en dat de VS-grondwet daarom Gods werk is.
In 2008 liet Romney zich ontvallen in een radioshow, toen hij dacht dat de microfoon dicht stond: "The [mormoonse; K] church says that Christ appears on the Mount of Olives and splits the Mount of Olives and appears in Jerusalem. [...] And then over a thousand years, a millennium, the world is reigned at two places, Jerusalem and Missouri. [...] Cleon Skousen has a book called A Thousand Years[36], Christ appears, it's throughout the Bible, Christ appears in Jerusalem, splits the Mount of Olives to stop the war that's coming to kill all the Jews."
De mormoonse Romney onderschrijft kennelijk het geloofsartikel dat Jezus zal heersen vanuit Jeruzalem en Missouri; na de Armageddon volgt een utopisch millennium van vrede en welzijn. Maar het boek van Skousen had hij niet gelezen, zei hij in dezelfde uitzending.
Romney bezocht in 2012 de Klaagmuur. Hij koestert een religieuze band met Israël, omdat volgens zijn godsdienst daar de Joden zullen worden verzameld aan het einde der tijden. Een sympathiek trekje van de Mormonen is dat ze niet geloven wat in de Bijbel staat: dat de Joden ten slotte worden verdelgd[37a]. Ze zijn er vast van overtuigd dat de Tempel van Salomon zal worden herbouwd in Jeruzalem, wellicht op de Tempelberg[37b].
De inmiddels op afstand van zijn kerk staande Michael D. Moody vertelde in een interview: "We were taught that America is the Promised Land. The Mormons are the Chosen People." De historicus David L. Bigler zei over de mormonen dat hun theologie is gefundeerd op een uiteindelijke overname van de regering van de VS. Als dat klopt, zullen ze hard blijven proberen een president te leveren. Volgens een onderzoek in 2012 is de Mormoonse kerk de snelst groeiende religie in Amerika.

Bush, Blair en het beest

Om het Westen in 2003 rijp te maken voor een tweede inval in Irak, operatie Shock and Awe, liet George H.W. Bush valse bewijzen presenteren voor "massavernietigingswapens" van Saddam Hoessein. Zijn tekstschrijver kwam met de vondst axis of hatred ter aanduiding van Irak en Iran (en Noord-Korea). Dit beviel Bush, maar hij veranderde het in axis of evil. Onderminister John R. Bolton voegde er onder meer Syrië aan toe. Het kwaad dat massa's mensen wil vernietigen in de Levant: een waarlijk apocalyptisch beeld.
Bush voelde in 1999, bij Walker's Point wandelend in gesprek met tv-dominee Billy Graham: "Ik wil mijn hart aan Jezus Christus toevertrouwen." Hij ontving op de jaarlijkse National Day of Prayer leiders van christelijk rechts in het Witte Huis voor een gebedsdienst en is vaak biddend gefotografeerd. Berucht is zijn verklaring na 9/11 over de "oorlog tegen het terrorisme" als "kruistocht" - precies het woord dat Bin Laden al jaren gebruikte. Volgens Palestijnse getuigen zou hij in 2003 bij een Israëlisch-Palestijns overleg zijn optreden in Irak een "missie van God" hebben genoemd[38a].
Ook Tony Blair zou hebben gezegd dat het bombarderen en bezetten van Irak onderdeel was van een "christelijke strijd", schrijft althans zijn medewerker gedurende tientallen jaren John Burton. Blairs pr-man Alastair Campbell noteerde in zijn dagboek dat Blair "met God sprak" over Irak. Het gerucht dat hij met Bush samen zou hebben gebeden voorafgaand aan het besluit tot de inval, heeft Blair tenslotte ontkend.
Het beeld is duidelijk genoeg: twee wereldleiders ontketenden in het Midden-Oosten een heilige oorlog tegen het kwaad. Dat Saddam Hoessein mede een creatie was van Amerika zelf, werd buiten de vrome beschouwing gelaten. En de ironie van de geschiedenis wil dat de twee kruisvaarders het gat hebben geslagen waaruit het 'beest' IS tevoorschijn heeft kunnen kruipen[38b].

Toegevoegd november 2016: Trump en Bannon

Historicus David Kaiser herinnert zich gesprekken die Stephen Bannon, de topadviseur van Donald Trump, met hem voerde in 2009 voor de documentaire Generation Zero over de financiële crisis. Bannon onderschreef de theorie van amateur-historici Neil Howe en William Strauss over een patroon van crises in de Amerikaanse geschiedenis. Volgens dat ritme zou er om en nabij 2010 een mega-oorlog uitbreken en Bannon wilde graag dat Kaiser dat beaamde (wat hij niet deed). Kaiser: "Apocalyptic rhetoric and apocalyptic thinking flourish during crisis periods[38c]. This represents perhaps the biggest danger of the Trump presidency, and one that will bear watching from all concerned citizens in the months and years ahead."
De zorgen van Kaiser krijgen extra reliëf doordat Bannon in 2014 sprak op een conferentie in het Vaticaan voor zeer rechtse katholieken. Hij zei daar: "And we're at the very beginning stages of a very brutal and bloody conflict, of which if the people in this room, the people in the church, do not bind together and really form what I feel is an aspect of the church militant, to really be able to not just stand with our beliefs, but to fight for our beliefs against this new barbarity that's starting, that will completely eradicate everything that we've been bequeathed over the last 2,000, 2,500 years."

Toegevoegd december 2016: Ook redacteur Jackson Diehl van The Washington Post is ongerust, getuige zijn stuk "Trump's coming war against Islam". Hij schrijft: "The outlines of what might well be called the Trump crusade are easily located in the rhetoric of Stephen K. Bannon, Michael T. Flynn, Jeff Sessions and other Trump appointees. They describe a "long history of the Judeo-Christian West struggle against Islam," as Bannon put it, or "a world war against a messianic mass movement of evil people," as Flynn, the incoming national security adviser, has written.
Michael Flynn, sprekend voor publiek in augustus, noemde "de" islam zelfs een "kwaadaardige kanker". Volgens de onderzoeker en schrijver John Feffer speelde Trump tijdens zijn campagne moedwillig in op onder rechtse christenen sterk levende apocalyptische ideeën. Sowieso maakte en maakt Trump voortdurend gebruik van de beproefde methode vijanden aan te wijzen om zijn achterban in een staat van opwinding en aanhankelijkheid te houden.

Toegevoegd mei 2017: vicepresident Mike Pence zal spreken op een conferentie op 17-18 juli in Washington van Christians United for Israel (CUFI), een club van christelijke zionisten opgericht door eindtijdgek John Hagee, die heeft verklaard dat Hitler als "jager" door middel van de holocaust Gods wil uitvoerde. De liefde tussen Pence en CUFI gaat jaren terug; zo nam hij op kosten van deze groep rond kerstmis 2014 deel aan een negendaagse pelgrimage in Israël. Wijlen Jerry Falwell (zie hierboven) zat in het CUFI-bestuur; zijn zoon Jonathan is hem opgevolgd. Hagee heeft overigens de katholieke kerk de "antichrist" genoemd; ook dit schrikt de "evangelisch katholieke" Pence kennelijk niet af. Zie tevens noot[38c].

Toegevoegd mei 2017: Op 22 mei bezocht Mike Huckabee, de vader van Trumps perssecretaris Sarah Huckabee Sanders, samen met 5000 messianistische kolonisten de Westoever. Hij ontmoette daar Yehuda Glick, die grote bekendheid verkreeg als voorvechter van de bouw van de Derde Tempel (zie hieronder) op de Tempelberg, nadat hij in 2014 een moordaanslag door een moslim overleefde. Glick heeft gewerkt voor The Temple Institute en is voorzitter van de Temple Mount Heritage Foundation, een apocalyptische onderneming die zich voordoet als een campagne voor het recht van Joden om te bidden op de Tempelberg. Hij heeft veel aanhang verworven onder Amerikaanse christelijke zionisten - zie bijvoorbeeld de tv-kanalen The Coming Apocalypse en In the Last Days.

Nederlandse zieners en christofascisten

"En dan krijgt Syrië er tot overmaat van ramp ook nog van langs van fundamentalistische christelijke toekomstvoorspellers. Ze wijzen erop dat de Oudtestamentische profeet Jesaja de totale vernietiging van Damascus heeft aangezegd en psalm 83 heeft het volgens die christelijke profeten overduidelijk over een grote oorlog tussen moslims en niet-moslims, hoewel dat er met geen woord staat. Het is bij zowel Midden-Oosterse moslims als bij die geharde christelijke evangelicalen puur religieuze eschatologie, de jongste dag van Jeroen Bosch." Aldus Eildert Mulder in het artikel "Syrië als het einde der tijden" (februari dit jaar) in Trouw[39a].
Recentelijk nam sekteleider Heinrich van Geene, die zich de profeet Elia waant, een groepje volgelingen mee naar Israël om daar het einde der tijden te beleven. De zich 'joods-christelijke pastor' noemende Ben Kok, gelooft[39b] net als de voornoemde dominee Jack Smith, dat moslims de antichrist aanhangen en zullen worden vernietigd in een eindstrijd onder leiding van Christus, verschijnend in Israël - zoals zou zijn voorspeld in de Bijbel. Dit idee leeft behoorlijk onder fundamentalistische christenen in ons land. Zie bijvoorbeeld een site als Xandernieuws. Google geeft bijna 30.000 treffers op de combinatie ISIS Mahdi Bijbel Apocalyps.

"Breiviks opinies vertonen [...] opvallende parallellen met de opinies van contemporaine christelijke conservatieven in Nederland [...] lieden als Erik van Goor, Tom Zwitser en René Schmitt. Van Goor en Zwitser waren eerst hoofdredacteur van de radicale opiniewebsite Open Orthodoxie, deze website werd herdoopt tot Bitter Lemon, en vervolgens voor Catholica. Om beide heren hangt 'een zeer onfrisse geur van uitsluiting, nationalisme, verbale agressie en haat tegen iedereen die niet in hun wereldbeeld past', aldus de progressieve katholieke theologen Eric van den Berg, Frank Bosman en Peter van Zoest, die eind 2010 het uiterst orthodoxe Catholica vanwege 'foute' connecties van Van Goor in verband brachten met extreemrechts. [...] [Bitter Lemon] trok auteurs aan als Lucas Hartong, de latere PVV-Europarlementariër, en Jonathan van Tongeren, een conservatief ChristenUnie-lid die over veel zaken zijn conservatieve opinies laat schijnen. Van Tongeren betoogde[40] onder andere dat Europa een strategische alliantie met het autoritaire Rusland van Poetin en Medvedev moet sluiten, om zich zo te weer te stellen tegen de islam.
[...] Volgens Van Goor sluit God een verbond met volken, naar analogie van zijn verbond met Israël. In Nederland heette dit verbond de Unie van Utrecht van 1579, in Zwitserland de Eidgenossenschaft en in het Zuiden van de Verenigde Staten de Confederation.
In de zuivere gemeenschap van dappere uitverkorenen die bang zijn om hun identiteit te verliezen is geen ruimte voor het andere, het vreemde, het vrouwelijke, het zwakke, de ergernis, het skandalon. Het conservatieve christendom lijkt zo alleen voor 'echte' mannen te zijn weggelegd."
Aldus de historicus Ewout Klei in Joop over de kwestie van het christelijke gehalte - ik denk zijdelings aan christofascisme - van het manifest van Anders Breivik. Klei benadrukt overigens dat hij mensen die niet tot geweld oproepen niet over een kam scheert met de Noorse terrorist.

Erik van Goor wil graag onderzoek naar de verhouding van "Theocratie, Apocalyps, wereldgeschiedenis en Evangelie". Een nummer van Catholica (april 2012) dat momenteel online staat, bevat een oubollige maar niet slecht geschreven polemiek van Dirk Smulders tegen sociale gelijkheid. Hij stelt dat de moderne historie geen "heilsgeschiedenis" meer is en: "De beschaving, onze beschaving, die eertijds de globe aan de voeten had, is aldus gedoemd uit te sterven."

Toegevoegd maart 2015: Breivik mailde Van Goor en Zwitser zijn manifest, net als aan de zonder twijfel extreemrechtse Marcel Bas, die eveneens schreef voor Bitter Lemon. Ze beweerden niet te begrijpen hoe ze op zijn verzendlijst waren beland.

Extreemrechtsen

"De koppeling van een apocalyptische optiek aan het geloof in complottheorieën spoort aan tot agressieve confrontaties die het sociale weefsel van de democratie beschadigen. Apocalyptische agressie vindt plaats wanneer gedemoniseerde zondebokken doelwit worden als vijanden van de 'gemeenschappelijke waarden' en een confrontatie niet alleen wordt gezien als een politieke noodzaak maar ook als een heilige plicht[41]. De samenleving wordt afgeschilderd als verdeeld in de krachten van het goede en de krachten van het kwaad." Zo typeert Chip Berlet treffend een bredere apocalyptiek dan een strikt religieuze. "Apocalyptisch" kan volgens de Van Dale ook betekenen: "catastrofaal, overweldigend". En dat is precies hoe Anders Breivik de samenzwering van "cultureel marxisten"[41d] en moslims ziet. Deze kwaadaardige kongsi zou overal in Europa de patriarchale waarden bijna onstuitbaar aan het vernietigen zijn. Als een neotempelier, compleet met Sint-Joriskruis, richtte hij een slachtpartij aan die doet denken aan het legendarische verhaal van moordende kruisvaarders, het bloed kniehoog in de straten van Jeruzalem. In zijn manifest valt de naam "Jeruzalem" maar liefst negentig keer.
The English Defence League, het Sint-Joriskruis voerend met het motto dat Breivik zichzelf later als medaille voor zijn moed zou opspelden, "In hoc signo vinces", had in de jaren voor "Utøya" met soms gewelddadige demonstraties bijgedragen aan een militante sfeer jegens de islam. Deze leuze zou volgens een legende de Romeinse keizer Constantijn, voor een veldslag, hebben gezien bij een kruis van licht boven de zon.

Eurabië of genocide

In Eurabia: The Euro-Arab Axis (2005) werkt de Joodse Bat Ye'Or de complottheorie uit dat Europese machthebbers, hand in hand met krachten uit de Arabische wereld, hebben besloten Europa te "islamiseren". Zeg maar de Protocollen van de wijzen van Mekka en Brussel. Breivik besteedt er veel aandacht aan in zijn manifest 2083: A European Declaration of Independence (2011, ruim 1500 pagina's).
Een andere held van Breivik, de Noorse pamflettist Fjordman, kreeg evenals Bat Ye'Or veel bijval in en buiten Europa, niet alleen van extreemrechts. Fjordman zinspeelde monomaan op de noodzaak van een burgeroorlog tegen moslims, al was hij zo snugger niet direct op te roepen tot geweld.
Nog meer geldt dit voor de populaire blog Gates of Vienna van de episcopaalse christen Bodissey. Geert Wilders plaatste er stukken en linkt er regelmatig naar. Scribent El-Inglès maakt er de geesten rijp voor aanslagen door doodseskaders op islamitische sleutelfiguren en zelfs voor genocide. Fjordman prees hem hierom. El-Inglès: "the law enforcement institutions of European countries faced with ever-larger Muslim populations are incapable [...] of adequately addressing the criminality of those populations [...] vigilante activity is likely to emerge in response. [...] The efficacy of non-lethal violence in persuading these people to behave themselves in a more civilized manner is likely to be close to be zero. This leaves vigilantes with only one obvious option, which is to kill off the people in question."
In ons land schroomde de arabist Hans Jansen niet, als een bijbelse onheilsprofeet, "rivieren van bloed"[42] te voorspellen in de strijd tegen de islam.
Een voorbeeld van demoniseren is de plaatsing van een afbeelding met het monster Voldemort (uit de Harry Potter-reeks) op de uiterst rechtse blog De Dagelijkse Standaard, boven een artikel van Fop Schipper over een historische veldslag tegen de islam[43]. Schipper sympathiseert met de Identitairen, een neofascistische beweging in meerdere Europese landen. Websites van de Franse Identitairen linkten met stip naar enkele ultrarechtse katholieke clubs, Indignations en Le Salon Beige.
Van Wilders is de uitspraak: "Jeruzalem zit in ons bloed, in onze genen". Dat zei hij op een "Counterjihad"-treffen in Jeruzalem in 2008, waar hij aan tafel zat naast zijn vriend, de extreemrechtse Arieh Eldad. De kolonistenleider was destijds voorman van de partij Nationale Unie, gekant tegen een Palestijnse staat en strevend naar een Israël zonder Palestijnen. Wilders steunt zo'n in principe etnische zuivering: "Een migratie van Palestijnen naar de Arabische landen is logisch en wenselijk".  Zoals hij ook "tientallen miljoenen" moslims uit Europa wil laten vertrekken.

De nieuwe wereld van Ayn Rand

Op een vraag over Breiviks manifest zegt Hans Achterhuis: "Soms gebruikt hij filosofen op dezelfde manier als Hitler Nietzsche gebruikt in Mein Kampf. Nu kun je gaan zeggen dat Hitler en Breivik foute interpretaties geven, maar je kunt ook gaan beseffen dat dit iets zegt over die denkers. Neem Ayn Rand, van wie Breivik als enige twee boeken noemt, Atlas Shrugged en The Fountainhead. In De utopie van de vrije markt [2010] heb ik willen laten zien dat haar denken radicale, utopische, apocalyptische kanten heeft. Rand schrijft ook dat je in een gewelddadige strijd de oude wereld moet vernietigen, zodat je de nieuwe kunt opbouwen. Dat keert regelrecht terug in Breiviks manifest."
Atlas Shrugged (1957) behoort tot de invloedrijkste boeken in Amerika; uit een enquête in 1991 rolde het zelfs als het populairste boek na de Bijbel. Een kleine relativering is misschien dat de - slechte - verfilmingen tot nu toe zijn geflopt. De verkoop is gestegen sinds de economische crisis van 2008. Een Nederlandse vertaling verscheen in 2012, De kracht van Atlantis (het legendarische werelddeel met zowel utopische als apocalyptische connotaties). "De tijd is rijp voor de filosofie van het egoïsme van Ayn Rand", aldus een bespreking in Trouw.
Bij de Tea Party is Ayn Rand bijzonder geliefd. Net als een (verkeerd begrepen) citaat van Thomas Jefferson: "The tree of liberty must be refreshed from time to time with the blood of patriots and tyrants"; aangevuld met: "She's looking very thirsty lately!"[27] (illustratie zie hierboven).

Russisch-orthodoxen

"De afgelopen jaren is een obscure, fascistische denker [...] opgeklommen tot souffleur van het Kremlin. Alexandr Doegin, die nazistische ideeën combineert met elementen uit de Russisch-Orthodoxe leer en die theses van de Nouvelle Droite koppelt aan Russisch-imperialistische vergezichten, is de eigentijdse ideoloog van Poetins Eurazianisme. De huidige[44] hoogleraar politicologie aan de Moskouse Staats Universiteit is als onofficiële spreekbuis van de macht niet uit de talkshows en de opiniefora weg te slaan. [...] Deskundigen wijzen erop dat bovenstaand wereldbeeld Poetin weliswaar ideologisch voortdrijft, maar dat diens Russische Renaissance vooral ook een vehikel is om Realpolitik te bedrijven[44bis], zoals nu in het conflict met het Westen en Oekraïne om de Krim. Principes zijn onder Russische machthebbers flexibel en ze dienen altijd ook om persoonlijke macht te bestendigen (en om vergaarde rijkdommen te kunnen behouden)." Dit schrijft Rusland kenner Wierd Duk in TPO.
Hieraan kan worden toegevoegd dat Doegin een apocalyptische denker is. Zo stelt kenner van Europees extreemrechts Andreas Umland: "In Doegins apocalyptische wereldbeeld bestaat de wereldgeschiedenis uit een eeuwenoude confrontatie tussen de hiërarchisch georganiseerde 'Euraziatische' continentale machten en de liberale 'Atlantische' zeevarende mogendheden. Vandaag de dag [zijn dit] Rusland en de VS [...] [en hun] "laatste slag" nadert - opmerkelijk genoeg gebruikt Doegin het Duitse woord Endkampf, dat fascistische connotaties heeft, zonder een Russische vertaling." In zijn boek The Fourth Political Theory (Engelse editie 2012) orakelt Doegin over "de terugkeer van theologie" in zijn politieke visie: "postmoderniteit (globalisering, post-liberalisme en de post-industriële maatschappij) is makkelijk herkenbaar als "het koninkrijk van de antichrist" (of zijn evenknie in andere religies - dajjal voor moslims, 'Erev Rav' voor de joden, 'Kali Yuga' voor de hindoes enzovoort). Dit is niet simpelweg een geschikte metafoor om de massa te mobiliseren, maar een religieus feit - het feit van de Apocalyps."

Kirill en de zelfvernietiging van het volk

De baas van de Russisch-orthodoxe kerk, Kirill, noemde vorig jaar het homohuwelijk "een  teken van de komende Apocalyps". Kirill: "En we moeten alles doen om de wetgeving in het Heilige Rusland nimmer de zonde te laten bekrachtigen, omdat dit zou betekenen dat het volk op weg is naar zelfvernietiging." Patriarch Kirill is gaan behoren tot Poetins inner circle.
Aanvulling 27 december: zie ook "Putin's Orthodox Jihad" van de - overigens weinig betrouwbare - John Schindler: "Putin's potent fusion of KGB values and Orthodoxy has been building for years, though few Westerners have noticed. [...] Just how seriously Putin took all this was his statement that Russia's 'spiritual shield' was as important to her security as her nuclear shield."
Aanvulling 25 januari 2015: The New York Times: [...] "The influence of economists as a whole has completely vanished," Mr. Sonin said of the Kremlin. "The country is on a holy mission. It's at war with the United States, so why would you bother about the small battleground, the economy?"

Radioactieve as

Men moet na kennisname[45] van Doegins 'eschatologische ecclesiologie', neergelegd in zijn boek Absoljoetnaja Rodina (1999), het ergste vrezen als zijn ideeën in de Russische politiek vaste voet aan de grond krijgen en als in Amerika een voor eindtijdwaan vatbare, ultrarechtse republikeinse president aan de macht zou komen. Temeer omdat volgens Umland Doegin niet bijzonder extremistisch is in vergelijking met verschillende andere geslaagde figuren in zijn milieu. Ook Duk wijst op een voedingsbodem in het huidige Rusland voor een nog erger bewind dan dat van Poetin. Neem de populaire Russische tv-presentator Dmitri Kiseljov, die opschept dat zijn land "Amerika kan veranderen in radioactieve as" en die tot hysterische haat aanzet tegen de regering in de Oekraïne.

Dwarsverbanden

Op 31 mei vierden in het Weense Stadtpalais des Fürsten Liechtenstein extreemrechtse gangmakers uit Europa en Rusland feest en gaven ze lezingen. De FPÖ, Front National en de Bulgaarse partij Ataka deden mee. Doegin was eregast op deze zo strikt mogelijk geheim gehouden herdenking van het Weens Congres van 1814-1815. Men sprak in de sjieke entourage, verzorgd door de Russische oligarch Konstantin Malofeev, onder meer over de "satanische" homo-lobby in Europa. De verwijzing naar satan haakte misschien in op Kirills uitspraak over de nakende Apocalyps, waarin de antichrist - immers een gedaante van de duivel - een tijdlang op aarde zal regeren.
Malofeev bevordert als "filantroop" een toenadering tussen Russisch-orthodoxen in zijn land en christelijke fundamentalisten in de VS, onder meer als sponsor van het Amerikaanse World Congress of Families (WCF, Illinois), dat zich met name keert tegen gelijke rechten voor homoseksuelen. De baas van de homo's hatende National Organization for Marriage - waar enge christelijke sekten als Opus Dei omheen klonteren - nam vorig jaar deel aan een conferentie van Malofeev in Rusland; diverse andere connecties zijn in kaart gebracht, onder wie Vladimir Jakoenin, de schatrijk geworden, machtige baas van de Russische spoorwegen en een oude getrouwe van president Poetin.
Een andere eregast op de conferentie in Wenen was de gelauwerde schilder Ilja Glasunov. In 1990 kwastte hij de bombastische voorstelling Het grote experiment, dat cryptisch maar onmiskenbaar refereert[46] aan de Protocollen van de wijzen van Zion. Centraal in een groot pentagram - volgens Glasunov een kabbalistisch symbool van het kwaad - figureert de kop van Karl Marx, voor zijn mond een kleiner pentagram bezet met kabbalistische, alchemistische en astrologische tekens: "het zegel van de antichrist". De kunstenaar ontleende dit laatste motief aan het boek "Nabij is de komst van de antichrist en het rijk van het kwaad op aarde" (1911) van de Russisch-orthodoxe Jodenhater en apocalyptische auteur Serge Nilus - gepubliceerd door het Klooster van de Heilige Drie-eenheid, het belangrijkste van Rusland en het geestelijk hart van de Russisch-orthodoxe kerk.

In Boedapest zal 3-4 oktober het congres "The Future of Europe; perspectives on geopolitics, identity and nationalism" plaatsvinden[47] van Europese Identitairen, Nouvelle Droite, Jobbik en Amerikaanse racisten, georganiseerd door Richard Spencer (The National Policy Institute). De eerstgenoemde spreker is Doegin. Spreker Márton Gyöngyösi van de virulent antisemitische Jobbik kwam in het nieuws omdat hij een lijst wilde van Joden die een nationaal veiligheidsrisico zouden vormen. De Identitairen worden vertegenwoordigd door Markus Willinger (Oostenrijk) en Philippe Vardon (Frankrijk). Ook van de partij is Jared Taylor (American Renaissance) - die door Filip Dewinter van Vlaams Belang een "vriend" is genoemd en naast Dewinter in 2012 te gast was op een bijeenkomst van de Franse Identitairen in Parijs. Stukjes tikkende sympathisanten van de Identitairen in ons land zijn Joost Niemöller, Bottehund en voornoemde Fop Schipper.

De Franse extreemrechtse en antisemitische activist Alain Soral, die samenwerkt met de cabaretier Dieudonné - in hun netwerk[48] zitten zowel islamisten als katholieke fascisten en een lid van de joodse antizionistische Neturei Karta - schreef het voorwoord van The Fourth Political Theory van Doegin. Soral is ook een promotor van voornoemde Imran Hosein: onder veel meer staat diens eindtijd-boek over de ontknoping van de menselijke geschiedenis in Jeruzalem op zijn website, waar ook Doegin royaal aandacht krijgt.

Hosein mag zich ook verheugen in de warme belangstelling van Doegin. De Russische goeroe plaatste maart dit jaar op Facebook een tekst van Hosein aan de Krim-Tataren: "De bolsjewistische revolutie van 1917, die het communisme bracht en de meedogenloze Sovjet-Unie (USSR), werd gepland en voltrokken door Russische zionistische Joden die Gog en Magog toebehoorden." Hosein stelt dat volgens een hadith moslims een alliantie zullen aangaan met Rusland. Hier een video van een ellenlange discussie met onder anderen Doegin en Hosein in juli 2013 op de Lomonosov Staats Universiteit in Moskou.
Hosein zelf noemt, naast Soral, Doegin als een van de geïnteresseerden in zijn "eschatologische" visie.

Toegevoegd november 2014: In het counterjihad-netwerk figureren lieden die zijn aangestoken door eindtijdgekte: Nidra Poller, Martin Mawyer, Paul Ray (medeoprichter English Defence League), misschien Ned May (Gates of Vienna) en in zekere zin journalist en propagandist Mark Steyn.[49]
Toegevoegd december 2015: Steyn stelt in zijn boek America Alone. The End of the World As We Know It (2006) - aanbevolen door George W. Bush! -"If you were one of those 'redneck Christian fundamentalists' the media are always warning about apropos America, you might think the Continent's in for what looks awfully like the Four Horsemen of the Eupocalypse – although in tribute to Euro-perversity they're showing up in reverse order: Death – the demise of European races too self-absorbed to breed; Famine – the end of the lavishly funded statist good times; War – the decline into bloody civil unrest that these economic and demographic factors will bring; and Conquest – the recolonization of Europe by Islam. Happily, most Europeans are far to 'rational' and 'enlightened' and 'post-Christian' to believe in such outmoded notions as apocalyptic equestrians. Nonetheless, in some barely articulated way, many of them understand that their continent is dying, and it's only a question of whether it goes peacefully or through convulsions of violence."
En passant betoont Steyn zich dus een racist. Merk verder het sarcasme op van zijn kwalificatie van Europeanen als zijnde te rationeel om te geloven in religieuze apocalyptische beelden. Dat hij in elk geval iets heeft met het eindstrijd-idee en een van de gangmakers is van apocalyptiek in bredere zin, blijkt ook uit de titel van een ander boek van zijn hand: After America: Get Ready for Armageddon (2011).

Ron Paul, de vader van de mogelijke presidentskandidaat in 2016 Rand Paul, prees in 1990 en 1994 de white supremacist Jared Taylor en zijn eugenetica-orgaan American Renaissance. Dat was niet de enige vrijage van de oudere Paul met neonazi-types. Helaas lijkt Ron een aardje naar zijn vaartje te hebben, want hij heeft als medewerker ingehuurd Jack Hunter - die tot zijn nek in het racistische vaarwater van onder anderen Richard Spencer zat.

In 2010 ontmoette onderminister Ayoob Kara van Likoed FPÖ-leider Heinz-Christian Strache in Wenen. Zoals bekend lopen er al jaren contacten tussen extreemrechtse Israëlische Joden en Europese extreemrechtsen, onder wie Geert Wilders.

Toegevoegd mei 2017: Voorvechter van de Derde Tempel Yehuda Glick nam deel aan een conferentie tegen terrorisme in Istanboel omstreeks 2 juli 2015, waar hij naar eigen zeggen "de" (maar het ging hooguit om een) "moefti van Istanboel" ontmoette (Ideen Hyman van de Dolmabahçe-moskee) en optrad in de tv-show van de hierboven genoemde Adnan Okbar.

Toegevoegd mei 2017: Mike Pence, de vicepresident van de VS, ontmoette op 11 mei 2017 naast Franklin Graham, een bondgenoot van Poetin en Kirill, de orthodoxe hiërarch Metropolitan Hilarion (Alvejev) van Volokamsk op de bijeenkomst World Summit in Defense of Persecuted Christians in Washington.

Gábor Vona, sinds 2006 de leider van de extreemrechts Hongaarse partij Jobbik, zou meermaals hebben gesteld (zie ook hier): "Islam is de laatste  hoop in de duisternis van globalisering en liberalisme." Ook zou hij hebben gezegd dat de islam invloed heeft op zijn persoonlijk leven.

Als curiositeit vermeld ik nog de survivalist en libertarische activist Piero San Giorgio (Sint-Joris [sic] is een alias voor zijn echte achternaam, Falotti). Hij interviewde uitgebreid Imran Hosein over de eindtijd (video). Het is moeiteloos vast te stellen dat San Giorgio verder goede maatjes is met Alain Soral en Richard Spencer. Ook is hij een bewonderaar van Ron Paul.

Tweevoudige breuklijn

Aan bovenstaande contacten kan je aflezen dat een deel van de breuklijn die op een apocalyptische aardbeving kan uitlopen, de tegenstelling is tussen protectionistische racisten en neoliberale kosmopolieten. Een ander deel betreft uiteraard militant islamisme versus het Westen en Israël.
In zijn totaliteit kan je de mondiaal oplopende krijgskoorts karakteriseren als een symptoom van de stuipen van de patriarchale orde, waarvan de bestaansvoorwaarden[50] langzaam maar zeker verdwijnen en die zich nog liever doodvecht - desnoods alles en iedereen meeslepend - dan de ruimte te geven aan een harmonieuze verhouding tussen mensen onderling en tussen de mensheid en de natuur. 

Religieuze zionisten
 
De kolonisering van de Westoever, een ongedeeld Joods Jeruzalem en een Tempelberg waarop de islamitische Rotskoepel en Al-Aqsa zijn vervangen door de Derde Tempel van Salomon (afbeelding rechts: een artist impression), zijn volgens fanatieke godsdienstige zionisten een religieuze plicht. Zij menen dat Israël als voltooiing van Gods plan alle bijbelse plaatsen zal omspannen en dat conform de juiste interpretatie van de heilige boeken de gelovigen desnoods met geweld een handje moeten helpen. Dit in tegenstelling tot de minstens zo orthodoxe, antizionistische Haredim (charedische Joden), die zo'n inmenging in de heilsgeschiedenis afwijzen. Tot die stroming behoorde de Nederlandse dichter, romancier en activist Jacob-Israël de Haan. Na zijn emigratie naar Jeruzalem werd hij in 1924 midden op straat doodgeschoten door de paramilitaire organisatie van seculiere zionisten, de Hagana, op bevel van leider Itzhak Ben-Zvi, later de tweede president van Israël.
Belangrijke leiders van het religieuze zionisme waren Rav (Rabbi) Abraham Kook (1865–1935) en zijn zoon, de radicale Rabbi Tzvi Yehuda, ideoloog van de kolonisten-beweging Gush Emunim. Een terroristische godsdienstfanaat was Meir Kahane met zijn Kach-partij, een soort Joodse Khomeini die gelukkig nooit massale aanhang kreeg[51a].

Kruitvat Tempelberg

Diverse radicale groepen ijveren voor het verwijderen of zelfs verwoesten van de moskeeën op de Tempelberg en het oprichten van de Derde Tempel, zoals de Temple Mount Faithful van Gershon Salomon en de Temple Mount Loyalists van Yehuda Etzion[51b]. Men meent zo de weg te banen voor de verlossende Messias. In datzelfde vaarwater zat Israel Eldad, de vader van Arieh, met wie Geert Wilders samenwerkt. Arieh Eldad wil om te beginnen een andere juridische status van de Tempelberg, zodat Joden er mogen bidden - al waarschuwt hij pragmatisch voor onbesuisde retoriek en grote haast. Op de lijst van Likoed voor de verkiezingen van vorig jaar stonden extremisten, onder wie Moshe Feiglin, Ze'ev Elkin en tenminste vijf anderen, die willen dat de Tempelberg in Joodse glorie wordt hersteld, hoewel iedereen weet dat dit explosieve woede zou wekken in de islamitische wereld. De Jordaanse premier Abdullah Ensour heeft al gesproken van de "vernietiging van het vredesverdrag". Israëls minister van Buitenlandse zaken Nabil Fahmy verklaarde dat het toegeven aan de "extremisten" een geweldsuitbarsting kan veroorzaken in de regio en zelfs premier Benjamin "Ik heb de Oslo-akkoorden gestopt" Netanyahu stelde dat zij "de staat Israël in gevaar brengen". Toch vindt hij die stokebranden kennelijk geschikte volksvertegenwoordigers.
De Israëlische autoriteiten hebben diverse aanslagen van fundamentalisten op de Tempelberg-moskeeën in de loop der jaren verijdeld. Na het winnen van de oorlog van 1967 was de (seculiere) minister van defensie Moshe Dayan zo wijs de Tempelberg aan de moslims te laten. Onderzoeksjournalist Gershom Gorenberg laat in zijn boek The End of Days: Fundamentalism and the Struggle for the Temple Mount (2002) zien hoe apocalyptische verwachtingen van Joden, christenen en moslims dit kleine, platte heuveltje tot een kruitvat maken. Voormalig medewerker van de Israëlische geheime dienst Shlomo Gazit schrijft: "Elke explosie op de Tempelberg - zij het een vuur, de vernieling van een van de gebouwen of een bloedvergieten - zal een honderdvoudige uitwerking hebben vergeleken met een andere plaats".

Habayit Hayehudi: Joods Huis met een slagschaduw

Jeremy Gimpel, pr-man van de sterk opkomende ultrarechtse partij Habayit Hayehudi, 'grapte' in 2011 voor een publiek van rechtse christenen in Florida over het opblazen van de Rotskoepel. Gimpel haalde het parlement net niet. Daar zit wel zijn partijgenote Ayelet Shaked (vijfde op de lijst). Onlangs bracht ze een schok teweeg met een op Facebook doorgeplaatste genocidale tekst[52] over de noodzaak van een oorlog tegen het hele Palestijnse volk, inclusief ouderen, vrouwen, kinderen, woonhuizen, bezittingen en infrastructuur.
Partijleider Naftali Bennett van Habayit Hayehudi werkt nauw samen met Dan Senor, adviseur van Mitt Romney en regelmatig te zien op de Amerikaanse televisie.

Toevoeging november 2014: Poetin en Lazar

Vladimir Poetin heeft een warme band met de Russische rabbijn Berl Lazar, een leider van de missionaire, hard aan de weg timmerende, internationale Chabad-sekte, waarin eindtijdgekte volop heerst - men verwacht een Groot-Israël waarin geen enkele Jood "left behind" (sic) zal zijn, de bouw van de Derde Tempel en de komst van de Messias. The Temple Institute (zie hieronder) staat ermee op goede voet, al is er wat gekibbel over bijzaken. Op 26 juni 2012 bezocht Poetin met Lazar (en rabbijn Adolf Shayevich) in Jeruzalem de Klaagmuur, nadat hij eerst had geknield bij christelijke heilige plaatsen elders in de stad. Volgens het Russische persbureau Tass [screenshot] sprak Poetin tot slot van de excursie "met een orthodoxe Jood, die hem in het Russisch vroeg te bidden voor de herbouw van de Tempel". "Dan zal vrede en eeuwig geluk neerdalen op aarde", volgens de niet bij name genoemde man, die het judaïsme "grondig" zou hebben bestudeerd na zijn komst naar Israël in de jaren negentig. Zeer curieus - dit moet bijna wel een gearrangeerde conversatie zijn geweest en het resoneert met de vergelijking van De Krim met de Tempelberg die Poetin onlangs maakte. Poetin nam ook een kijkje in het gangenstelsel (zie hieronder) in de Tempelberg.
Lazar zat in september bijna naast Aymeric Chauprade van Front National op een (verhulde) bijeenkomst van het World Congress of Families (WCF) in Moskou; tussen hen in zat de Russische moefti Talgat Tadzhuddin. Opnieuw vreemde bedgenoten: fascistoïde conservatieven aller religies, verenigt u - onder gemene delers als homohaat, misogynie, kinderrijke gezinnen met aan het hoofd een autoritaire vader, ultra-nationalisme en geloof in de Grote Man. Chabad is een enge club[53], die wetenschapper Motti Inbari in één adem noemt met Gush Emunim en aanhangers van Kahane. Tadzhuddin deed mee met het Eurazianisme van Doegin en loofde net als Lazar via een vertegenwoordiger deze neofascistische beweging bij de oprichting.

Terugkeer van de Ark des Verbonds

Moshe Feiglin van Likoed baseert zijn vurige wens expliciet op de voorzeggingen van de eindtijd: "Ik geloof dat, zoals de meeste visioenen van de profeten al zijn uitgekomen tegen alle waarschijnlijkheid in [...], wat ons nog te doen staat eveneens zal gebeuren. Uiteindelijk zal de Derde Tempel worden gebouwd."
Bouwtekeningen liggen al bij het door de Joods-Amerikaanse miljardair Henry Swieca gefinancierde The Temple Institute, dat attributen laat herscheppen voor de toekomstige eredienst. Zie ook deze promotievideo. Men beweert zelfs dat de Ark van het Verbond[14c-d] - ooit het hart van het 'heilige der heiligen' van de Eerste Tempel - in de zesde eeuw voor onze jaartelling is verborgen in een door koning Salomon aangelegd labyrint in de Tempelberg; dat de precieze locatie bekend is; en dat de Ark weer tevoorschijn zal worden gebracht.

Slotopmerkingen

Religie in het algemeen en apocalyptiek in het bijzonder, is noch een voldoende voorwaarde voor (grenzeloos) geweld, noch een noodzakelijke. Het overschatten van deze factor is net zo onjuist als het miskennen ervan.  Ik vrees vooral het mobiliserende potentieel van de apocalyptische draaiboeken en de destructiedrift van een minderheid van bevangen gelovigen. De propaganda hoeft - zoals hierboven geschetst - niet eens overwegend of expliciet religieus te zijn om deze bron van necrofiele catastrofe-energie aan te spreken. De Eerste en Tweede Wereldoorlog inter alia hebben elke illusie de grond in geboord dat de massa redelijk in staat is zijn verstand te bewaren. En de arena van vroeger is door internet en de sociale media alomtegenwoordig geworden en interactief.

Apocalyptische ideologie biedt, zoals Filiu stelt, een instrument om te werven, een kader om gebeurtenissen te interpreteren en een manier om de eigen identiteit aan te scherpen en te consolideren[54]. De heilsgeschiedenissen van de drie monotheïstische wereldgodsdiensten hebben, afgezien van de uiteindelijke overwinnaar, zoveel gemeen, dat fanaten van het ene kamp logischerwijs hun tegenspelers in het andere sterken in hun overtuiging[55]. Extreemrechts, eveneens strevend naar een zuiver 'vaderland' bestuurd door een  verlossende heerser, haakt in op deze dynamiek. (Extreemlinks is momenteel geen grote partij.) Onstuitbare, met elkaar verstrengelde stromen haat kunnen aanzwellen. Een psychopathische en charismatische leider kan weer opstaan. Op den duur wordt het misschien inderdaad onontkoombaar dat het ultieme kwaad met astronomisch geweld wordt bedwongen. Denk aan de ontsporing van Duitsland - onder de last van het vernederende, onmenselijke Verdrag van Versailles. Wat kunnen we doen om een dergelijk rampscenario te voorkomen?

Er zit levenservaring in de gelaten opmerking[56] dat elke revolutie haar eigen kinderen moet opeten, totdat het utopische vergezicht of de dystopische paniek haar kracht verliest. Toch kan het helpen als zoveel mogelijk gewone mensen publiekelijk afzien van generaliseren en demoniseren. Als geestelijken, opiniemakers en politici het Westen, het Oosten of het Zuiden niet door het slijk halen. Als de media extremisten nauwelijks aandacht geven, en dan alleen zeer kritisch. Als we vrijheden en mensenrechten handhaven en tegelijkertijd nieuwkomers niet discrimineren, maar gelijke kansen geven. Als we verschillen verdragen, tenzij ze wezenlijk inbreuk maken op onze vrijheid - waarop we dan beheerst zullen reageren. Als we doelen geen middelen laten heiligen. Als we stoppen met hypocriete interventies, het beslag leggen op de natuurlijke rijkdommen van andere landen en het uitbuiten van arme mensen. En als we tegen het huidige tij in blijven streven naar ontmanteling van de wapenindustrie en de wapenvoorraden overal ter wereld.

Illustraties (van boven naar beneden):
- Eerste artikel in Dabiq nr. 1: "De vonk is ontstoken hier in Irak en zijn hitte zal blijven toenemen - zo God het wil - tot hij de legers van de kruisvaarders zal verbranden in Dabiq".
- Kaartje van Syrië met Dabiq. Sham kan ook de Levant betekenen.

- Poster met een (door onder meer de Tea Party verkeerd begrepen) citaat van Thomas Jefferson: "The tree of liberty must be refreshed from time to time with the blood[27] of patriots and tyrants". Met de toevoeging: "She's looking very thirsty lately!"

  - Affiche van de film Left Behind.
- Anders Breivik en de voorkant van zijn manifest 2083: A European Declaration of Independence (2011).
- Kirill, "patriarch van Moskou en elke Rus" (bron: wikipedia).
- Artist impression van de Derde Tempel in Jeruzalem, op de website van The Temple Institute, met bijschrift: "'For My house shall be called a house of prayer for all nations.' Isaiah 56:7".
- Bij noot hieronder: schilderij Der Bannerträger door Hubert Lanzinger op de Große Deutsche Kunstausstellung in München, 1937 of 1938, dat naar verluidt een tijd populair was als poster en briefkaart.

Noten

[1a] Zie De erfenis van de utopie (1998) van Hans Achterhuis. Mijns inziens is zeker in een patriarchale orde 'het goede' een idealisering die los staat van de werkelijkheid en daarom wel tot ernstige frustraties moet leiden. 


[1b] Toegevoegd 14 september: een lezer stelt dat de apocalyptiek van Joachim di Fiore niet representatief is voor het type ondergangsdenken en -doen dat ik in mijn exposé belicht. Zie de discussie helemaal onderaan deze (web)pagina.

[1c] Toegevoegd 15 september: ik heb de Openbaring van Johannes nog eens nagelezen en moet zeggen dat in mijn herinnering het aandeel van oorlogen in de aangekondigde catastrofes veel groter was dan wat Johannes feitelijk schildert. De plastisch beschreven plagen, aardbevingen, verwoestingen (onder meer die van de "grote stad" Babylon) enzovoorts worden voor het overgrote deel aangericht door engelen, Jezus of God; of door het 'beest' en satan. Maar er is genoeg te vinden. Ook in Mattheus. Zie bijlage 1 onder de noten.

[2] Voor een gedetailleerde analyse van de betreffende teksten verwijs ik naar de hieronder genoemde studies, met name Gorenberg, Cook, Trimondi en Filiu.

Toegevoegd 30 september: zie bijlage 2 onder de noten voor een actueel voorbeeld van boeddhistische apocalyptiek: de gewelddadige anti-islamitische 969-beweging van de monnik Ashin Wirathu in Birma.


 [3] Ik ga weer af op het onderzoek van de Trimondi's. En denk naast Daniël, Jesaja en de apocriefe boeken Henoch en Jubileeën, aan Joël en Zacharia en Ezechiël.

[4a] Natuurlijk is dit een vereenvoudiging van de werkelijkheid. Zo wijst deze auteur erop dat Maududi's zoon beweerde dat zijn vader een soort fascistische partij stichtte in de naam van de islam. 


[4b] Toegevoegd 29 september: Lenin: "dissoluteness in sexual life is bourgeois [and] a phenomenon of decay"; zie ook hier: "imperialism as the stage of monopoly and finance capital was, for Lenin, capitalism's decadent stage"; en Andrej Zjdanov (1934): "the decadence and disintegration of bourgeouis literature, resulting from the collapse and decay of the capitalist system".
Maududi: "He observed America and the West, in general, as decadent, sinful and corrupt." Qutb: "A conservative Muslim, he spent somewhat more than a year (1948–50) in the United States, where he reacted strongly against a society he perceived as decadent and morally degraded." Bin laden: "
it is clear that mankind has descended to the lowest degrees of decadence and oppression".
 
[5] Aldus Filiu. De enige uitzondering is een plompverloren passage in een brief  uit 1994 van de hooggeplaatste Mustafa Hamid alias Abu Walid, over de noodzaak van een "Armageddon" voor Israël en een "nucleaire holocaust" voor het Westen.

Anderzijds meldt Ali Soufan, anders dan Filiu, dat hij veel strijders van Al Qaida heeft horen spreken over de legende van het leger met zwarte vlaggen dat vanuit Khorasan een zegetocht zou beginnen. Soufan stelt dat dit een apocalyptisch aspect had.
Zie ook noot [25] en hier meer over Khorasan.


Toegevoegd 21 september: Al Qaida ontplooit in Syrië de "Khorasan-groep" die door de Amerikaanse inlichtingendienst minstens zo gevaarlijk wordt genoemd als IS (al dan niet als 'spin' om een excuus te hebben voor brede luchtaanvallen in Syrië). Zie ook deze tweets. Toegevoegd 30 september: wellicht ging het in werkelijkheid om de "Wolf-eenheid" van Jabhat al Nusra en gebruikte Amerika de naam Khorasan a. voor de pr b. omdat bombarderen van Jabhat al Nusra in Syrië niet populair is en c. om de betreffende jihadisten niet te alarmeren.

Toegevoegd 22 september: Bob de Graaff wijst in Op weg naar Armageddon (2012) op een brief van Al-Zawahiri aan Al-Zarqawi (van Al Qaida in Irak, voorloper van IS), waarin de eerste schreef dat de mujahideen in Irak een islamitisch emiraat moesten vestigen dat de basis kon worden van een kalifaat en van waaruit zij zouden kunnen vechten tegen ongelovigen tot aan het Uur van de Herrijzenis (De Graaff noemt als bron: "The Zawahiri Letter and the Strategy of Al-Qaeda", Bar en Minzili, 2006 - hier een PDF).
Mogelijk is Al-Zarqawi zodanig haastig en bruut met deze vingerwijzing - als het al meer was dan een ideologisch betekenisloze vrome formule - aan de slag gegaan, dat dit later tot de afscheiding van IS van Al Qaida zou leiden. Ook is het denkbaar dat Al-Zawahiri wist van de eindtijdgekte van Al-Zarqawi en daarop inspeelde om hem te paaien, zonder dat hijzelf of Bin Laden er veel belang in stelde.

Toegevoegd 23 september: Al Qaida in the Arabian Peninsula (AQAP) verspreidt berichten via Al-Malahim Media Foundation. Met al-Malahim wordt vaak gedoeld op de eindstrijd; bijvoorbeeld door Ibn Kathir (zie verder in de hoofdtekst) in zijn boek Al-Fitan wa al-Malahim.


Toegevoegd 27 september: Daveed Gartenstein-Ross van de Foundation for Defense of Democracies en auteur van Bin Laden's Legacy: Why We're Still Losing the War on Terror (2011) stelt dat Jabhat al Nusra en IS ideologisch niet veel verschillen: "if you look at their goals and eschatology, they're really on the same page" [cursivering door mij; K].

Toegevoegd 27 oktober: artikel The Sectarian Apocalypse: "Al-Qaeda’s branch in Syria, the Nusra Front, named its propaganda arm the 'White Minaret' after a prophecy foretelling of Jesus's descent from the white minaret on the Umayyad Mosque in Damascus to fight against the Anti-Christ."

Toegevoegd 14 januari 2015: Al Qaida in Yemen (AQAP) eist in een pamflet, onder een tekening van een half uitgewiste Eifeltoren, de aanslag op van Amedy Coulibaly op een Joodse supermarkt in Parijs op 9 januari 2015, waarbij vier mensen omkwamen en enkele mensen zwaar gewond raakten. Opvallende zinnen: "This is the Sunnah of Allah that does not change; a confrontation between truth and false until the Day of Judgment [sic]. Rise up o Muslim youth in support of your prophet."

[6] Onwillekeurig denk je daarbij aan de Griekse Gouden Dageraad. Zie ook noot [41b].

[7] Zie Filiu: "In the year 2000, he [Hawali] wrote a treatise on the Second Intifada, entitled The Day of Wrath. He argued that the Biblical prophecies used by Christian fundamentalists to support the state of Israel actually predict its destruction. The treatise was subsequently translated into Hebrew by the Anti-Zionist Neturei Karta group." Filiu spreekt dan ook van de "counterapocalyps" van Al-Hawali.

[8] Niet te verwarren met de (Abu Hajar?) As-Suri van wie volgens sommigen Al-Baghdadi teksten heeft overgenomen. Abu Musab al-Suri kwam om bij een aanslag, mogelijk door IS. Waarschijnlijk onderschreef IS wel zijn strijdmethode, maar beschouwt men hem - net als de rest van Al Qaida - als afgedwaald van het juiste pad.
De afsplitsing van IS van Al Qaida werd bezegeld met de zogeheten "Eed van Khorasan" in april 2014 - zie ook hier.

Musab al-Suri had zich fel tegen IS gekeerd: "An audio recording attributed to Suri was released last month in which he said ISIS had 'sought to corrupt the jihad in Syria, as it did in Iraq and Afghanistan'. He called on the group to stop attacking other jihadists, adding: 'Direct your car bombs at the infidels and do not busy yourself with fighting the mujahedeen and killing them'."
Zie over Al-Suri en apocalyptiek ook hier.

[9] Voor een close reading van Dabiq zie in de literatuurlijst genoemde artikelen van Charles Cameron en Josh Kovensky; en de blog MahdiWatch.org van Timothy R. Furnish. 


Toegevoegd 19 september: in de nieuwe propagandafilm van IS die vandaag uitkwam, "Flames of War. Fighting has Just Begun", wordt meteen na de intro een hadith van Salamah Ibn Nufail aangehaald (in slechts op enkele punten iets afwijkende bewoordingen): "'O Messenger of Allah, horses are being humiliated, and weapons are being laid down and people are claiming there is no more Jihad and war has ended'. Messenger of Allah said: 'They are lying! Fighting has just begun! Fighting has just begun! And a party of my ummah will remain fighting on the true path and Allah will deviate the hearts of some men and Allah will provide the fighters from them until the final hour ["Qiyamah"; K] starts and the promise of Allah is fulfilled. Good is on the foreheads of horses until the hour is established. It is being revealed to me that I will be departing you soon and you would follow me while you strike the necks of each other and the stronghold of the believers is in ash-Sham'." Vervolgens wordt gezegd dat deze woorden op dit moment aan het uitkomen zijn in Sham (met beelden van terroristen daar). Let op de zinsnede over het inhakken op elkaars nek: IS ziet sektarisch geweld tussen moslims onderling als deel van de eindstrijd.
In de intro van de film zegt IS tegen de Amerikanen: "Als jullie niet [naar Irak] terugkeren zullen we vanuit alle hoeken van de aarde naar jullie toekomen om jullie te bevechten".

Toegevoegd 23 september: Het hoofdartikel in Dabiq nr. 3 heet "The Islamic State before al-Malhamah (The Immigrants to the Land of Malahim)"; erin staat: "And what a tremendous favor it is from Allah to guide one to the Islamic State and grant him companionship with its muhajirin, those who plunge into the malahim (the great battles prior to the Hour)!"
Een Nederlandstalige strijder van Jabhat al Nusra (Al Qaida in Syrië) sprak vandaag of enkele dagen terug van al-Malahim, tweette de arabist Pieter van Ostaeyen, eraan toegevoegend: "The apocalyptical view on Jihad in Bilād as-Shām is only increasing since the US coalition started attacking Jihadi's in Syria and Iraq". Op 19 september attendeerde Van Ostaeyen op een Nederlandstalige aanhanger van Jabhat al Nusra die een eindtijd-hadith citeert.


Toegevoegd 11 oktober: apocalyptische IS-propaganda is te zien in een documentaire van het Zwitserse Temps Magazine (video 7:27-8:07): een leger met zwarte vlaggen, waarschijnlijk uit Khorasan, onder leiding van de half blinde Mahdi verovert uiteindelijk Jeruzalem.

Toegevoegd 13 oktober: In Dabiq nr. 4 wordt opnieuw en het uitvoerigst tot dusver verwezen naar de eindtijd  ("the hour").
In het artikel "The revival of slavery before the hour" wordt het afslachten en tot slaaf maken van de Jezidi's verdedigd. "Their continual existence to this day is a matter that Muslims should question as they will be asked about it on Judgement Day [...]. After this discussion and as we approach al-Malhamah al-Kubrā (the greatest battle before the Hour) - whenever its time comes by Allah’s decree - it is interesting to note that slavery has been mentioned as one of the signs of the Hour as well as one of the causes behind al-Malhamah al-Kubrā. Rasūlullāh [...] mentioned that one of the signs of the Hour was that 'the slave girl gives birth to her master'."
Het artikel "The prophecies regarding the Roman crusaders" begint met de volledige tekst van de hadith over de eindstrijd bij Dabiq die al tweemaal is afgedrukt in Dabiq nr. 1. Erna volgt een andere hadith over het laatste uur - nogmaals geciteerd tot besluit van het onderhavige nummer van Dabiq - met onder meer: "They will then gather for the Malhamah (the grand battle before the Hour). They will come for you under eighty banners, with each banner there will be twelve thousand people". En dan nog een: "‘Abdullāh Ibn Mas’ūd (radiyallāhu ‘anh) said, 'The Last Hour will not come until the people stop dividing inheritance and rejoicing over booty'. Then he said, while pointing towards Shām, 'An enemy shall muster strength against the Muslims and the Muslims will muster strength against them. [...] These events all lead up to the final, greatest, and bloodiest battle – al-Malhamah al- Kubrā – between the Muslims and the Romans prior to the appearance of the Dajjāl and the descent of al-Masīh. This battle ends the era of the Roman Christians, as the Muslims will then advance upon Constantinople and thereafter Rome, to conquer the two cities and raise the flag of the Khilāfah over them'."
Er is zelfs een apart artikel met als kop: "The Islamic State Founders on signs of the hour", beginnend met: "From the certain conviction and optimism based upon husnudh-dhann billāh, fiqh of the fitan and malāhim, and living tawhīd and jihād, are the words of the Islamic State leaders – Abū Mus’ab az-Zarqāwī, Abū Hamzah al-Muhājir, and Abū ‘Umar al-Baghdādī – may Allah accept them all. They knew that the efforts of the mujāhidīn in Iraq would lead up to the Malhamah [de eindstrijd; K] – whenever it occurred."
"[...] Abū Hamzah al-Muhājir (rahimahullāh) said: '[...] I do not doubt for a moment – and Allah knows such – that we are the army that will pass on the banner to the slave of Allah, the Mahdī'."
"[...] Abū 'Umar al-Baghdādī (rahimahullāh) said, 'The Iraqi Jihād brought back life to jihādī regions which had weakened a bit after their strength. It also prepared the path for attacking the Jewish State and retaking Baytul-Maqdis [Jeruzalem; K]. It is as if I stand before the ‘asā’ib (bands) of Iraq that leave from here to give support to the Mahdī whilst he holds on to the curtains of the Ka’bah' [Hasād as-Sinīn]." Abu Bakr al-Baghdadi heeft het doel Jerusalem te bevrijden overgenomen van zijn geliquideerde voorgangers Abu Omar al Baghdadi en Al-Zarqawi; en het is altijd een belangrijk oogmerk van Al Qaida geweest.
Het stuk eindigt omstandig met voorspellingen door Ibn Taymiyyah van allerlei veroveringen en van de eindtijd.
Dan is er nog het artikel: "Shaykh ’Adnānī's words on the crusade", beginnend met: "O soldiers of the Islamic State, be ready for the final campaign of the crusaders. Yes, by Allah’s will, it will be the final one." Verder: "We will conquer your Rome, break your crosses, and enslave your women, by the permission of Allah, the Exalted. This is His promise to us [...]. If we do not reach that time, then our children and grandchildren will reach it [...]". Tot slot: "He expresses without any doubt that if the mujāhidīn hold on to their covenant with their Lord while relying upon Him alone, then this weak, pitiful, and abortive crusade will be the final one encompassing the eventual truce and crusader treachery leading up to al-Malhamah al-Kubrā, and Allah knows best."

Kortom: IS ziet zijn veroveringen - zeer nadrukkelijk - als op zijn minst de aanloop tot "het uur" (het laatste oordeel). Wel laat men wijselijk open of dit nog tijdens het leven van de huidige strijders zal aanbreken. Ook is nu duidelijk dat Al-Baghdadi zichzelf niet als de Mahdi ziet.

[10] Hooguit indirect en algemeen: de jihadisten zullen volgens Al-Baghdadi fitna onder ogen zien.

Toegevoegd 27 september: een recente verklaring (22 september) van IS-woordvoerder Abu Muhammad al-Adnani bevat wel twee onmiskenbare - zij het impliciete - apocalyptische elementen, zie de Engelse vertaling: "They [de jihadisten; K] are always and forever victorious, since the battle of Noah (peace be upon him) and until Allah inherits the earth and those upon it"; en vooral - stelt Charles Lister van het Brookings Doha Center, Foreign Policy Program -: "[...] that the Islamic State could begin its march towards Damascus." Damascus is in menige hadith de plaats (het gaat dan in het bijzonder om de "Witte Minaret", de Al-Manara al-Bayda van de Omajjadenmoskee) waar Issa zal neerdalen.

Toegevoegd 4 oktober: artikel "ISIS Fantasies of an Apocalyptic Showdown in Northern Syria"  (door William McCants, Brookings, 3 oktober 2014): "[...] Abu Umar al-Baghdadi [de voorganger van de huidige IS-leider, "Umar" ook wel gespeld als "Omar"; K], quoted the prophecy [over Dabiq; K] in one of his statements. [...]. An Islamic State spokesman mentioned the ill-fated village [Dabiq; K] in a statement in April [...]".

Toegevoegd 27 januari 2015: "Zeg 'Sterf in je razernij!'" - Audio-boodschap van Abu Muhammad Al Adnani, woordvoerder van IS, 26 januari 2015: "[...] As for the near-term, by Allah’s power  and strength, this crusade will be broken, and we  will have thereafter – by Allah's permission – a  meeting in al-Quds and an appointment in Rome, prior to which  the crusader armies will be defeated in Dābiq. Indeed, they see it as distant, but we see it as near."


Toegevoegd 14 mei 2015: in een pas uitgekomen geluidsopname zegt Al-Baghdadi: "Here we are today seeing the signs of the Malahim (battles near the end of time) and we feel the winds of victory within them".

Toegevoegd 31 december 2015: in een geluidsopname van wat als Baghdadi's derde gesproken publieke boodschap naar buiten is gekomen, verwijst hij expliciet naar de eindtijd ("Het uur" en "De finale oorlog", ik citeer uit een Engelse vertaling): "They know what awaits them at Dābiq and Ghouta of defeat, ruin, and devastation. They know that it will be the final war, and thereafter – by Allah‟s permission – we will raid them and they will not raid us, and Islam will lead the world once more until the establishment of the Hour."

[11] Al-Baghdadi maakt nauwelijks onderscheid tussen het "schenden van de eer" van moslims in het Westen en in veel Islamitische landen: daarom lijkt de verklaring voor jihadisme, dat moslims in het Westen te weinig rechten krijgen, onhoudbaar. Het gaat hem om "wraak", dus hij speelt in op gevoelens van gekrenkte trots en op woede. Haat zaaiers als Wilders spelen jihadisten als IS dus direct in de kaart. Het is zaak met fatsoenlijk levende moslims net zo respectvol om te gaan als met welke andere minderheidsgroepering ook.
Ik vrees echter dat een groot deel van de kern van het probleem is: het niet erkennen van het bestaansrecht van Israël als Joodse staat, de boosheid om de behandeling van de Palestijnen, en de complottheorie dat de 'zionisten' de media en politiek in het Westen beheersen.


[12] In het blad Dabiq staat herhaaldelijk een citaat van Abu Musab al-Zarqawi, de oprichter van Al Qaida in Irak (AQI), de voorloper van ISI en ISIL/ISIS. "De vonk is ontstoken hier in Irak en zijn hitte zal blijven toenemen - zo God het wil - tot hij de legers van de kruisvaarders zal verbranden in Dabiq". Dit zei Al-Zarqawi in een toespraak op 11 september 2004, waarin hij de oemma om hulp vraagt in apocalyptische bewoordingen.

Zie ook de noten [9] hierboven en [25] hieronder.

[13] Lod wordt genoemd in Dabiq nr. 3 van IS. Zie ook deze hadith en de wikipedia.
De Trimondi's merken op, dat de Palestijnse sjeik Ibrahim Mahdi, overigens een radicale Jodenhater, in april 2002 in Gaza predikte, dat als het laatste uur nabij is, de Mahdi en Issa de dajjal zullen doden in Lod.
Filiu schreef in 2011: "Present-day events in the Middle East have given the great Andalusian mystic's [Ibn 'Arabi] apocalypse great historical resonance - all the more since he envisages the next coming of the Mahdi. The sacred counterpart in this account to the plain of Acre, where the Mahdi's victory will be celebrated, is the gate of Lod, where Jesus will strike down the Antichrist. We have seen that Lod first acquired eschatological significance from the time of its conquest by Caliph 'Umar in 636. During Ibn 'Arabi's lifetime Lod had remained more or less under the control of the Crusaders, whose fortress-cathedral there was dedicated to Saint George. The apocalyptic triumph of Islam, inaugurated in Damascus, therefore had to be concluded at Lod with the crushing of Evil."

[14a] Over IS en de ark: "[...] an article by Abu 'Amr Al-Kinani [in Dabiq nr. 2], 'It's Either the Islamic State or the Flood,' argues that the Caliphate is the 'ark,' while the rest of Earth will soon be swept away. He writes that 'we're completely ready to stand in the face of anyone who attempts to divert us from our commitment to making the religion of Allah triumphant over all other religions, and that we will continue to fight the people of deviation and misguidance until we die trying to make the religion triumphant'."


[14b] Ook de winners onder de neoliberale kosmopolieten, de '1 procent', de 'graaiers', bouwen een soort 'ark', tegen de dreiging van een ineenstorting van het financieel-economische systeem: ze vergaren enorm veel kapitaal, onroerend goed en land, waardoor ze zich onkwetsbaar wanen en iets van 'na ons de zondvloed' krijgen[50].
 

[14c] Peter Sloterdijk, die met zijn filosofische antropologie au fond aansluit bij het patriarchale denken, schrijft in Sferen (hoofdstuk 3, Arken, stadsmuren, wereldgrenzen, immuunsystemen): "Het begrip "ark" - afkomstig van het Latijnse arca, kist, met haar afleiding arcanus, gesloten, geheim - onthult de in sferologisch opzicht meest radicale ruimtegedachte, die de mensen op de drempel van de hoogcultuur konden ontwikkelen [...] De ark is het autonome, het absolute, het contextvrije huis, het gebouw zonder nabuurschap; in de ark is de negatie van de omgeving door de kunstmatige constructie op exemplarische wijze belichaamd. [...] Door de bouw van de ark is de breuk met het matriarchale illusionisme [sic; K] een feit."

[14d] In het slot van De ontdekking van de hemel (1992) van Harry Mulisch wordt de Tempelberg het epicentrum van een - al dan niet letterlijke - explosieve apotheose. De stenen tafelen (volgens de traditie ooit opgeborgen in de Ark des Verbonds), die eerder in de roman zijn teruggevonden (overigens niet in de Tempelberg), worden door het personage Quinten Delius via een labyrintisch stelsel van gangen, trappen, vertrekken en "blinde arcaden" naar de omgeving van de Rotskoepel gebracht, alwaar de tekst erop bij wijze van een soort sterretjesvuurwerk door God wordt teruggenomen.


[15] Voorbeelden van hadiths: deze en deze en deze over Issa en de dajjal bij Lod (in deze versie wordt Lod niet genoemd); deze over Khorasan (volgens deze geleerde ongeldig); deze over Dabiq.
"Dabiq" komt op onislam.net, de opvolger van de vraagbaak islamonline.net van Al-Qaradawi, voor zover ik zie nergens ter sprake, evenmin als de legende van de vlaggen of het leger uit Khorasan.

[16] Onder meer in Dabiq nr. 3: "Shaykhul-Islam Ibn Taymiyyah (rahimahullah) said, 'Islam in the end of times will be more manifest in Sham'."

[17] Zie Navid Kermani: "[...] For example, the writings of Abdullah Azzam, the mentor of Osama bin Laden, glorify martyrdom in a repugnant manner, giving the impression that the real goal in life is to get oneself torn to pieces by infidels in order to lay hold of the seventy-two virgins of Paradise. Azzam holds forth endlessly on the wondrous condition of the martyr whose corpse never rots but exudes delightful scents. Azzam's right-hand man was, for a long while, an individual by the name of Tamim al-Adnani, another friend of bin Laden. [...] At no stage in Islamic history - except in the case of the Assassins [de Assassijnen, die contacten onderhielden met de Tempeliers die een kantoor hadden op de Tempelberg; K] who justified their attacks with less reference to the example of Hussein, but to esoteric-apocalyptic notions of the Last Judgement - did the Shi'ite cult of martyrdom envisage any attack on defenceless or unarmed people."

[18] Abu Bakr Naji is mogelijk een pseudoniem. Zijn naam is alleen bekend als de auteur van Het hanteren van primitieve anarchie of Het managen van verwildering - meer kan ik even niet maken van de Engelse vertaling van zijn gids voor een genadeloze guerilla, Management of Savagery (2004) - en van nog een paar publicaties van Al Qaida.

[19] Zie verder: "A 'Big Dream' attributed to Osama bin Laden".

[20] Zie de wikipedia. De witte tekst bovenaan is de korte geloofsbelijdenis (shahada), de witte schijf met zwarte inscripties is het vermeende "zegel van Mohammed", waarschijnlijk berustend op vervalste documenten. Deze vlag is in gebruik sinds 2006. Een zwarte vlag met alleen de shahada in wit verscheen al op jihadistische sites vanaf 2001 en werd onder meer gebruikt door Al Qaida en Sharia4. Sindsdien staat hij bekend als "jihadvlag".
 

Toegevoegd 13 september: Duitsland is zo kordaat geweest IS en alle propaganda voor deze terreurbeweging per 12 september te verbieden (of heeft in elk geval wetgeving in de steigers gezet). Nederland zou dat voorbeeld moeten volgen - IS is in ons land op een slappe manier verboden.

[21] Er is al veel de spot gedreven met het bling-bling horloge dat Al-Baghdadi om had tijdens zijn voornoemde vrijdagpreek.
Toegevoegd 1 april 2016: zie ook het interessante artikel "
Strafblad? Welkom bij IS!" (De Groene Amsterdammer, eind maart 2016) van Hassan Bahara.
 
[22] Zie hier en hier.
 
[23] In een gesprek met Maiwand al-Afghani betoogde de Nederlandse bekeerling Abelkarim Honing vorig jaar dat er in Syrië kansen lagen voor het kalifaat - zie video, beginnend met de vlag van Millatu Ibrahim en IS en het geluid van een zwaard dat uit de schede wordt getrokken.


Toegevoegd 18 februari 2015: "Events of the end", door Mohammed Hassan, YouTube, juni 2010. Hassan, die zou komen spreken in Rijswijk op een benefietbijeenkomst op 8 maart 2015 van stichting Rohamaa (maar hij kreeg geen visum van minister Koenders), is een fervent apocalypticus, die inspeelt op christelijke geestverwanten in de VS. Video vanaf 17:40: Hassan haalt de hadith over de (eind)strijd bij Dabiq aan. Wel benadrukt hij dat geen mens weet op welk tijdstip een en ander zal voorvallen, al zijn er wel 'tekenen' die het laatste uur aankondigen, waaronder Hassan de huidige oorlogen in het Midden-Oosten en Noord-Afrika rekent.
Naar aanleiding van het gewelddadige ingrijpen van Israël in Gaza in 2009, riep Hassan op tot militaire trainingskampen voor "honderden miljoenen" jonge moslims, die zouden moeten toesnellen uit alle delen van de wereld om het "martelaarschap" te verwerven - een beeld dat doet denken aan de stromen jihadisten uit alle windstreken naar IS jaren later.
Hassan is de held van de Nederlandse prediker broeder Ali Al Khattab, die in liedjes de jihad verheerlijkt, Maiwand al-Afghani toewenste dat al zijn wensen zouden uitkomen en in een lezing voor OntdekIslam sprak over "de niet-moslims, de vijanden". Wellicht heeft broeder Al Khattab - zijn echte naam is Ali Houri, hij was zaalvoetbal-international - zich genoemd naar de kalief Omar Ibn Al-Khattab (zevende eeuw), die het kalifaat noordwaarts uitbreidde en onder meer Damascus en Jeruzalem veroverde.

 
[24] En Berlet werkt aan een boek, "Boston's Marathon Apocalypse".

[25] Omar al-Shishani noemt "Khorasan" met name als een van de regio's die IS bij zijn kalifaat wil. Opmerkelijk, omdat het (afgezien van de provincie "Noord-Khorasan" in Iran) geen bestaande regio meer is.
De inmiddels van Twitter verwijderde Al-Khorasan Media tweette op 22 juli j.l. over een strijdplan van Omar al-Shishani [screenshot]. Al-Khorasan Media leek verbonden te zijn aan IS, zeker is dit niet.
Het kan zijn dat in Dabiq de hadith over Dabiq niet alleen centraal staat omdat hij teruggaat op een toespraak van Al-Zarqawi[12], maar ook omdat het "merk" Khorasan te sterk verbonden was met Al Qaida[5].

[26] Trimondi, pagina 357-359 - citaten van Khomeini, die ook heeft gezegd: "De islam zegt: dood alle ongelovigen, anders zullen ze jou doden! [...] Dood ze, daag ze uit met het zwaard en sla [hun legers] uiteen! De islam zegt: al het goede wat er is, bestaat dankzij het zwaard en de schaduw van het zwaard! [...] Het zwaard is de sleutel tot het paradijs [...]." En: "Onze natie blikt vooruit op zoek naar een gelegenheid tot zelfopoffering en martelaarschap."

[27] Het zogenaamd voeden van een boom met het bloed van martelaren is een mooi beeld voor het afgesneden zijn van de patriarchale orde[50] van de natuur; een bloedfontijn van martelaren in plaats van het oeroude symbool van de levensboom. Vergelijk het cynische gebruik van dit symbool door IS: "Elsewhere, one could observe long-standing ISIS billboards in Syria carrying statements like "Together we cultivate the tree of the Caliphate". 


Toegevoegd 28 september: Denk ook aan de spreuk Semen est sanguis Christianorum ("Een zaad is het bloed der christenen") van kerkvader Tertullianus. Meestal zegt men: "Het bloed der martelaren is het zaad der kerk". Tertullianus stond bekend om zijn aanvallende schrijfstijl. 

Toegevoegd 3 januari 2016: In de video "Tea Party Patriots - A Movement On Fire!" (2013) wordt op gelikte wijze het beeld opgeroepen van een tirannieke regering die iedereen verplicht alles te doen met een soort identiteitsbewijs annex betaalpas voorzien van een logo dat - zeker in de context van de apocalyptische doem van het filmpje - onmiskenbaar verwijst naar "Het teken van het Beest" in de Openbaring van Johannes. De boodschap van het filmpje is: richt strijdgroepen op die doen denken aan een ondergrondse bevrijdingsbeweging. Een jaar eerder had de 'conservatieve' The Heritage Foundation een video uitgebracht waarin woordvoerder Michael Needham van Heritage Action zegt: "We are in a war".
Op 2 januari bezette een militie van Patriots onder het motto "We the people" en hamerend op de eed van trouw aan de grondwet een overheidsgebouw in Oregon. Men wil er jarenlang blijven en roept medestanders op er te komen bivakkeren en wapens mee te nemen. Een woordvoerder vertelde telefonisch tegen een journalist dat zij "bereid zijn te doden en gedood te worden als dat nodig is". Een militie-lid (en gewezen marinier) plaatste op 31 december een afscheidsvideo die doet denken aan een jihadistische martelaarsboodschap. En passant blijkt dat angst en wrok over de achteruit kachelende economie en overheidsingrijpen ten behoeve van natuurbehoud[50] belangrijke drijfveren zijn. Gelukkig kreeg de groep weinig substantiële bijval van de plaatselijke bevolking, toch is het een zorgwekkend blijk van voortgaande radicalisering.


[28] Trimondi, pagina 356.

[29] Ook IS verwijst naar een hadith, in het voorwoord van Dabiq nr. 1: "it is only a matter of time and patience before it reaches Palestine to fight the barbaric jews and kill those of them hiding behind the gharqad trees -  the trees of the jews." Dat nummer eindigt met: "You will invade the Arabian Peninsula, and Allah will enable you to conquer it. You will then invade Persia, and Allah will enable you to conquer it. You will then invade Rome, and Allah will enable you to conquer it. Then you will fight the Dajjal, and Allah will enable you to conquer him."
Berlet schaart "De Protocollen van de Wijzen van Zion", waarvan veel elementen zijn opgenomen in het handvest van Hamas, onder de apocalyptische samenzweringstheorieën. Zie verder hier.
Tijdens een campagnebijeenkomst van de moslimbroeder en latere president van Egypte Mohammed Morsi scandeerde de massa: "'Miljoenen martelaren marcheren naar Jeruzalem! Beroof alle joden van hun slaap! Kom op, liefhebbers van het martelaarschap, jullie zijn allen Hamas!"

[30] Zie bijvoorbeeld hier en hier en hier en hier en hier en hier en hier. Toegevoegd 26 september: en hier en hier en hier en hier.

Toegevoegd 19 september:
Helaas zei de gezaghebbende (en als gematigd beschouwde) Egyptische sjeik Ahmed al-Tayeb van de Al-Azhar er bij dat IS en andere terroristische organisaties "het product van kolonialisme in dienst van het zionisme" zijn. Dus gaf hij indirect Israël de schuld van het fenomeen IS, de eigenstandige dynamiek in de islamitische wereld volstrekt miskennend.


[31] De leuze van de Moslimbroederschap was lange tijd: "Allah is our objective; the Qur'an is the Constitution; the Prophet is our leader; jihad is our way; death for the sake of Allah is our wish." Overigens niet meer te vinden op de 'about'-pagina op ikhwanweb.com, wel nog genoemd in artikelen op de site die van andere media zijn overgenomen: hier en hier.

[32] Turks-Nederlandse jongeren schijnen nauwelijks gewelddadig te radicaliseren. Ook het percentage Turken (in Turkije) dat in Syrië vecht, is laag - veel lager bijvoorbeeld dan dat van de moslimpopulatie in België en Nederland - maar beloopt toch in de duizenden. De hoogste percentages betreffen Jordanië (opmerkelijk, omdat het land vaak wordt geprezen als relatief democratisch en humaan), Tunesië, Libanon en Tsjetsjenië. Het hoge scoren van Jordanië en Libanon is verontrustend voor Israël. Van de andere kant lijkt IS tot nu toe niet erg aan te slaan in Palestijnse gebieden. Zie infographic en hier.

[33] Zie ook: "A Saudi commentator, Ibrahim al-Shaalan, tweeted that Isis is 'but an epitome of what we've studied in our school curriculum. If the curriculum is sound, then Isis is right, and if it is wrong, then who bears responsibility?'."

De Egyptisch-Duitse schrijver Abdel-Samad, die leeft onder politiebescherming wegens bedreigingen door moslimextremisten, waarschuwde maart dit jaar dat de radicale politieke islam een "strijd met een apocalyptische dimensie" kan ontketenen. Ik vind dit een evenzeer verkeerde en gevaarlijke - want volstrekt eenzijdige - opmerking als die van Hans Jansen (zie later in de hoofdtekst).

Toegevoegd 18 september - zie ook hier: "According to the Saudi-owned Al-Hayat newspaper, in July 2014 'an opinion poll of Saudis [was] released on social networking sites, claiming that 92 percent of the target group believes that "IS conforms to the values of Islam and Islamic law".' The leading Saudi commentator, Jamal Khashoggi, recently warned of ISIS' Saudi supporters who 'watch from the shadows'. [...] 'What did we do wrong?' Khashoggi asks. With 3,000-4,000 Saudi fighters in the Islamic State today, he advises of the need to 'look inward to explain ISIS' rise'. Maybe it is time, he says, to admit 'our political mistakes', to 'correct the mistakes of our predecessors'."


Toegevoegd 6 oktober: en lees het artikel "Islam-Theologe Ednan Aslan: 'Wir haben diese Ideologie gesät, jetzt ernten wir die Früchte'" (door Christa Zöchling, Profil, 4 oktober 2014).

[34a] Dat probeer ik dus in dit essay aannemelijk te maken. Terzijde: in het filmkatern van het NRC van 12 juni 2013 werd opgemerkt dat er opvallend veel apocalyptische films uit de studio's rolden; de verklaring is de economische crisis, aldus het NRC. Ik vermoed dat het dieper zit: de angst - bij velen nauwelijks bewust en begrepen - ten gevolge van de meervoudige systeemcrisis[50]: economisch, financieel, ecologisch, levensbeschouwelijk en politiek (islamisme versus Westers imperialisme; protectionistisch ultraconservatisme of neofascisme versus globaliserend neoliberalisme). Zie ook mijn blog: "Fascinatie voor bloederig geweld in overdrive?"
Terzijde: Rudolf Steiner ging in zijn antroposofie (waarmee ik weinig of geen affiniteit heb) diep in op de Openbaring van Johannes, c.q. de Apocalyps. Zie in Nederland een blog als Antroposofie en Apocalyps en het boek Ahriman komt! (2010) - Ahriman is, grof gezegd, de antichrist bij Steiner


Aanvulling mei 2015:
en dan is er natuurlijk nog de min of meer apocalyptische kijk van Vernor Vinge op de 'singulariteit': de historische fase waarin kunstmatige intelligentie zo'n vlucht neemt dat het voortbestaan van de mens - althans als mens - op het spel staat. Als een soort heilsverwachting gepropageerd door de futurist Ray Kurzweil, wiens populariteit de laatste jaren toeneemt. Zie mijn blog "Universiteit Cambridge onderzoekt singulariteit: vormt kunstmatige intelligentie een gevaar?" - en het lijstje blogs aan het eind daarvan. Toegevoegd april 2016: Ik schrijf daar: "
Eveneens boeiend is dat aan de weg timmerende figuren onder AI-wetenschappers, onder wie Marvin Minsky, de magische zin (reeks letters) overgeleverd hebben gekregen waarmee de legendarische golem - een door rabbi Löw kunstmatig tot stand gebrachte mens -, die zou zijn verstopt in een synagoge in Praag, opnieuw tot leven gewekt zou kunnen worden aan - daar heb je het weer - het einde der tijden; en het associatieve verband dat de theologe Anne Foerst (deel 16 [van de documentaire TechnoCalyps van Frank Theys] vanaf 4:05), legt met het maken van een intelligente, zeg maar 'bezielde' robot. Foerst zegt zelfs dat ze het interessant vindt 'that this element is so strong in the AI-community' (waarbinnen zij werkt). Het verhaal, aldus Foerst, gaat in een bepaalde versie verder, dat de tot leven gewekte golem de letter 'aleph' uitwist van het laatste woord van een spreuk op zijn voorhoofd: 'God de heer is waarheid (ameth)', zodat er komt te staan: 'God de heer is dood (meth)'. Omdat volgens het schepsel, nu de mens zelf leven heeft gecreëerd naar zijn eigen evenbeeld, hij zichzelf zal aanbidden, zoals hij eerder God - dixit de golem - aanbad omdat Hij naar Zijn evenbeeld de mens had geschapen. Dit roept associaties op met Nietzsche's 'dood van God' en met verhalen omtrent de antichrist en Ahriman à la Rudolf Steiner. Denk hierbij tevens aan Mulisch' De Procedure (1998), draaiend om kabbala, golem, DNA-code en de Eobiont - een tot leven gewekt stukje aanvankelijk dode materie. En natuurlijk met Mary Shelley's Frankenstein.
Vergelijk eveneens m'n blog "Teilhard, technologie & wederopstanding".

Ook Scientology heeft een onmiskenbaar apocalyptisch karakter: paranoïde vijandsbeelden annex complottheorieën en een "cleared planet" als heilsverwachting. Zie bijvoorbeeld deze, deze en deze blog van een lang hooggeplaatst lid dat nu moedig tegen de organisatie strijdt, Mark Rathbun; en de uitspraak over een "cleared planet" van de directeur van Scientology-school De Toekomst in Amsterdam in een undercover reportage van Rambam (20 mei 2015). Of in de verknipte toekomstvisie van L. Ron Hubbard een equivalent van de Dag des Oordeels of eindstrijd bestaat, weet ik echter niet. Wel vond in zijn bizarre kosmogonie in het verre verleden een apocalyptisch aandoende genocide plaats door de 'gallactische heerser' Xenu. Uit de indringende documentaire "Going Clear: Scientology and the Prison of Belief" (mei 2015) van Alex Gibney blijkt dat het ledenaantal van deze misdadige en huiveringwekkende 'kerk' onder druk staat, maar dat zijn rijkdom gigantisch is - dus is naar mijn gevoel het gevaar van een kat in het nauw die rare sprongen maakt niet denkbeeldig. Hubbard zowel als de huidige leider David Miscavige komen op mij over als volslagen satanische figuren.
Als curiositeit vermeld ik een analyse (1998) door de antroposoof Tarjei Straume van vooral wezenlijke verschillen maar ook opmerkelijke overeenkomsten tussen de stelsels van Steiner en Hubbard. Straume signaleerde destijds bezorgd dat sommige antropologen gevoelig bleken voor (methoden van) Scientology - wat niet mag verbazen omdat Steiner en Hubbard beiden geloofden in schimmige inwerkingen van geestelijke wezens ('thetans' bij Hubbard) vanuit de kosmos op de mens en in reïncarnatie; beiden gaven een draai aan de theosofie van Blavatsky, waar Hubbard mee in aanraking kwam in de tijd dat hij zich inliet met de 'zwarte magie' van Aleister Crowley en diens Ordo Templi Orientis (O.T.O.).


[34b] Toegevoegd 18 september: zie het artikel "You Can't Understand ISIS If You Don't Know the History of Wahhabism in Saudi Arabia" (door Alastair Crooke, The World Post, 27 augustus 2014). En de follow-up "Middle East Time Bomb: The Real Aim of ISIS Is to Replace the Saud Family as the New Emirs of Arabia" (van dezelfde auteur, 2 september 2014). Daarin maakt Crooke aannemelijk dat het militante, expansieve Wahabisme, na onderdrukking ervan in een burgeroorlog in 1929, in aanleg aanwezig is gebleven in Saoedi-Arabië, blijkend uit aanslagen op de koning en de inname van de Grote Moskee door bijna 500 man onder leiding van Juhayman al-Otaybi in 1979. Crooke noemt niet dat aanhangers van deze mislukkende paleisrevolutie verklaarden dat de Mahdi de opstand aanvoerde in de persoon van hun leider Mohammed Abdullah al-Qahtani.
In Dabiq nr. 2 wordt Al-Wahhab tweemaal genoemd. "Mubāhalah was also part of the da'wah of Imām Muhammad Ibn 'Abdil-Wahhāb".

Toegevoegd 5 oktober: zie ook het artikel "Isis militants: Twitter provides one of the few forums in which Saudis can discuss what they really feel - and it says they blame the clergy for Isis" (door Patrick Cockburn, The Independent, 5 oktober 2014).
Toegevoegd 8 oktober: vergelijk "ISIS & Wahabi Salafism" (Syria Revolts, 21 augustus 2014).

[34c] Rusland onder de Tsaren veroverde het voornamelijk islamitische Tsjetsjenië al in de negentiende eeuw en ging daar wreed te keer, onder meer door bijna de helft van de bevolking te deporteren. Opnieuw een voorbeeld van een diepe historische wortel van huidige gewelddadige conflicten.


[35] Rafael Cruz oreerde: "through the kings, annointed to take dominion, [...] that transfer of wealth is going to occur". Daarmee bedoelt hij ongetwijfeld hetzelfde als zijn geestverwant Larry Hunch, die het praatje van Cruz inleidde en stelde: "The rabbinical teaching is [...] that in a few weeks begins that year 2012 and that this will begin what we call the end-time transfer of wealth".

[36] Romney vergist zich, wel zit "thousand years" in veel boektitels van Skousen.

[37a] Wel zullen de Joden, als ik het goed begrijp, bij het zien van de stigmata van de wedergekomen Jezus, spontaan de dwaling van hun eigen godsdienst beseffen.

[37b] En mogelijk zullen niet de Joden maar (mede) de Mormonen de tempel herbouwen, dan uiteraard niet in Joodse stijl.

[38a] Toegevoegd 17 december: Jeb Bush, de broer van George, beraadt zich op het kandidaatschap voor de presidentsverkiezingen in 2016. Rijke bazen van grote bedrijven steunen hem. Volgens de evangelistische tv-dominee Jack Van Impe heeft Jeb Bush hem (11 december 2002) een "heartfelt letter" geschreven over zijn apocalyptische video "
Jerusalem: War or Peace". Als dit werkelijk meer is geweest dan een beleefd gebaar, valt alleen al om die reden te hopen dat er geen derde Bush in het Witte Huis komt. De bron van de kopie van de betreffende pagina op de website van Van Impe is suspect en het origineel kan ik niet vinden. Idem hier en hier. Een minder verdacht ogend persoon geeft hetzelfde citaat, helaas zonder bronvermelding. Ook deze pagina lijkt me niet onbetrouwbaar; de auteur laat tevens weten dat hij op de website van Van Impe geen afschrift van de vermeende brief van Jeb Bush heeft gevonden en ook geen citaten daaruit. Ik hou het er daarom op dat Van Impe zijn bewering wel degelijk heeft gedaan, maar dat het de vraag is of hij het uit zijn duim heeft gezogen. Volgens de auteur heeft Van Impe tevens beweerd dat George Bush geloofde in zijn rol met betrekking tot de eindtijd: Van Impe: "I think George W. knows that he’s destined for this final hour in prophetic history."

Toegevoegd mei 2015: Een voorvader en naamgenoot van George Bush schijnt een zionistische christen te zijn geweest die getuige zijn boek The Valley of Vision; or, The Dry Bones of Israel Renewed (1844) geloofde in de noodzaak (en het toekomstige gebeuren) van de terugkeer van de Joden naar Israël, vermoedelijk in het teken van de eindtijd. Zie ook hier.

[38b] In 2006 waarschuwde Bush expliciet voor een "kalifaat" - waarvoor hij dus enkele jaren eerder zelf de dodenakker had ingezaaid. Het geloof dat de dreiging van een wereldwijd kalifaat reëel is, past goed in het kader van een apocalyptische overtuiging.

[38c] Toegevoegd mei 2017: Vergelijk: "End Times terror is a perfect transition drug to mainlining Trump’s world-fearing hatred."
En: "The expanding Left Behind entertainment empire is now the Mike Pence franchise. Pence too feeds the dangerous delusions of Christian Zionists, who are convinced that the world is heading to a final Battle of Armageddon and who see this as a good thing!" In "Tim LaHaye is dead but his apocalyptic fact-free 'vision' of an alienated alternative and utterly destructive 'reality' lives on in the candidacy of Donald Trump" (door Frank Schaeffer, Patheos, 30 juli 2016).
En: "Trump is a Trojan horse for a cabal of vicious zealots who have long craved an extremist Christian theocracy, and Pence is one of its most prized warriors. With Republican control of the House and Senate and the prospect of dramatically and decisively tilting the balance of the Supreme Court to the far right, the incoming administration will have a real shot at bringing the fire and brimstone of the second coming to Washington." In "Mike Pence Will Be the Most Powerful Christian Supremacist in U.S. History" (door Jeremy Scahill, The Intercept, 15 november 2017).
En: "Mike Pence To Speak At Conference Hosted By Radical Pastor John Hagee" (door Brian Tashman, Right Wing Watch, 30 mei 2017).
En:
"Mike Huckabee and Israel’s Apocalyptic Temple Movement Set the Stage for a Summer of Holy War. Was a provocative West Bank march led by Christian Zionist honcho Mike Huckabee a sign of trouble to come?" (door Dan Cohen, AlterNet, 26 mei 2017).

[39a] Toegevoegd maart 2015: vergelijk het artikel: "Christenfundamentalisme is onderschat gevaar" (door Marcel Poorthuis, Reformatorisch Dagblad, 28 maart 2015).

[39b] Zie Koks instemmende antwoord op een reactie van "16 mei 2011 @ 16:21" onder een artikel op zijn site. 

Toegevoegd 16 december: "Vincent Yayo", waarschijnlijk een drijvende kracht van de Facebook-groep Nederland mijn Vaderland en als "Zenterrorist" bekend om zijn rabiate extreemrechtse taal op Twitter, is een 'christen voor Israël' - zie bijvoorbeeld een video waar hij naar linkt, met vanaf 5:50 kort een artist impression van de herbouwde Tempel op de Tempelberg. Mogelijk is hij dus een eindtijdgek die de wederkomst van Jezus verwacht, maar ik speculeer.
Toegevoegd september 2015: Yayo, nu onder de naam "ZenChristen" tweet een plaatje van iemand die op een soort bazuin blaast, met de tekst: "Blow the trumpet in Zion. [...] the day of the Lord is coming. It is close at hand" [screenshot].


[40] Het artikel waar Klei naar linkte, staat niet meer op die plek. Uit een ander stuk over Poetin maak ik op dat Van Tongeren Poetin welgezind is, maar ook zou willen zien dat "
islamitische burgers als volwaardig behandeld zullen worden" door de Russische leider.

 
[41a] "Eric Voegelin sprak in de dertiger jaren van de vorige eeuw van 'politieke religie'. Na het Hitlerisme volgden onder meer Stalinisme en het regiem van Pol Pot in Cambodja. Andere wetenschappers gebruiken begrippen als 'sacramentele politiek' (Gentile) en palingenesis (Griffin) om dergelijke bewegingen te analyseren", schrijft Chip Berlet.
 

[41b] Toegevoegd 16 september: Denk ook aan een aan Lenin toegeschreven citaat: "Wij gaan alles vernietigen en op de ruïnes zullen wij onze tempel bouwen." Bob de Graaff wijst erop dat een politieke tekening van een poort met een vergezicht met zon[6] met deze woorden was opgeluisterd.

[41c] Toegevoegd 13 september: Peter Pomerantsev schrijft in New Republic in een zeer verontrustend relaas over de Russische propagandamachine onder Poetin: "In a recent paper, 'The Conspiratorial Mindset in the Age of Transition', which examined conspiracy theories in France, Hungary, and Slovakia, a team of researchers from leading European think tanks reported that supporters of far-right parties tend to be more likely than supporters of other parties to believe in conspiracies. And right-wing nationalist parties, which are often allied ideologically and financially with the Kremlin, are rising."

[41d] Toegevoegd 10 augustus 2016: Ook wel geschreven als "cultuurmarxisten" en "cultuurmarxisme". Het gaat om een complottheorie - teruggaand op het nazistische "Kulturbolschewismus" - uit de koker van antisemitische rechtse radicalen in de VS, die steeds vaker ook buiten Amerika wordt ingezet (zoals door reaguurders op de rechtse hetzeblog GeenStijl, waarvan de redactie reclame maakt voor Lukkassens gebruik van de term) om een scala aan "linkse" ideeën, wensen en doelgroepen af te schilderen als het wapenarsenaal van een imaginaire gedachtenpolitie of "totalitaire" politieke correctheid, die zou worden belichaamd door linkse wetenschappers, intellectuelen en de bevolkers van de media. Onder meer antiautoritair handelen en emancipatie van gediscrimineerde minderheden worden geframed als iets dat aan het volk wordt opgelegd - wat de waarheid op zijn kop is, want juist de meeste aanhangers van deze complottheorie wensen mensen met desnoods harde hand hun plaats op te leggen binnen een stramme, traditionalistisch-hiërarchische orde.

[42] Jansen citeerde een andere auteur slordig, de rechtse Britse politicus Enoch Powell die volgens Jansen "rivieren van bloed" in 1968 voorspelde als gevolg van de immigratie uit niet-Europese landen. Huib Riethof wijst erop dat Powells oorspronkelijke uitspraak niet ging over immigratie.

Toegevoegd 16 december: een artikel in Der Spiegel over de Duitse protestbeweging PEGIDA opent met een bezoek aan Felix Menzel, die zich opwerpt als 'intellectueel' van Nieuw Rechts. Aan de muur een portret van de beruchte Ernst Jünger. Menzel, die in Duitsland een sociaal netwerk inclusief onderkomens wil opzetten naar het voorbeeld van het expliciet fascistische Casa Pound in Italië, is hoofdredacteur en auteur van het neofascistische orgaan Blaue Narzisse. Hij interviewde de apocalyptische neofascist Roland Woldag die verkondigt dat de democratie een totalitair systeem is ter ondergraving van de natuurlijke ongelijkheid tussen mensen.
Zelf is Menzel ook een apocalyptische denker: hij meent dat een derde wereldoorlog in de maak is in het verlengde van de gebeurtenissen in het Midden-Oosten; en hij loopt net als zijn geestverwant en vermoedelijke geldschieter
Götz Kubitschek van uitgeverij Antaios en het blad Sezzesion, weg met de apocalyptische roman Le Camp des saints (1973) - in het Duits bij Antaios verschenen als Sieben Reiter verließen die Stadt (de titel evoceert dus de vier ruiters en de zeven zegels uit de Openbaring van Johannes) - van de katholieke crypto-racist Jean Raspail, waarin het Westen onder de voet wordt gelopen door immigranten uit de Derde Wereld ten gevolge van bespottelijk idealisme. Dit boek heeft een bescheiden cultstatus bij extreemrechts in Amerika en haalde in 2011 in Frankrijk zelfs de bestsellerlijst.

Toegevoegd 22 juli 2015: In 2007 publiceerde Wilders' kompaan Pamela Geller een e-mail van een Noorse lezer van haar blog, die schrijft: "We are stockpiling and caching weapons, ammunition and equipment. This is going to happen fast. Before, I thought about emigrating to Britain, Israel, USA, South Africa, etc. for taxes and politics, but instead (although I believe we are the very last generation on earth before the return of God) I will stay and fight for the right to this country and indeed the entire peninsula [...]."


Toegevoegd februari 2016: Op 24 januari 2015 hield HOGESA - een voorloper van PEGIDA - een "solidariteitsevenement", waar de zanger optrad van de de extreemrechtse band F.i.e.L. Het album "Fremde im eigenen Land" (2012) werd op de "Bundesprüfstelle für jugendgefährdende Medien" gezet. Voorkant: een apocalyptische impressie van een verwoeste stad; op een soort billboard staat: "Deutsche vom aussterben bedroht". Enkele nummers: "Germanien erwache!", "Sturm auf Berlin" en "Volk, Heimat, Odin".

[43] In het artikel - dat Schipper voor het grootste deel heeft overgeschreven, in eerste instantie zonder bronvermelding - worden moslims die tunnels groeven bij de belegering van Wenen vergeleken met muskusratten.

[44] Doegin mag dan inmiddels zijn ontslagen aan de Universiteit van Moskou, maar hij zegt dat als zijn opvolger als directeur van de subfaculteit "Sociologie van de internationale relaties" Vladimir Jirinovski is voorgedragen - een andere extremist dus.
Doegin beweert te zijn ontslagen om zijn uitspraak "We moeten doden, doden, doden!" - aan het adres van de regering in Kiev, in een interview na een grote brand in Odessa waarbij veertig mensen omkwamen en die zou zijn gesticht door medestanders van de regering in Kiev.
Aanvulling februari 2016: volgens Max Fischer van Vox is het ontslag van Doegin indicatief voor zijn sterk tanende invloed in kringen rond het Kremlin; Poetin spande hem slechts kortstondig voor zijn karretje en schoof hem opzij toen hij teveel praatjes kreeg.


[44bis] Toegevoegd november 2015: Dat je Poetin en Doegin niet over een kam moet scheren, zet Andreas Umland (een fervente tegenstander van Poetin) nauwkeurig uiteen in het artikel "Eurasian Union vs. Fascist Eurasia" (19 november 2015). Mogelijk ben ik in mijn exposé teveel uitgegaan van een ook ideologisch (en niet voornamelijk opportunistisch) betekenisvolle invloed van Doegin op Poetin. Umland: "The current ruling traditional Russian elites, which are represented by Putin, are not democrats either. The most extreme among these politicians and intellectuals are also in various ways radical imperial nationalists. However, since they are oriented towards the past rather than towards the future, they should not be called revolutionary ultra-nationalists – that is fascists. Dugin, meanwhile is both a highly driven revolutionary and an unapologetic, if not ethnocentric, ultranationalist. To be sure, the Moscow professor is not a primitive Russocentrist or a biological racist. However, as a proponent of a particularly extreme form of Russian “civilisational” nationalism or even Eurasian “supra-nationalism,” he can still be classified as a fascist."

[45] Vergelijk "Alexander Dugin and the meaning of Russian history" (mei 2014) van de Russisch-orthodoxe Vladimir Moss: "Doegin heeft [...] zich [een] versie van apocalyptisch Oud Ritualisme eigen gemaakt dat zich heeft verzoend met de tsaar. Alleen de tsaar is nu Poetin en de hedendaagse Russische Federatie is het laatste ware koninkrijk op aarde. Amerika is de antichrist en zal worden vernietigd, zo niet door Russische kernbommen, dan zeker door de wederkomst van Christus."

Toegevoegd maart 2015: zie ook de esoterische tekst "Axe is the Name of Mine" op de site Arctogaia (die term is wellicht afkomstig van Guido von List), waarin Doegin orakelt in verband met Misdaad en straf (1866) van Dostojevski: "The new myth is incarnating, the scarlet sword of Boris Savinkov is scorching the hands of a new youthful Russia, the Russia of the End Times. Axe is the name of that Russia. [...] The most brilliant hypotheses concerning this item - its origin and its Symbolism - was advanced by Herman Wirth, a German [sic; het betrof een Nederlander; K] scientific genius and a specialist in the sphere of human prehistory and ancient letters. [...] the matter is about a much more important eschatological picture, about the sense and gesture of the End of Times, about the sacred apocalyptic moment, when time collides with Eternity, when the fire of Doomsday blazes."
Verder druipt de vrouwenhaat af van "Axe is the Name of Mine": "Raskolnikov guesses absolutely correctly that the symbolic pole of evil is a perverted womanhood (Kali). That is that damned by religion loan capital, which equalizes the living with the lifeless and creates monsters."

Merk ook de crypto-antisemitische ondertoon van deze passage op.

Toegevoegd maart 2015: Verontrustend is ook dat Doegins Eurazianisme bij nadere analyse door en door antisemitisch blijkt te zijn. Doegin kenschetst het jodendom als een fundamentele diaspora, getekend door afkeer van het autochtone, de ruimte, (in mijn woorden:) bloed en bodem. De joodse God zou oneindig ver afstaan van de schepping, terwijl in de Traditie - volgens Doegin belichaamd door bepaalde orthodoxe en sektarische stromingen in christendom en islam - God juist immanent zou zijn, diep verbonden met de schepping, in het bijzonder met het Russische territorium en Moskou als het "derde Rome". Doegin noemt Rusland zelfs "de grond vrijgemaakt om Nieuw Jeruzalem op te laten neerdalen" en "de Ark van Verlossing" (een soort combinatie van de ark van Noach en de Ark des Verbonds dus). Het mystieke lichaam van Christus is, aldus Doegin, identiek aan de Russisch-orthodoxe kerk, die weer een onlosmakelijk geheel zou vormen met het Russische territorium. Vandaar zijn obsessie met geopolitiek: die is voor hem grondig religieus gefundeerd. In dat licht is de hierboven aangehaalde vergelijking van de Krim met de Tempelberg door Poetin des te omineuzer: het zou letterlijk uit de mond van Doegin gekomen kunnen zijn ("Putin [is] describing [Crimea] [...] as Russia's spiritual ground, 'our Temple Mount,' [...]" (zie The Times of Israel, december 2014).

[46] Zie het essay "The Antichrist as an Imminent Political Possibility" van de Duitse expert inzake de geschiedenis van de Protocollen en Serge Nilus, Michael Hagemeister.
Zie ook mijn blog "Wilders' grote experiment en de schaduw van de Protocollen van de wijzen van Zion" incluis de literatuurlijst.

[47] Toegevoegd 6 oktober: het congres werd verboden door de Hongaarse regering en/of justitie, maar ging half clandestien toch door. Van de aangekondigde sprekers resteerden slechts Jared Taylor en Tomislav Sunić. De verslaggever van Die Welt schetst een nogal zielige vertoning.

[48] De new age-goeroe Raël zou Dieudonné in 2006 een "vrai ami" hebben genoemd, maar schijnt zich in 2009 van hem te hebben gedistantieerd, wat logisch lijkt, aangezien Raël zich een zionist achtte en als een ware eindtijdgek de bouw van de Joodse 'derde tempel' op de Tempelberg in Jeruzalem aanmoedigt.  Maar eind vorig jaar sprak hij weer zijn steun uit (voor de quenelle) en maakte hij duidelijk dat hij 'slechts' een soort genetisch zionisme voorstaat en een Palestijnse staat wenst waar Joden, christenen en moslims vredig samenleven - exit Israël op de grondslag van 1948 dus.

[49] Zie de noten [4], [6] en [7] van mijn blog "Wilders' schaduw Bjorn Larsen zit diep in netwerk rond genocideblog Gates of Vienna".


[50] Niet op de laatste plaats de ecologische, met name door de catastrofale klimaatverandering, de uitputting van natuurlijke hulpbronnen (zoals olie en zoet water) en het op grote schaal uitsterven van planten en dieren door de verwoesting van hun biotopen. Maar uiteraard primair door de gelijkberechtiging van de vrouw en de onhoudbaarheid van min of meer[*] tribale (stam[27])verbanden - met alfa-mannetjes[14b] aan het hoofd - ten gevolge van irreversibele immigratie en globalisering. Helaas doet een deel van de vrouwen, vrijwillig en uit op de bekende voordelen die dit biedt, mee met de patriarchale orde en zijn verdediging. En gelukkig zijn er mannen die inzien dat het anders moet en kan.
Om een misverstand te voorkomen, zeg ik maar even dat ik niet (impliciet) pleit voor een matriarchale orde, maar voor een synthetiserende overstijging.

[*] Toegevoegd 31 oktober: Mohammed verenigde juist stammen die elkaar vaak bevochten en maakte er een religieuze eenheid van, de oemma. In dit exposé speel ik met het woord 'stam' opgevat als een groep onder het bewind van een patriarchale heerser. Het woord 'tribaal' komt overigens grappig genoeg van het Latijnse tribus - drie geledingen met verschillende etnische achtergronden (zeg 'drie stammen') van een legereenheid - dus van het woord voor een collectief dat in zijn totaliteit niet bestond uit individuen die allen genetisch met elkaar verwant waren.
De overgang naar de moderniteit kan je dus zo op formule brengen: 'van tribalisme naar Trias Politica, gescheiden van de triniteit'.
[51a] Toegevoegd 6 oktober: Tzvi Yehuda Kook beschouwde de extremistische rabbijn Dov Lior (geboren in 1933) als zijn zoon. Lior is overtuigend in verband gebracht (zie ook hier) met de massamoord op biddende moslims in Hebron - Lior noemde de dader, Baruch Goldstein, een "heilige" en een "martelaar" en bezorgde hem een gedenkteken - en met de moord op premier Yitzhak Rabin. Hij steunt het boek Torat Ha'Melech (De Thora van de Koning, 2009) dat het vermoorden van niet-Joden rechtvaardigt, inclusief kinderen als het 'duidelijk is dat zij opgroeien om Joden kwaad te doen'. Justitie en regering van Israël hebben Lior hierom niet verwijderd van zijn door de staat gefinancierde positie als opperrabijn van Hebron en Kiryat Arba op de bezette Jordaanoever. Lior zat in de Raad van Rabbijnen van Gush Emunim. Toegevoegd 10 oktober: Arieh Eldad vergezelde Dov Lior in oktober 2012 bij een steunbetuiging aan de kolonist Zvi Strook die was veroordeeld tot 30 maanden gevangenisstraf wegens het mishandelen van een Palestijnse jongen.
Op een bijeenkomst in 2009 van de Organization for Human Rights on the Temple Mount (OHRTM), een club die de Derde Tempel wil bouwen, verkondigde Lior: "It is vital that the Israeli people visit the Temple Mount. [...] Reclaiming our sovereignty over the Temple Mount will bring redemption closer."

Professor Israel Shahak schreef in 1994: "The sympathy which Baruch Goldstein enjoys among the Gush Emunim, whose influence is more pervasive than that of the Kahanists, can only be explained by a shared ideology. [...] Gush Emunim's thinking assumes the imminence of the coming of the Messiah, when the Jews, aided by God, will triumph over the Gentiles. Consequently, all current political developments can be interpreted by those in the know as destined either to bring this end nearer or postpone it. Jewish sins, the worst of them being lack of faith in Gush Emunim ideology, can postpone but not alter the predestined course of Redemption. The two world wars, the Holocaust and other calamitous events of modern history serve as stock examples of such a curative punishment for Jewish sins. Such explanations can go into a lot of specific detail. The rabbi of  Kiryat Arba, Dov Lior (who attended Goldstein's funeral and praised  him), blamed Israel's relative failure in its 1982 invasion of Lebanon on the lack of faith manifested through signing a peace treaty with Egypt and 'returning the inheritance of our ancestors [i.e Sinai] to strangers'." Zie ook Shahaks artikel "The Ideology of Jewish Messianism" (1995).

[51b] Toegevoegd mei 2017: Etzion blijft zich roeren en de aanhang van voorvechter van de Derde Tempel Yehuda Glick lijkt te groeien. Lees het artikel "Mike Huckabee and Israel's Apocalyptic Temple Movement Set the Stage for a Summer of Holy War" (door Dan Cohen, Alternet, 27 mei 2017).

Toegevoegd januari 2016: Leider Ben Gopstein van de extreem rechtse organisatie Lehava is een volgeling van Kahane, in de VS veroordeeld wegens terrorisme. Hij deed mee met diens in Israël wegens racisme verboden Kach-partij. Kahane's kleinzoon Meir Ettinger is waarschijnlijk de leider van een eindtijdsekte, De Opstand. Ettinger werd gearresteerd in verband met de brandaanslag op een Palestijnse woning in Doema[53-toevoeging].

[52] Van de hand van Uri Elitzur, een voormalige medewerker van Netanyahu. Shaked bestreed later de juistheid van citeren en de vertaling in het Engels van de journalist die dit aan het licht had gebracht.

[53] Zie ook het artikel "The Dark Side Of Chabad" (door Larry Derfner, Jerusalem Post, 7 juli 2005): "A decade ago, it was a pair of Chabad yeshiva students from Gilo who printed up the infamous photomontage of Rabin as an SS officer, according to police who arrested them a few weeks after the assassination. [...] Rabbi Yitzhak Ginsburg, who was indicted for racist incitement in a book he authored praising Baruch Goldstein's massacre, is a veteran Chabadnik."

Toegevoegd december 2015: David Sheen wijst er in een lezing over Chabad op dat de Joodse Israëliërs die de woning van een Palestijnse familie in brand staken in Doema op 31 juli 2015, waarbij een baby omkwam en twee jongens ernstig gewond raakten, een leus op de muur kalkten: "Lang leve de koning, de Messias" - volgens Sheen (zie ook hier) het motto van Chabad. En passant vertelt Sheen dat Moshe Feiglin (zie hierboven) heeft opgeroepen tot genocide op de bevolking van Gaza, voorafgaand aan inlijving van het gebied door Israël; en dat bovengenoemde Yitzhak Ginsberg in zijn boek De Torah van de Koning - dat het stempel van goedkeuring van Chabad kreeg - het doden van baby's rechtvaardigt die 'een gevaar gaan vormen' voor joden (zie ook noot[51a]).

Toegevoegd mei 2017: in een reportage van Zembla wordt gesteld dat Jared Kushner, de schoonzoon en naaste medewerker van president Donald Trump van de VS, lid is van Chabad. Net als de eveneens Joodse diamanthandelaar en oligarch, Lev Leviev, met wiens dochter, directeur van Levievs vastgoedbedrijf AFI, Kushner en zijn tot het judaïsme bekeerde vrouw Ivanka Trump bevriend zouden zijn. Leviev is een belangrijke geldschieter van Chabad en financiert nederzettingen van kolonisten op de bezette Westoever. Op een website van Leviev stond een foto waarop hij de hand drukt van Donald Trump; in het onderschrift is sprake van samenwerking. Zembla heeft echter geen gezamenlijke operatie van Leviev en Trump kunnen ontdekken en ook geen aanwijzingen voor andere ontmoetingen tussen Donald en Lev. Nadat Zembla bij Leviev navraag had gedaan, werd de genoemde foto van internet verwijderd. Kushner kocht van AFI een deel van het voormalige pand van The New York Times in Manhattan (het toeval wil dat het straatnummer 666 is). Interessanter is dat Leviev ook Poetin en Netanyahu persoonlijk heeft ontmoet en dat Netanyahu de familie Kushner al heel lang kent. Trump heeft gezegd dat Kushner en hij misschien "can do peace in the Middle East". Een rol waar Kushner volstrekt ongeschikt voor is, gezien zijn banden met Chabad en omdat ook hij doneert aan nederzettingen op de Westoever.


[54] Toegevoegd  28 oktober: Artikel "The Line Between Terrorism and Mental Illness" (door Jeet Heer, The New Yorker, 25 oktober 2014): "It's natural to see terrorism and counter-terrorism as a drama of violence and retribution played out on the international stage. Both Zehaf-Bibeau and Couture-Rouleau [die dodelijke aanslagen pleegden op Canadese militairen; K] certainly seem to have seen themselves as part of a similarly apocalyptic saga—Zehaf-Bibeau, in particular, was said by people at the shelter where he was staying in Ottawa to have spoken in his last days about the end of the world. But it’s worth remembering that Zehaf-Bibeau talked not just about an external battle but an internal struggle with demons, spiritual beings he felt had a real existence. That was a battle he was fighting in his own mind, which may have been the ultimate source of the violence that he inflicted on the world."

[55] Denk hierbij aan de factor "mimetische begeerte" (een begrip van René Girard) in de studie Met alle geweld (2008) van Hans Achterhuis. De andere factoren die hij in extenso behandelt, heb ik (merendeels indirect) proberen aan te stippen in de laatste alinea van mijn exposé.

Toegevoegd 25 september: De Tempelberg - plaats van het bijna-offer van Isaak, zoon van oerpatriarch Abraham, door zijn eigen vader, op last van diens Heer; plaats van de reis naar God van Mohammed; en plaats van de oorspronkelijke Tempel van Salomon met de Arks des Verbonds, de Rotskoepel (startblok van Mohammeds hemelvaart) en de eventuele Derde Tempel - is het 'lege object' par excellence van de mimetische begeerte. Het heuveltje van niks heeft op zichzelf niets aantrekkelijks. Het ontleent zijn belang uitsluitend aan het verlangen door God te zijn uitverkoren, i.e. door vader te worden liefgehad zoals of méér dan de ander. Dezelfde nabootsende hunkering naar elkaars aanspraak op en ondervinding van vaderlijke liefde, is de kern van het verhaal van Kaïn en Abel en van Jacob en Esau. Met maar weinig overdrijving kan je de islam zien als een grootscheepse manifestatie van mimetische rivaliteit met het joodse en christelijke geloof. En ook het laatste is in hoge mate een latent gewelddadige zuivering en overtreffende nabootsing van zijn voorganger: navolgers van Christus wordt het koninkrijk van God - de liefdevolle omarming van vader - deelachtig, wat (volgens christenen) de joodse schriftgeleerden hadden geblokkeerd, hoewel ze meenden het voor hun volk te waarborgen. De joodse religie zelf bezat al als wezenstrek dat de 'enige ware' God in kwestie alle andere aanbeden entiteiten tot minderwaardige afgoden maakte en dat het volk dat Hem vereerde en onder zijn leiding stond dus superieur en benijdenswaardig was.
De obsessie te worden verlost - van onzekerheid over het waard zijn liefde te ervaren en van de aardse wisselvalligheden - door een barmhartige, almachtige vader (desnoods een machina ex deo), kenmerkt naast baarmoedernijd de patriarchale orde. Ze komt voort uit het afgesneden zijn van geborgenheid[#] in het zich natuurlijkerwijs, vanzelf en onmiddellijk openbarende, met andere woorden uit een degradatie en vervreemding van de moederlijke kant van de schepping, de vrouwelijke orde en de natuur[##].

[#] Vandaar het substituut van het "verbond", dat hierboven in verschillende contexten ter sprake is gekomen. Vaak gepaard met een "eed" van trouw (bijvoorbeeld de bay'ah in de islam, de oath of allegiance in de Angelsaksische wereld en natuurlijk de beruchte eed van de SS). "Alliantie" gaat terug op alligare ("verbinden"), wat soms in verband wordt gebracht met de door de Romeinse lictors (keizerlijke lijfwachten) bij zich gedragen fasces (met een bijl samengebonden twijgen) waar het woord "fascisme" van is afgeleid. Dit alles behoort typisch tot de patriarchale "symbolische orde" in het teken van de "naam van de vader" (Lacan), waartegenover en waaraan voorafgaand Julia Kristeva het moederlijke "semiotische" poneert. Aldus blijft Kristeva echter binnen het patriarchale systeem van Lacan, dat het vrouwelijke als bron van symboliek en orde aan het oog onttrekt en miskent als ook talig, inrichtend, (be)schikkend en competent - zoals filosofisch belicht door onder anderen Luce Irigaray (die door sommige feministen op haar beurt toch nog essentialisme betreffende het sekseverschil wordt verweten - een interessante blik daarop wordt hier geworpen).

[##] Het woord 'orde' gaat etymologisch terug op 'reeks draden in een weefsel' - het woord hoort waarschijnlijk bij het Latijnse ōrdiri: 'een weefsel op touw zetten; beginnen'. De zachte, geduldig scheppende kant (denk ook aan de vorming van menselijk weefsel in de baarmoeder) van het fenomeen 'orde(ning)' - filosofisch vooral geassocieerd met het Griekse logos - is echter geheel overschaduwd door de harde hand van de 'wet(matigheid)' die eveneens bij orde hoort, vervat in het Griekse begrip nomos - dat weliswaar ook 'overeenkomst' kan betekenen, maar dan met de masculiene en technische connotatie van vaststelling; denk ook aan 'order'.
[56] Stevo Akkerman verzuchtte dit onlangs in Trouw over IS.

Bijlage 1: Openbaring van Johannes en Mattheus over oorlogen

"En een ander paard ging uit, dat rood was; en dien, die daarop zat, werd macht gegeven den vrede te nemen van de aarde; en dat zij elkander zouden doden; en hem werd een groot zwaard gegeven." [6:1]
"Want het zijn geesten der duivelen, en zij doen tekenen, welke uitgaan tot de koningen der aarde en der gehele wereld, om die te vergaderen tot den krijg van dien groten dag des almachtigen Gods. [...] En zij hebben hen vergaderd in de plaats, welke in het Hebreeuws genaamd wordt Armageddon." [16:14-16]
"En de tien hoornen, die gij gezien hebt, zijn tien koningen, [...] Dezen zullen tegen het Lam krijgen, en het Lam zal hen overwinnen [...]."[17:12-14]
"En ik zag het beest, en de koningen der aarde, en hun heirlegers vergaderd, om krijg te voeren tegen Hem, Die op het paard zat, en tegen Zijn heirlegers. En het beest werd gegrepen [...]. En de overigen werden gedood met het zwaard Desgenen, Die op het paard zat, hetwelk uit Zijn mond ging; en al de vogelen werden verzadigd van hun vlees." [19:19-21]
"En wanneer de duizend jaren zullen geëindigd zijn, zal de satanas uit zijn gevangenis ontbonden worden. En hij zal uitgaan om de volken te verleiden, die in de vier hoeken der aarde zijn, den Gog en den Magog, om hen te vergaderen tot den krijg; welker getal is als het zand aan de zee. En zij zijn opgekomen op de breedte der aarde, en omringden de legerplaats der heiligen, en de geliefde stad; en er kwam vuur neder van God uit den hemel, en heeft hen verslonden." [20:7-9]

Impliciet:
"En de gedaanten der sprinkhanen waren den paarden gelijk, die tot den oorlog bereid zijn; en op hun hoofden waren als kronen, het goud gelijk, en hun aangezichten als aangezichten van mensen." [9:7]
"En als zij hun getuigenis zullen geëindigd hebben, zal het beest, dat uit den afgrond opkomt, hun krijg aandoen, en het zal hen overwinnen, en zal hen doden." [11:7]"
En hetzelve [i.e het beest uit de zee; K] werd macht gegeven, om den heiligen krijg aan te doen, en om die te overwinnen; en hetzelve werd macht gegeven over alle geslacht, en taal, en volk." [13:7]

"
En hetzelve [i.e het beest uit de aarde; K] werd macht gegeven [...], dat allen, die het beeld van het beest niet zouden aanbidden, gedood zouden worden." [13:15]
"Gaat uit van haar [i.e. Babylon, de zondige "grote stad", misogyn voorgesteld als hoer; K], Mijn volk, [...] vergeldt haar, gelijk als zij ulieden vergolden heeft, en verdubbelt haar dubbel [...].  [18:4-6]
 

Dan is er nog Mattheus 24:

"En gij zult horen van oorlogen, en geruchten van oorlogen; ziet toe, wordt niet verschrikt; want al die dingen moeten geschieden, maar nog is het einde niet. Want het ene volk zal tegen het andere volk opstaan, en het ene koninkrijk tegen het andere koninkrijk; en er zullen zijn hongersnoden, en pestilentien, en aardbevingen in verscheidene plaatsen. Doch al die dingen zijn maar een beginsel der smarten. Alsdan zullen zij u overleveren in verdrukking, en zullen u doden [...] En dan zullen er velen [...] elkander overleveren, en elkander haten. En vele valse profeten zullen opstaan, en zullen er velen verleiden. [...] Wanneer gij dan zult zien den gruwel der verwoesting, waarvan gesproken is door Daniël, den profeet, staande in de heilige plaats [...]".

En verder zijn er zoals gezegd de boeken Daniël, de apocriefe Henoch (daarover hier een eindtijdfantast) en Jubileeën - en vast nog het een en ander, ik denk aan Zacharia 14 en Joël 2-3 en Ezechiël 30-39. De term "antichrist" valt in de Openbaring niet. Wel in het Evangelie van Johannes. Volgens veel duiders is "het beest" en "satan" in de Openbaring de antichrist. Ook wordt vaak verondersteld dat de antichrist zal worden belichaamd door een (dus schijnbaar) gewone menselijke leider.

Toegevoegd 29 september: volgens René Girard is het apocalyptische geweld dat in het Evangelie van met name Mattheus wordt aangegeven, geen 'sacrificieel' geweld - zoals in het oude testament en de daar zwaar op leunende Openbaring van Johannes - maar van de hand van mensen.


Bijlage 2: de boeddhistische Kalachakra-tantra

De gewelddadige 969-beweging[^] van de Birmese monnik Ashin Wirathu put kennelijk uit boeddhistische apocalyptiek, c.q. de Kalachakra-tantra. Althans op een inmiddels opgedoekte Engelstalige site van Amerikaanse aanhangers van Wirathu stond in het artikel "Kalachakra Tantra and 969" (1 september 2013) [screenshot]:
"[...] as the Kalachakra Tantra shows, the war between Dhamma and Islam is not over [...]. The prophecy includes detailed descriptions of the future invaders as well as suggested ways for the Buddhist teachings to survive these onslaughts".
In de Kalachakra-tantra is sprake van een eindstrijd tussen een boeddhistische messianistische leidersfiguur, Rudra Chakrin, die wordt geprezen als de "doder van de Mekkanen".

Robin de Wever berichtte 30 september in Trouw dat het geweld van de 969-beweging tegen moslims (in Myanmar de islamitische Rohingya) nog meer dreigt uit te slaan naar Sri Lanka.


Voor de volledigheid: de Dalai Lama predikt (in elk geval voor het grote publiek) zowel de Kalachakra-tantra als tegen geweld van boeddhisten tegen moslims - in het bijzonder wenst hij vrede in Myanmar. Mogelijk beschouwt hij het Kalachakra-scenario als een innerlijke toedracht; maar aangezien in zijn religie bijna alles een illusie is, is het onderscheid tussen 'werkelijk', 'feitelijk' en 'innerlijk' nogal problematisch.
[^] Gewijzigd en aangevuld 7 september 2017:
Hier de Trimondi's over Wirathu.
Ze verwijzen naar:
- Monk Wirathu’s 969 quotes the Dalai Lama’s Kalachakra
- Buddha gegen Allah
- Kalachakra Tantra and 969 (oude website van aanhangers, gearchiveerd)
- Buddhisten-Mönch terrorisiert Burmas Muslime (Der Spiegel)
- 969: The Strange Numerological Basis for Burma's Religious Violence (The Atlantic)
- When Buddhist Go Bad (Times, PDF)
- "Hitler Burmas" hetzt gegen Muslime (ORF.at)
- When Buddhists Go to War (Brown Political Review)
Recent stuk:
- Myanmar: Why the World Turns a Blind Eye to Another Muslim Genocide (American Herald Tribune)
Aanvulling 7 september 2017: De oprichter en spil van een nieuw-(extreem)rechtse, zichzelf als grassroots-organisatie voorstellende groepering, De Nederlandse Leeuw (Facebook, Twitter, website), Elisabeth Hunyadi, promoot (zie ook hier) in het kader van een komende manifestatie over immigratie op 19 januari 2018, een video van Wirathu, waarin hij moslims ontmenselijkend beschrijft als "Afrikaanse karpers", die "snel fokken", "hun eigen soort en andere vissen" eten en het volk van Myanmar "verslinden".

Zie ook m'n blogs:
Zwarte zon: mythologische inslag van het nazisme. Speelt iets dergelijks in onze tijd?
Poetin-adviseur Glazjev: Amerika is in Oekraïne uit op wereldoorlog
Wilders' grote experiment en de schaduw van de Protocollen van de wijzen van Zion
Islamisten handelen deels uit geloof in Apocalyps
Iraanse atoombom, martelaarschap en Apocalyps
Haagse islamitische PvdE steunt ISIS
Maiwand al-Afghani is spreekbuis van terroristen
Maiwand al-Afghani promoot 'topstrateeg' Al Qaida
Jalal ibn Saeed, Salim al-Amry en Al-Muntada al-Islami: hard islamisme in zachte verpakking
Ontdek Islam werft mee voor 'terugkeer kalifaat'
Dar-al-'Ilm, bruggenhoofd van Saoedische sharia
Veel jonge moslims blijven extremisten adoreren
Abulkasim al-Jaberi dreigt dat Nederland "ruïne" wordt
Mitt Romney gelooft in mormoonse Apocalyps
Breivik, kruisridders en English Defence League
Wilders' schaduw Bjorn Larsen zit diep in netwerk rond genocideblog Gates of Vienna
Wilders blijft linken naar genocide-blog Gates of Vienna
Griekse Gouden Dageraad is echte nazi-partij
Korwin-Mikke en Gražulis, twee van de oprukkende politieke hysterici in Europa
Jeremy Gimpel van Habayit Hayehudi droomt van opblazen Rotskoepel op de Tempelberg
Fascinatie voor bloederig geweld in overdrive?

LITERATUURLIJST

Boek Apocalypse in Islam
Jean-Pierre Filiu, University of California Press, 2012, 288 pagina's


Filiu bouwt voort op het werk van Gorenberg  en Cook (zie hieronder).

Boek Insurgents, Terrorists, and Militias: The Warriors of Contemporary Combat
Richard H. Schultz, Jr. and Andrea J. Dew, Columbia University Press, 2006, 328 pagina's


Boek The End of Days: Fundamentalism and the Struggle for the Temple Mount
Gershom Gorenberg, Oxford University Press, 288 pagina's, 2002

Boek Contemporary Muslim Apocalyptic Literature
David Cook, Syracuse University Press, 2005, 272 pagina's

Boek Studies in Muslim Apocalyptic
David Cook, The Darwin Press, 2002, 470 pagina's

De Trimondi's (zie hieronder) maken dankbaar gebruik van het werk van Cook.

Boek Krieg der Religionen. Politik, Glaube und Terror im Zeichen der Apokalypse
Victor en Victoria Trimondi, Wilhelm Fink Verlag, 2006, 597 pagina's

De Trimondi's documenteren hun werk grondig. Hun wijze van - nogal eens intuïtief - interpreteren (met name in hun boeken over het Tibetaanse boeddhisme) is omstreden, maar ik vind ze niettemin interessant. Peter Sloterdijk noemt Krieg der Religionen in een noot bij zijn Gottes Eifer. Vom Kampf der drei Monotheismen (2007). Het voorstel van de Trimondi's om van de Tempelberg een tuin te maken waarin moslims, christenen en joden zich allen kunnen vinden, is even creatief als wereldvreemd.
Ze putten uit het werk van Cook en Gorenberg.

Boek The Black Banners: The Inside Story of 9/11 and the War Against al-Qaeda
Door Ali Soufan, W. W. Norton & Company, 2011, 608 pagina's

Boek The Fight for Jerusalem: Radical Islam, the West, and the Future of the Holy City
Dore Gold, Regnery Publishing, 2007, 384 pagina's

Boek The Paranoid Apocalypse. A Hundred-Year Retrospective on The Protocols of the Elders of Zion
Redactie Richard Landes en Steven T. Katz, New York University Press, 2011, 264 pagina's


Boek Holiest Wars: Islamic Mahdis, their Jihads and Osama bin Laden
Timothy R. Furnish, Praeger, 2005, 192 pagina's

Furnish noemt zich een "conservatieve christen". Het wekt bepaald geen vertrouwen dat hij het voorwoord schreef bij het boek Islam: The Cloak of Antichrist (2011) van Jack Smith met wie hij is bevriend. Furnish is het wel fel oneens met Smith dat het Pentagon de Bijbel zou moeten raadplegen om zijn strategie te bepalen. Ik heb Holiest Wars niet gelezen, alleen een klein deel van zijn blog en een kort artikel. Zijn toon is te opgewonden en hij schiet flink door. En ik zit politiek en levensbeschouwelijk op een totaal andere lijn. Zijn interpretaties neem ik dan ook met een grote korrel zout (geldt in mindere mate ook voor Trimondi, zie hierboven). Maar voor zover ik kan zien is hij heel erudiet.

Boek God Is Back: How the Global Revival of Faith Is Changing the World
John Micklethwait en Adrian Wooldridge, Penguin Books, 2009, 416 pagina's

The Editor in Chief of The Economist and its Lexington columnist show how the global rise of religion will dramatically impact our century in God Is Back. Contrary to the popular assumption that modernism would lead to the rejection of faith, American-style evangelism has sparked a global revival. [Overigens zijn deze auteurs voorzichtig optimistisch, wel met twijfels over de islam; K].

Boek Black Mass: Apocalyptic Religion and the Death of Utopia
John Gray, Farrar, Straus and Giroux, 2007, 256 pagina's

Boek De erfenis van de utopie
Hans Achterhuis, Ambo, 1998, 444 pagina's

Boek Op weg naar Armageddon. De evolutie van fanatisme
Door Bob de Graaff, Boom, 2012, 756 pagina's

Deze monumentale studie en een vooronderzoek daarbij (zie hieronder) ontdekte ik pas kort nadat ik mijn exposé had voltooid. Ik heb het nog niet gelezen.

Voorstudie Fanatisme. Christelijk, islamitisch en seculier apocalyptisch geweld door de eeuwen heen
Door Bob de Graaff, NCTb, 2011

L'Etat islamique ou les chevaliers de l’apocalypse djihadiste
Door Jean-Pierre Filiu, 29 augustus 2014

La violence extrême du monstre djihadiste tient largement aux convictions apocalyptiques de nombre de ses recrues. [...] On a désormais des dizaines de témoignages de "volontaires" étrangers de l’EI qui révèlent leur angoisse, mais aussi leur exaltation à l'approche de la fin des temps. Le "pays de Cham", cette Grande Syrie des géographes, est en effet, tout comme l'Irak, la terre privilégiée de l'accomplissement de ce type de prophéties."

La Syrie, "destination de rêve" pour djihadistes français
Door Jean-Pierre Filiu, Rue89, 6 april 2014

Filiu on ISIS: "excitement at the approach of the end of time"
Door Charles Cameron, Zenpundit, 31 augustus 2014 

Why We Need to Understand the Apocalyptic Worldview of a Small Group of Radical Muslims
Door Chip Berlet, AlterNet, 21 april 2013

End Times as Growth Industry
Door Chip Berlet, Frontline | Apocalyptic Agression

"Apocalyptic" Isis beyond anything we've seen, say US defence chiefs
Door Spencer Ackerman, The Guardian, 22 augustus 2014

What's Worse than Violent Jihadists? - Mahdism
Door Timothy R. Furnish, History News Network, 25 juli 2005 | MahdiWatch.org

Found: The Islamic State's Terror Laptop of Doom
Door Harald Doornbos en Jenan Moussa, Foureign Policy, 28 augustus 2014

Buried in a Dell computer captured in Syria are lessons for making bubonic plague bombs and missives on using weapons of mass destruction.

Dabiq magazine: an end-times reference from the IS "Caliphate"

Door Charles Cameron, Zen Pundit, 6 juli 2014 | download Dabiq nr. 1

ISIS's New Mag Looks Like a New York Glossy - With Pictures of Mutilated Bodies
Door Josh Kovensky, New Republic, 25 augustus 2014 | download Dabiq nr. 2

Dabiq issue 3 part 1- Hijrah
Door Charles Cameron, Zenpundit, 5 september 2014 | download Dabiq nr. 3

Dabiq: What Islamic State's New Magazine Tells Us about Their Strategic Direction [Al-Suri], Recruitment Patterns and Guerrilla Doctrine
Door Michael W.S. Ryan, The Jamestown Foundation, 1 augustus 2014

Bladeren in de 'Nieuwe Revu' van de kalief
Door Han van der Horst, Joop, 31 augustus 2014

Khorasan – A Muslim Once and Future Kingdom
Door Charles Cameron, Zenpundit, 19 januari 2010

U.S. Actions in Iraq Fueled Rise of a Rebel. Baghdadi of ISIS Pushes an Islamist Crusade
Door Tim Arrango en Eric Schmitt, The New York Times, 10 augustus 2014

Should I whisper, should I scream? – Abu Musab al-Suri redux
Door Charles Cameron, Zenpundit, 29 februari 2012

From Bin Laden to Isis: Why the roots of jihadi ideology run deep in Britain
Door Shiraz Maher, New Statesman, 4 september 2014

Why haven't the Islamic State gone to war with Israel yet?
Door AbuUmar8246, 8 juli 2014

[...] the ahadith say we will fight the Dajjal [bij wijze van eindstrijd; K] in the Israeli city of Lod.

Khorasan pledge splits al-Qaeda [afsplitsing ISIS; K]
Door Radwan Mortada, Al-Akhbar, 23 april 2014 | zie ook hier

Zawahiri eulogizes al Qaeda's slain Syrian representative [Al-Suri]
Door Thomas Joscelyn, 4 april 2014

Al-Qaeda Is Dead, Long Live Al-Qaeda [i.e. IS; K]
Door Jean-Pierre Filiu, Carnegie Endowment / The Global Think Tank, 22 april 2014

Grootste bedreigingen sinds Koude Oorlog: Syrië, Irak en Libanon. "Wie wil weten hoe de Apocalyps voelt moet naar Syrië gaan"
Door Rob de Wijk, Trouw, 7 februari 2014

Syrië als het einde der tijden
Door Eildert Mulder, Trouw, 19 februari 2014

Wat is de relatie tussen IS en mainstream islam?
Door Jeroen Laemers, Sargasso, 28 augustus 2014 

Europe Needs to Embrace Islam
Door Jocelyne Cesari, The New York Times, 29 augustus 2014

'IS trekt zich van fatwa niets aan, maar het is wel belangrijk'
Door Robin de Wever, Trouw, 1 september 2014

Zolang de utopie leeft, blijven de strijders sterven
Door Stevo Akkerman, Trouw, 30 augustus 2014

The member of Knesset who called for genocide - against the mothers of the 'snakes'
Door William McGowan, Mondoweiss, 2 augustus 2014

Is it the End of Days for Jeremy Gimpel?
Door Allison Kaplan Sommer, Haaretz, 19 januari 2013

Heightened Jewish activism on Temple Mount may spark widespread conflict
Door Amos Harel en Nir Hasson, Haaretz, 2 november 2013

Temple Mount Faithful: From the fringes to the mainstream
Door Nir Hasson, Haaretz, 4 oktober 2012

The Party Faithful
Door David Remnick, The New Yorker, 21 januari 2013

The settlers move to annex the West Bank - and Israeli politics.

Israeli Group Says Build the Third Temple For Peace
Door Ryan Joenes, Israel and Stuff, 6 augustus 2014

The Temple Institute is now starting on the building’s architectural plans having already recreated 60 vessels & implements needed for Temple worship.

Joden stellen de verboden vraag: zullen we de Tempelberg claimen?
Door Robin de Wever, Trouw, 27 februari 2014

Meet the American Hedge Fund Billionaire Who Could Start a "Holy War" in the Middle East
Door Alex Kane, AlterNet, 18 december 2013

Does Mitt Romney Think He Is a Son of Abraham and That the Land of Zion Will Be his Inheritance?
Door Valerie Tarico, Alternet, 2 augustus 2012

Romney and the White Horse Prophecy
Door Sally Denton, Salon, 29 januari 2012

Romney’s Mormon Links to Temple Mount Date Back 170 Years
Door Tzvi Ben Gedalyahu, Arutz Sheva, 30 juli 2012

Ted Cruz's Father Suggested His Son Is 'Anointed' to Bring About 'End Time Transfer of Wealth'
Door Bruce Wilson, AlterNet, 17 oktober 2013 

On the Road to Armageddon. How evangelicals became Israel's best friend
Door Timothy P. Weber, Belief Net, 2004 

4 Reasons Right-Wing Christians Salivate for the End Times
Door Amanda Marcotte, AlterNet, 11 oktober 2013

The Decline of Liberalism Threatens Secularism in America
Door CJ Werleman, Alternet, 26 augustus 2014

This One Congressional Race Epitomizes the GOP's Increasing Extremism
Door Alec MacGillis, New Republic, 25 augustus 2014

"Neo-Eurasianism", the Issue of Russian Fascism, and Post-Soviet Political Discourse
Door Andreas Umland, OpEdNews, 6 november 2011

Alexander Dugin and the meaning of Russian history
Door Vladimir Moss (Russisch-orthodox), 2 mei 2014

Gay Marriage is 'A Sign of Apocalypse': Russian Patriarch Kiril Speaks His Mind
Door John B. Manos, Belarmin Forum, 23 juli 2014

Rohani zwijgt over de eindtijd, dat is goed nieuws
Door Robin de Wever, Trouw, 1 oktober 2013

16% of French Citizens Support ISIS, Poll Finds
Door Madeline Grant, Newsweek, 26 augustus 2014

Kashmiri Youth Drifting towards Wahhabism: Pro-ISIS Stir a Disturbing Trend in Valley, say Separatists
Door M. Saleem Pandit en Mohammed Wajihuddin, NewAgeIslam, 2 augustus 2014

Turkije raakt verstrikt in extremistisch web
Door Erdal Balci, Trouw, 25 augustus 2014

ISIS Displaying a Deft Command of Varied Media
Door Scott Shane en Ben Hubbard, The New York Times, 30 augustus 2014

Apocalypse Soon: Meet The Scientists Preparing For the End Times
Door Sophie McBain, New Republic, 3 oktober 2014



Bijeenkomst 'Het laatste uur' (18 mei 2012) - geldinzameling voor de jihad in Syrië - met de extremist Haitham al-Haddad van de Britse Sharia-raad. Deze prediker is populair onder groepen jonge moslims. De poster verbeeldt - let op de droog gevallen of door de aarde opgeslokte Thames, de vuurgloed en de rookpluimen - de Apocalyps. Leidraad van de manifestatie: de "doden, onderdrukking, oorlogen en onrecht" waarvan de wereld is vervuld, zijn tekenen van het laatste uur.

Later toegevoegd:

De anatomie van de Islamitische Staat
Door Harm Ede Botje & Abdou Bouzerda, Vrij Nederland, 11 september 2014

Niet zozeer over ideologie, wel een inkijkje in de personele bezetting en wijze van organiseren van IS.

Hoofd AIVD: 'Dreiging moslimextremisme groter dan ooit'
Door Harry Lensink & Jaco Alberts, Vrij Nederland, 3 september 2014

'Huntington wilde hete oorlog juist voorkomen'
Door Hans Achterhuis, de Volkskrant, 4 september 2014

Boek De kunst van het vreedzaam vechten
Lezingen van Hans Achterhuis en[?] Nico Koning over hun belangrijke nieuwe boek dat verschijnt op 20 september 2014

Op weg naar Armageddon, een apocalyptisch boek
Door Evert van Vlastuin, Goden en Mensen, 24 oktober 2012

Bob de Graaff vertelde tegen het Reformatorisch Dagblad over zijn boek: "Bij Johannes van Patmos vinden we de weeklacht: Hoe lang moeten we nog wachten? Maar ook de maatschappijkritiek: tegen de rijken en voor de armen. In alle twintig eeuwen daarna zijn dit steeds de wezenskenmerken gebleven. De Graaff slaat zijn boek open bij een tekening van de Russische Revolutie. Een smid en een boer staan aan weerszijden van een poort. Daardoorheen zien we een nieuwe wereld gloren, van landerijen en fabrieken, met een stralende zon op de achtergrond. Daaronder de spreuk van Lenin: 'Wij gaan alles vernietigen en op de ruïnes zullen wij onze tempel bouwen.' De Graaff: 'Iemand zei: In dit plaatje zit eigenlijk alles. Dat klopt. Je ziet hier ook dat de revolutie dus iets religieus heeft'."

You Can't Understand ISIS If You Don't Know the History of Wahhabism in Saudi Arabia
Door Alastair Crooke, The World Post, 27 augustus 2014

[...] The American author and journalist, Steven Coll, has written how this austere and censorious disciple of the 14th century scholar Ibn Taymiyyah, Abd al-Wahhab, despised "the decorous, arty, tobacco smoking, hashish imbibing, drum pounding Egyptian and Ottoman nobility who travelled across Arabia to pray at Mecca." In Abd al-Wahhab's view, these were not Muslims; they were imposters masquerading as Muslims.

Middle East Time Bomb: The Real Aim of ISIS Is to Replace the Saud Family as the New Emirs of Arabia
Door Aliastair Crooke, The World Post, 2 september 2014

[..] Saudi scholar Fouad Ibrahim has pointed out [...] 'Abu Omar al-Baghdadi, the first "prince of the faithful" in the Islamic State of Iraq, in 2006 formulated, for instance, the principles of his prospective state ... Among its goals is disseminating monotheism "which is the purpose [for which humans were created] and [for which purpose they must be called] to Islam..." This language replicates exactly Abd-al Wahhab's formulation. And, not surprisingly, the latter's writings and Wahhabi commentaries on his works are widely distributed in the areas under ISIS' control and are made the subject of study sessions.'

In Dabiq nr. 2 wordt Al-Wahhab tweemaal genoemd. "Mubāhalah was also part of the da'wah of Imām Muhammad Ibn 'Abdil-Wahhāb".

The Jihadis Return: Isis and the New Sunni Uprising by Patrick Cockburn, book review
Door Edward Wilson, The Independent, 28 augustus 2013

An astute assessment of 'Wahhabisation' of Sunni Islam [vergelijk Crooke hierboven; K].

Dominionism and The Religious Right: The Merger Is Complete
Door Kyle Mantyla, Right Wing Watch, 6 juli 2010

[...] It is exceedingly clear that the Seven Mountains is a Dominionist theology that carries with it the ultimate goal of creating God's kingdom on Earth so as to create the conditions needed to bring about Christ's return. And amazing, it is something that just about every Religious Right leader has now officially embraced.

On War and Apocalypse
Door René Girard, First Things, augustus 2009

Cryptisch, briljant en tegelijk dubieus essay van de Franse christelijke filosoof van de mimetische begeerte.

Radicalized Right-Wing Activists Are Pledging Allegiance to a Dangerous Agenda
Door CJ Werleman, AlterNet, 26 september 2014

[...] Right-wing pastor Dwight McKissic called the gay rights movement a "Satanic" effort birthed "from the pit of Hell itself," before suggesting "the Antichrist himself may be homosexual."
All fascist movements begin with words - a narrative that describes a utopian vision. The Christian fascist movement - which is what the Republican Party’s religious base is - believes it can attain societal perfection through the targeting and elimination of "social deviants."

'In a Time of Religious Arousal'
Door Charles Cameron, Zenpundit.com, 11 september 2010

Een behartigenswaardig betoog.

ISIS Fantasies of an Apocalyptic Showdown in Northern Syria
Door William McCants, Brookings, 3 oktober 2014

[...] Abu Umar al-Baghdadi, quoted the prophecy [over Dabiq; K] in one of his statements. [...]. An Islamic State spokesman mentioned the ill-fated village [Dabiq; K] in a statement in April [...].

Interview met rabbijn Jonathan Sacks
Door Michael Schulson, Salon, 27 september 2014

[...] very dangerous indeed, is when religion attempts to bring the end of time in the middle of time. When religion becomes apocalyptic. All those three things come together in the Middle East right now, in ISIS.

Isis militants: Twitter provides one of the few forums in which Saudis can discuss what they really feel - and it says they blame the clergy for Isis
Door Patrick Cockburn, The Independent, 5 oktober 2014

The Ideology of Jewish Messianism
Door Israel Shahak, Race & Class, 1995

The Ideology Behind Hebron Massacre
Door Israel Shahak, Real News, 18 maart 1994

Prof. Weiss at rightist event: Build third temple immediately
Door Efrat Weiss, Ynet News, 25 oktober 2009

Hamas wil  actie tegen 'Joodse overname' van Tempelberg
Door Robin de Wever, Trouw, 17 oktober 2014

Qaradawi Organization Calls For "Global Outburst" Over Al-Aqsa Mosque Clashes
The Global Muslim Brotherhood Daily Watch, 15 oktober 2014

Becoming post-Israeli: Why I immigrated to Berlin
Door Na’aman Hirschfeld, Haaretz, 24 oktober 2014

[...] people from the extreme-right who [...] want to see a third Jewish temple being erected on top of the ruins of the Al-Aqsa mosque. [...] Jewish extremists, a large number of whom are driven by messianic beliefs and understand the occupation in terms of a religious conflict with Muslims or even Islam. For many of these extremists the settlements are a sanctified enterprise done in the name of a divine promise and are thus a just cause sanctioned by God.

The Foreign Policy Essay: The Sectarian Apocalypse
Door William McCants, Lawfare / Brookings Insitute, 26 oktober 2014

The savage fighting in Syria and now Iraq seems to grow worse every month. As the U.S. role in the conflict grows, so too does the need to understand the motivations of the fighters, including Westerners who go off to join the fray. Unlike many past conflicts in the Muslim world, the eschatological elements of the Syrian conflict run deep. William McCants [...] at Brookings who runs the Project on U.S. Relations with the Islamic World, explains the apocalyptic enthusiasm of the fighters and the history that few of them understand.
[...] "In the sectarian apocalypse, everyone has a role to play in a script written over a thousand years ago. No one wants to miss the show."

Bible Prophecy and the Coming Muslim anti-Christ
Door Walid Shoebat, YouTube, 21 oktober 2013

Deze video van de tot het christendom bekeerde eindtijdgoeroe Shoebat is maar liefst 380.000 keer bekeken in een jaar tijd, dus meer dan duizend mensen per dag hebben er tenminste een blik op geslagen.

Undivided and eternal unhappiness Conflict
The Economist, 8 november 2014

Conflict over Jerusalem’s holy sites may spark a wider conflagration.

Hamas creates 'People's Army' in wake of al-Aqsa clashes
Door Elior Levy, 7 november 2014

Al-Qassam Brigades official says 2,500-strong force to fight on the vanguard 'for liberation of al-Aqsa and Palestine.'

Jerusalem synagogue attack puts Israel close to brink
Door Peter Beaumont, The Guardian, 19 november 2014

[...] In a bleak assessment of the wave of violence, the Israeli justice minister, Tzipi Livni, told Army Radio that she had long feared that a religious war was developing. "And a religious war cannot be solved."

Most Evangelicals Believe Natural Disasters Are The Apocalypse, Not Climate Change
Door Ryan Koronowski, Climate Progress, 22 november 2014

[...] While 62 percent of total respondents ascribed the cause of recent natural disasters to climate change, 49 percent also thought biblical "end times" were the cause. For white evangelical Protestants, these numbers basically reversed — 77 percent pointed to the apocalypse, and just 49 percent attributed extreme weather to climate change (the numbers add up to more than one-hundred because people could offer more than one cause). [...] This fatalistic view of the impacts caused in part by burning fossil fuels could influence the national policy responses to the problem. More than half of the total respondents (53 percent) thought that God would not intercede if humans were destroying the Earth, while 39 percent said that God would step in.

Christian Right's Rage Problem: How White Fundamentalists Are Roiling America
Door Edwin Lyngar, Salon / Alternet, 1 december 2014

Political Nightmare: Far-Right Firebrand Ted Cruz Cozies Up to Casino Kingpin Sheldon Adelson and NY Billionaires
Door Zaid Jilani, Alternet, 1 december 2014

Crimea is Russia’s Temple Mount, Putin says
AP / Times of Israel, 4 december 2014

President describes annexation of the peninsula in spiritual terms; Ukraine says it arrested rebel mercenaries from Israel, elsewhere.

Israel: [Christian] American arrested for allegedly plotting attacks on Muslim sites
Door Amir Tal, Ben Wedeman en Greg Botelho, CNN, 9 december 2014

American Theocrat: Dangerous Former US General [William "Jerry" Boykin] Unabashedly Calls Himself God's 'Warrior'
Door Don Terry, SPLC Intelligence Report, 12 december 2012

"America's future is tied to Israel's future"
God.tv, maart 2013

William Boykin looks to The Book of Ezekiel to understand the current political and spiritual activities around the world [sprekend op de 30th International Prophecy Conference].
Boykins rapport Sharia, the threat to America (2010) is uitgegeven door het Center for Securicy Policy (CSP) van Frank Gaffney, dat via medewerkster Christine Brim een lijntje heeft met de extreemrechtse 'counterjihad' van onder meer Ned May (Gates of Vienna) en Bjorn Larsen (International Free Press Society, IFPS), de "schaduw van Geert Wilders".

George Bush set to speak to Christian End-Times group that calls for conversion of Jews
Door Kenneth Derstine, Mondweiss.net, 13 november 2013

One of Bush's ancestors, George Bush, a biblical scholar and professor of Hebrew at New York University, in 1844 published The Valley of Vision; or, The Dry Bones of Israel Renewed, which called for the return of Jews to Israel to form "a link of communication between humanity and God".

Putin's Orthodox Jihad
Door John Schindler, The XX Committee, 27 december 2014

[...] Putin's potent fusion of KGB values and Orthodoxy has been building for years, though few Westerners have noticed. 

Europe is not headed for an Islamist apocalypse
Door Daniella Peled, Haaretz, 29 december 2014

[...] The realities and ambitions of radical Islam should not be downplayed in Europe or elsewhere, but spreading apocalyptic hysteria is dangerous.

It's Happening: Mitt Romney Considering Another Run For President
Door Igor Bobic, the Huffington Post, 9 januari 2015

Voters say Romney, Bush are top GOP contenders in 2016 race [...] Romney cited turbulent events overseas [sic; K] and the state of the economy as two reasons why he is considering another run. [Update: Romney doet toch hoogstwaarschijnlijk niet mee; K]

What ISIS Really Wants
Door Graeme Wood, The Atlantic, maart 2015

The Islamic State is no mere collection of psychopaths. It is a religious group with carefully considered beliefs, among them that it is a key agent of the coming apocalypse. Here’s what that means for its strategy—and for how to stop it.

Why does ISIS keep making enemies?
Door Peter Bergen, CNN, 16 februari 2015

ISIS actions only make sense if you realize that its aim is the apocalypse. [...] In the recent issue of Dabiq it states: "As the world progresses towards al-Malhamah al-Kubrā, ('the Great Battle' to be held at Dabiq) the option to stand on the sidelines as a mere observer is being lost. [...] "Members of ISIS believe that they are the vanguard fighting a religious war, which Allah has determined will be won by the forces of true Islam. This is the conclusion of an important forthcoming new book about ISIS by terrorism experts J.M. Berger and Jessica Stern [...].

Bill O'Reilly and Fox News Call for Holy War Against ISIS
Door Zaid Jilani, Alternet, 18 februari 2015

Lure of the Caliphate
Door Malise Ruthven, The New York Review of Books, 28 februari 2015

[...] Recent reports in the international press have highlighted the extent to which ISIS has depicted Syria as the central battlefield in the final struggle between Islam and its enemies. Less known to Anglophone readers, however, is the extent to which these apocalyptic ideas have been especially effective in luring to Syria European teenagers who may have little prior exposure to mainstream Islam.

Irakese terroristen bombarderen, helpt dat?
Door Bob de Graaff, De Correspondent, 14 augustus 2014

Fanatici van alle geloven, van moslims tot secularisten, hebben heilsstaten gesticht. De eindtijdrijken van toen gingen stuk voor stuk ten onder. Nu de wereld zich afvraagt hoe dit kwaad het best valt te bestrijden, vroegen we terrorismedeskundige Bob de Graaff wat de geschiedenis ons leert.

How to understand and destroy the western media narratives about Putin and Russia
Door 'Akira', 4th Revolutionay War, 4 maart 2015

[...] [According to Dugin:] "We are not going to save liberalism, per their designs. We are going to kill it once and for all." [...] With the Putin-is-Stalinism-reborn industry in full swing we see the confirmation of Dugin’s predictions with the latest round of liberal media hysteria. [...] one can detect a greater and greater level of anxiety in the liberals that has roots deeper than the recent defeats. For the post-modern western public, and also for many of the so-called "elites" the entire frame really is a bad horror movie, with Stalinism leaping out of the grave once more, the last scene before the end and the inevitable victory…but… No we are here to bury you! You are the corpse that will not die and we are the villagers with the torches! [...] The armies are raised and the enemy is destroyed in battle!

A Review of Dugin's "The Fourth Political Theory"
Door James Heiser, New American, 31 oktober 2014

[...] Dugin’s identification of an "eschatological tension" leading to the "coming arrival of the End of Days" is a point of key significance to understanding his ideology.

Boek "The American Empire Should Be Destroyed": Alexander Dugin and the Perils of Immanentized Eschatology
James D. Heiser, Repristination Press, mei 2014, 128 pagina's

Hohepriester der Apokalypse – der unwahrscheinliche Aufstieg des Alexander Dugin
Door Krzysztof W. Rath, 16 februari 2015

[...] Natürlich steht außer Frage, dass auch westliche Geopolitikschulen wie etwa die US-amerikanische Monroe-Doktrin der Logik der Macht geschuldet sind. Die neurechten Ideologen Russlands gehen jedoch weit darüber hinaus und resakralisieren die Weltpolitik. Sie führen die Macht zurück in den Mythus, die Nebel des Irrationalen. 

Axe is the Name of Mine
Door Alexander Doegin, Arctogaia

[...] The new myth is incarnating, the scarlet sword of Boris Savinkov is scorching the hands of a new youthful Russia, the Russia of the End Times. Axe is the name of that Russia. [...] The most brilliant hypotheses concerning this item - its origin and its Symbolism - was advanced by Herman Wirth, a German scientific genius and a specialist in the sphere of human prehistory and ancient letters.

Apocalyptisch denken is in opmars
Door Coen Wessel, 6 maart 2015

Christenfundamentalisme is onderschat gevaar
Door Marcel Poorthuis, Reformatorisch Dagblad, 28 maart 2015

Schützenhilfe Gottes für Putin
Door Daniel Wechlin, Neue Zürcher Zeitung, 26 juli 2013

Die russisch-orthodoxe Kirche und ihre Mission - Putins Dienerin
Door Jörg Himmelreich, 2 april 2015, Neue Zürcher Zeitung

Temple Mount activists slaughter lamb in public 'rehearsal' of Passover sacrifice
Door Nir Hasson, Haaretz, 1 april 2015

Hundreds attend ceremony held by group advocating for the re-building of Jewish temple in the Temple Mount in Jerusalem, in show of strength marking rising influence of their cause.

Bachmann: Rapture Imminent Thanks To Gay Marriage & Obama
Door Brian Tashman, 20 april 2015

Mega-pastor John Hagee is the leading purveyor of a theory that the 'blood moon' is a harbinger of apocalypse [die zou plaatsvinden eind september 2015]
Door Matthew Pulver, Salon/Alternet, 21 mei 2015

De Family Research Council laat op zijn website pastor Anne Graham Lotz - de dochter van de bekende tv-dominiee Billy Graham - waarschuwen voor de Apocalyps tijdens de "bloedmaan"  van 28 september.

Das nächste große Schlachtfeld ist Europa
Door Alfred Hackensberger, Die Welt, 29 juni 2015

[...] das Grundprinzip ihrer Kriegsführung lautet: Je mehr Feinde, desto besser. Das ist weniger eine kühle Kalkulation als eine Erlösungsideologie. Denn nach der Weltuntergangslehre des IS wird gerade der totale Krieg die Menschheit dem Jüngsten Tag und dem Paradies näherbringen.

Trump is the product of a deliberate Republican strategy [...] to attract voters with an apocalyptic redemption story
Door Heather Cox Richardson, Salon / AlterNet, 19 juli 2015

Zorgen om toename geweld radicale kolonisten Israël
Nieuwsuur, 8 augustus 2015

[...] Na de aanslag waren de muren van het huis van het gezin beklad met teksten als [...] "Lang leve de Messias".

Boek: The ISIS Apocalypse; The History, Strategy, and Doomsday Vision of the Islamic State
William McCants, St. Martin's Press, 2015, 256 pagina's

Extremistische christenen steunen Breivik
Joop.nl, 3 september 2015

[...] Jan Willem van der Hoeven [...]  is oprichter van de Internationale Christelijke Ambassade in Jeruzalem en het Internationaal Christelijk Zionisten Centrum in dat land waar hij al 35 jaar woont. In een oud interview met het ledenblad van de EO maakt hij duidelijk dat hij moslims van de Tempelberg wil verdrijven.

IS-aanhangers bespreken dromen op Twitter, o.a. op nu verwijderde account "End Time Dreams"
Door Iain R. Edgar, Perspectives on Terrorism, september 2015

Tribalization. Or the End of Globalization
Door Koert Debeuf, Medium Corporation, 11 september 2015

[...] The anthropological study of René Girard shows how traumatic experiences make tribes focus on their core identity, returning to a stronger emphasis on law, culture and the sacred, and how they deal with their fear and aggression by turning against 'the Other' — the scapegoat mechanism. [...] This anchoring in myths of the past, this use of old discourse is exactly what we are witnessing in the world of today. [...] It makes the Arab World a telling example of the two main roads of tribalization: authoritarian nationalism and religious fanaticism. [...] Tribalization is [also] hitting again in the heart of Europe. [...] Putin's tribalization strategy is not only popular with Russians, who seem to be happy that their country is again stable inside and feared outside. In the Arab world and in Turkey new soft dictators are learning lessons from him.[...] In the United States too, the result is tribalization. More people than ever are in favor of a new kind of isolationism. [...] Today we can say that the world has left the path of globalization and is taking the trail of tribalization. Unfortunately, history has shown time and again that nothing good will come out of this.

[Vergelijk mijn passages over "stam", "afstamming" en "tribale" hierboven; de geschetste breuklijn tussen protectionistische racisten en neoliberale kosmopolieten; en mijn verwijzing naar Girard in noot[55].]

Trump, Sanders and Tribalism: Why the Donald’s Dark Allure Goes Deeper Than Racism and Xenophobia
Door Andrew O'Hehir, Salon, 12 september 2015

[...] What Trump understands, and may genuinely identify with, is the sense of embattled tribal identity found among too many white Americans of the 21st century, the belief that they are "living in a state of war in a small community, the existence of which is continually threatened, and the morality of which is the strictest possible." What is the highest form of enjoyment to be found in such a community, "for souls which are vigorous, vindictive, malicious, full of suspicion, ready to face the direst events, hardened by privation and morality?" It is "the enjoyment of cruelty," as Friedrich Nietzsche put it in 1881. "Such a community would find its delight in performing cruel deeds, casting aside, for once, the gloom of constant anxiety and precaution."

President van Israël waarschuwt voor (ook Joodse) fundamentalisten rond kruitvat Tempelberg
Reuven Rivlin, 12 oktober 2015

[...] What is clear is that the infrastructure to any solution is establishing trust between the parties. Lately we have witnessed more and more attempts by political leaders, and others, to turn the Israeli-Palestinian conflict into a religious conflict. From such a conflict, there would be no return. A war of Armageddon,  Jihad, or the end of days. The attempts to stoke the fire of conflict, by passionate fundamentalists is an attempt to set fire to this earth upon which we all sit.

This speech convinced me Israel's wave of violence is so much worse than it looks
Door Max Fisher, Vox World, 20 oktober 2015

Danny Seidemann, executive director of the Israeli organization Terrestrial Jerusalem: "I'm usually the opposite of a prophet of doom. Many journalists see Jerusalem as a fast track to a Pulitzer Prize, and peddling the apocalypse of Jerusalem is perceived as an easy way of doing that, so there's a tendency to overstate the volatility of Jerusalem. But Jerusalem is a far more stable city than its reputation. [...] What we're seeing here are the seeds of transformation of a national political conflict that can be solved into a religious conflict that cannot be solved."

They Really Want a Theocracy: The GOP Candidates Who Want to Make You Bow to Their Lord
Door Jeffrey Tayler, Salon, 25 oktober 2015

Christian Fundamentalists' Plot Against the Constitution: What Kim Davis’ Newly Unearthed Emails Reveal
Door Sean Illing, Salon, 23 oktober 2015

Michele Bachmann Calls for Converting 'As Many Jews as We Can' After Israel Tour [...] because Jesus is 'coming soon'
Haaretz/JTA, 8 november 2015

GOP Voters Want an Apocalypse: The Truth About Trump & Carson's Success
Door Heather Digby Parton, Salon/AlterNet, 10 november 2015

[De term "apocalypse" is van de redactie van AlterNet en wordt niet gebruikt door de auteur; K] [...] Say what you will about Trump and Carson, they are both entertaining. But it's the revolutionary aspect of their candidacies that's interesting.

The Soul of a Jihadist. The radical evil behind the terrorist attacks on Paris
Door Omer Aziz, New Republic, 17 november 2015

[...] The radical jihadist, full of resentment and lusting for eternal glory, has a set of goals that are absurd for their contradictions: the imposition of a worldwide theocracy as well as a plan to kill every person who would actually inhabit such an empire; the desire to recreate a fabled seventh-century utopia and the desire to escape from the world at the earliest possible date [...]  the theocratic utopia is only a prelude to the end of times, when the one-eyed anti-Christ (known as Dajjal) will return and the world will face the Day of Judgment. [...] In combatting radical evil, it would be prudent for us not to fulfill its prophecies.

[Young Christian] Iowa voters...love Ted Cruz's patriotic, end-times rhetoric. Look out.
Door Robert Leonard, Salon/AlterNet, 22 november 2015

[...] at only 44, he's in it for the long run. So are many in the conservative Christian movement. They recognize that while they may not be able to change the world, their children can.

What If Trump Wins?
Door Jeet Heer, The New Republic, 24 november 2015

[...] Rubio and Ted Cruz, who’ll be hoping for a presidential future even if they lose this year [...].
[...] The lessons of 1964 are clear: Even a losing and divisive candidate changes the orientation of the party. [...] If Trump is the Republican nominee in 2016, he'll transform the party even if he loses. A Trumpized Republican party, much more xenophobic than even now, will be the new norm. And the stage will be set for a new Nixon—most likely Cruz or Rubio—to become the more polished Trump and win the White House.

Ted Cruz: Born From The Heart of the Dominionist Christian Right
Door Bruce Wilson, Talk To Action, 23 maart 2015

Did you known that Ted Cruz and his father helped establish the presidencies, respectively, of George W. Bush and Ronald Reagan ? [...]
Like the election of Reagan, the election of George W. Bush had a profound, quietly seismic impact that to this day is only poorly understood:
During the Reagan years, Christian conservatives, bearing a covert, revolutionary pro-privatization, anti-government agenda that would be quite familiar to today's Tea Party flooded into government; Under George W. Bush, that influx resumed, and the Overton Window was further shoved towards religious supremacy as dual Bush initiatives - both the Faith Based Initiative but also George W. Bush's far-less noticed PEPFAR program and simultaneous shift of US foreign aid money to conservative evangelical charities, redirected billions of federal dollars towards the partisans of the Christian and religious right. Both initiatives continue to this day and help enable the movement to thrive and, beyond American shore, expand.
And the members of the Cruz family, Ted and Rafael, helped make that possible.

Galt and God: Ayn Randians and Christian Rightists Expand Ties
Door J. Sanford, Talk To Action, 7 januari 2015

'Christian Warriors': Who Are The Hutaree Militia And Where Did They Come From?
Door Chip Berlet, Religion Dispatches, 21 maart 2010

What ISIS Really Has In Mind
Door Eric Margolis, The Smirking Chimp / AlterNet, 13 december 2015

[...] a well-developed strategy by the Islamic State, or ISIS, to draw the western powers into a far larger war in the Mideast. They are being aided in this quest by the loud-mouthed right of American, British and French politics.

Donald Trump, Ted Cruz, and a Right-Wing Insurgency the GOP Can No Longer Control
Door Heather Cox Richardson, Salon / AlterNet, 13 december 2015

The rise of dictators-in-waiting Donald Trump and Sen. Ted Cruz has left political observers bewildered. How did the establishment wing of a dominant American political party end up with a radical extremist carrying the party’s banner?

[Malala Yousafzai over o.a. Donald Trump:] "The more you speak about Islam and against all Muslims, the more terrorists we create"
Door Ed Mazza, The Huffington Post, 16 december 2015

"And when the dust settled, a new leader of the Republican Party had emerged"
Tweet van Jan Mieszkowski na een recent GOP-debat, 16 december 2015

[Mieszkowski wijst op een beeld uit de film Het zevende zegel (1957) van Ingmar Bergman, waarin teruggekeerde kruisridders op een strand De Dood ontmoeten; K]

What the ISIS Flag Says About the Militant Group
Door Ilene Prusher, Time, 9 september 2015

[...] The reason for the circle and those words is that they’re a copy of what's known as the Seal of Mohammed, which the prophet himself is believed to have used in his lifetime to seal letters he wrote to foreign leaders, asking them to join him. [...] there’s a kind of Islamic end-of-days element in the flag, pitting the forces of Islam against the Christian West. [...] "The point of the war banner is showing the will to destroy the world order."

Rubio noemt bezette Palestijnse gebieden "Judea and Samaria", net als Netanyahu en kolonisten en in tegenstelling tot de Amerikaanse regering
Rubio's campagnewebsite, 3 december 2015

Lezing (Youtube-video) Jewish Dominionists: Chabad
Door David Sheen, McGill University, 12 november 2015

Turkish 'documentary' says Jews have been "The Mastermind" for 3,500 years
Door Ariel ben Solomon, The Jerusalem Post, 15 april 2015

Turkish professor says that the Jews are destroying the entire world as they search for the ark containing the ten commandments. [...] The Turkish film begins with pictures of the Star of David, models of the Temple in Jerusalem and an excerpt from Erdogan's December 2014 speech [...] [cursivering door mij; K].

ISIS snakt naar de apocalyps
Bob de Graaff, Yaser Ellethy, Willem Ouweneel en Binyomin Jacobs, Radio 1, 27 december 2015

Trump Campaign Picks Radical Anti-Gay End Times Pastor [Carl Gallups] For Rally Invocation
Door Brian Tashman, 15 januari 2016

Jim Bakker: Ronald Reagan Told Me Armageddon's Coming
Door Brian Tashman, Right Wing Watch, 20 januari 2016

Ted Cruz Welcomes Endorsement Of Mike Bickle, Who Believes Oprah Is A Forerunner To The Antichrist
Door Kyle Mantyla, Right Wing Watch, 22 januari 2016

[...] in 2004, Bickle declared that as the End Times approach, all Jews will be given a chance to accept Jesus, warning that if they do not accept "the grace" of Christ, God will then "raise up a hunter" who will kill two-thirds of them "and the most famous hunter in recent history is a man named Adolf Hitler"
[...] Bickle, unsurprisingly is a demon-fighting radical who believes that gay marriage is "rooted in the depths of hell," that homosexuality "opens the door to the demonic realm" [...].

The Man Who Builds Luxury Bomb Shelters for Paranoid One Percenters
Door Lynn Parramore, 11 oktober 2015

[...] we're on our way to the undisclosed location of an underground bunker designed to survive the end of the world, whatever form that apocalypse takes.

Ted Cruz Endorser: Gay Marriage Is 'A Unique Sign Of The End Times'
Door Kyle Mantyla, Right Wing Watch, 25 januari 2016

The Apocalypse Is Upon Us, Ted Cruz Endorsement Edition
Door Sarah Posner, Religion Dispatches, 22 januari 2016

Trump Embraces Radical Anti-Catholic, Anti-Gay End Time Pastor [Robert Jeffress]
Door Brian Tashman, 26 januari 2016

Evangelical leader Jerry Falwell Jr. endorses Trump
Door Robert Costa en Jenna Johnson, The Washington Post, 26 januari 2016

Glenn Beck Readies To Read His Children 'Left Behind' And Move Operations To Israel In Preparation For Looming Collapse
Door Kyle Mantyla, Right Wing Watch, 29 januari 2016

Michele Bachmann: Obama Seeks Global Domination As Battle Of Armageddon Approaches
Door Brian Tashman, Right Wing Watch, 1 februari 2011

Keiner wird als Islamist geboren
Annabelle Hirsch interviewt Kamel Daoud, Frankfurter Allgemeine, 17 februari 2016

[...] Ich habe tatsächlich den Eindruck, dass sich die Positionen gerade verhärten. Man vertreibt die Christen aus dem Orient. Und durch die jüngsten Anschläge erschwert man den Muslimen das Leben in Europa. Als würde man einen Krieg vorbereiten. Einen großen Krieg. Alles, was uns verbindet, wird durchtrennt. Mir macht das große Angst [cursivering door mij; K].

How One of the Most Extreme Groups Within the Religious Right Is Remaking the GOP Race for the Presidency. Dominionists are marching under Ted Cruz's banner
Door Frederick Clarkson, Political Research / AlterNet, 16 februari 2016

Ted Cruz’s campaign is fueled by a dominionist vision for America
Door John Fea, The Washington Post, 4 februari 2016

[Alexandr Doegin] One of Russia's looniest far-right ideologues endorses Donald Trump
Door Marx Fischer, Vox, 1 maart 2016

[...] in spring 2015, when I traveled to Moscow, I found the once-triumphant Duginists and ultranationalists no longer saw Putin as an ally, and even considered him a traitor to the cause. Some had been pressured by security services, which they took as a sign that their views were no longer tolerated. Meanwhile, Putin had largely dropped his grand Eurasianist rhetoric. In retrospect, it seems likely that Putin's short-lived embrace of Duginism was opportunistic and superficial.

Kwart van Israëlische joden wil een theocratie
Door Robin de Wever, Trouw, 9 maart 2016

Televangelist: Donald Trump Will Save Us From Antichrist
Door Brian Tashman, Right Wing Watch, 17 maart 2016

Mitt Romney just basically endorsed Ted Cruz - which is something we never thought we'd say
Door Aaron Blake, The Washington Post, 18 maart 2016

'Brussel is het werk van de duivel'
Door Marije van Beek en Wilfred van de Poll, Trouw, 26 maart 2016

Achter de aanslagen in Brussel zien veel moslimjongeren grotere krachten aan het werk. Ook in het Utrechtse Kanaleneiland. 'IS, daar zitten de Amerikanen achter.' [...] De strijd in Syrië, de opkomst van IS en de aanslagen in Parijs en Brussel zijn voor deze moslimjongeren even zovele 'voortekenen' van het einde der tijden, waarin een antichrist zal opstaan en de gelovigen zal vervolgen. Aanwijzingen zijn er legio, zeggen de jongens. Je hoeft maar te googelen.

Breng de Joden Thuis
EO, 29 maart 2016

De Vlaamse Koen Carlier heeft een missie: hij wil alle Joden ter wereld naar Israël brengen. Hij gelooft dat dan de Messias - Jezus - nog deze generatie terug naar aarde zal komen. [...] Christenen voor Israël heeft een miljoenenbudget beschikbaar voor hun operaties. Politici van onder andere ChristenUnie, SGP, CDA en PVV maken geregeld hun opwachting op bijeenkomsten van de organisatie. Ook internationaal timmert de organisatie flink aan de weg, met takken van Oeganda tot China, Fiji tot Bolivia.

Religious Right Activists 'Occupy' Washington With Tiny Prayer Rally
Door Peter Montgomery, Right Wing Watch, 12 april 2016

[...] World Net Daily included video clips of a couple of the speakers praying for a spiritual revival and praying for God to put the right man in the White House next year. Of course, for Rafael Cruz, father of and campaign surrogate for Ted Cruz, there is no question who God’s choice is, even if he didn’t mention Ted by name. [...] The event closed with remarks from bestselling doomsday author and Messianic Jewish rabbi Jonathan Cahn [...]. [Enigszins hoopgevend: er kwamen maar een paar honderd mensen op de bijeenkomst af, in plaats van de verhoopte 30.000; K]

Religious leaders warn of end-time signs [...]
Door Hazel Torres, Christian Today, 9 november 2015

Two religious leaders and a bestselling author are warning the public about the coming end times, saying the "signs in the heavens are giving warning of impending judgment [but] not immediate judgment."
Appearing on "The Jim Bakker Show," Rabbi Jonathan Cahn made it clear that no man can ever predict the exact Day of Judgment since "you cannot put God in a box."

Ted Cruz’s Father: America Was Founded on the Torah
Door Abra Forman, Breaking Israel News, 7 april 2016

The foundation of America and the constitution was the Hebrew Bible, or Torah, declared the father of GOP presidential candidate Ted Cruz in a speech given earlier in the year. Based on its religious values, America must “stand unconditionally with Israel,” he said firmly.

Israëls leger wordt steeds religieuzer en zionistischer
Door Robin de Wever, Trouw, 19 april 2016

[...] De afgelopen tien jaar maakte het leger kennis met een nieuwe groep leiders: gelovigen die in de greep zijn van wat wel 'religieus zionisme' genoemd wordt. [...] In 1990 behoorde nog 2,5 procent van de IDF tot die groep, becijferde Maarachot, het huisblad van het ministerie van defensie, laatst. In 2008 was dat 26 procent. [...] de Westelijke Jordaanoever is voor hen een taak van kosmisch belang. De oever is de bakermat van hun geloof. Het bouwen van nederzettingen zien ze als een godsdienstige plicht.
[...] stafchef Gadi Eisenkot [...] heeft zijn pijlen gericht op een eenheid binnen het rabbinaat, genaamd 'Joods Bewustzijn'. Critici verwijten de eenheid al jarenlang dat die een rechts-religieuze agenda heeft, en dat die koers van het leger probeert te beïnvloeden.

Why People Love Trump's Apocalyptic Vision of America
Door Deborah Caldwell, Fortune, 10 december 2015

[Trump:] "We can't live like this. You’re going to have more World Trade Centers. It's going to get worse and worse, folks." The crowd cheered and gave him a standing ovation. [...] What's the appeal of this dark view? Well, it's precisely that: people find his apocalyptic rhetoric enticing and familiar - because America has end-times obsession deeply embedded in its national psyche.

Deze kolonist [Avigdor Lieberman; K] gaat nu over de bezette gebieden
Door Derk Walters, NRC, 25 mei 2016

[...] Yehuda Glick, een kolonist die voorstander is van de bouw van een Derde Joodse Tempel en die twee jaar geleden een moordaanslag overleefde, [komt daardoor] de Knesset binnen.

Boek Rechte Hetze im Netz - Eine Unterschätzte Gefahr
Door Patrick Gensing, e-boek, mei 2016

"[...] Men situeert zich in een apocalyptische eindstrijd, en maakt zijn eigen bestaan graag belangrijker, door te beweren deel te nemen aan een historisch gevecht."

Is the Islamic State Unstoppable?
Door Hassan Hassan, The New York Times, 9 juli 2016

[...] Since the American-led air war against it began in July 2014, the Islamic State has lost around 50 percent of its territory in Iraq and 20 percent in Syria.
[...] [But] The threat is not going away. The group’s ultimate goal remains unchanged: control of the Muslim world. The apocalyptic idealists who form the Islamic State’s core believe that they are ordained by God to accomplish this. And they will change their tactics as often as they need to in order to get closer to that goal [...]

Trump and the End of Truth
Door Roger Cohen, The New York Times, 25 juli 2016

Tolstoy wrote of “epidemic suggestion” to describe those moments when humanity seems to be gripped by a kind of mass hypnosis that no force can counter. The resulting movements, like the Crusades or the 17th-century Dutch tulip craze, cannot be controlled. We find ourselves in such a moment.

Etat islamique, la stratégie de la guerre civile
Door Luc Mathieu, Libération, 26 juli 2016

L’égorgement d’un prêtre dans une petite commune normande, mardi, témoigne une nouvelle fois de la volonté de l’Etat islamique de frapper partout, tout le temps. Une guerre d’usure mûrie depuis le début des années 2000 par les théoriciens jihadistes, qui rêvent d’un conflit total et ultime avec les «infidèles».

Wij worden een burgeroorlog ingelokt
Door Han van der Horst, Joop.nl, 27 juli 2016

[...] We worden geprovoceerd om onze eigen staatsinstellingen af te breken. We worden uitgenodigd om onze normen en waarden te vergooien in een orgie van bloedige wraak.

Tim LaHaye is dead but his apocalyptic fact-free "vision" of an alienated alternative and utterly destructive "reality" lives on in the candidacy of Donald Trump
Door Frank Schaeffer, Patheos, 30 juli 2016/

[...] End Times terror is a perfect transition drug to mainlining Trump’s world-fearing hatred.

De aanval op de democratie is begonnen
Door Hubert Smeets, NRC, 5 augustus 2016

Door aan te kondigen dat hij een eventuele nederlaag niet zomaar zal accepteren, zet presidentskandidaat Donald Trump de aanval in op de democratie zelf. Dat past in een wereldwijde trend.
[...]  Trump is een seculiere eindtijd-ideoloog, waarvan er in Amerika wel meer rondlopen. Zoals sommige christenen zich voorbereiden op de verzengende eindtijd voordat Christus terugkeert in het ondermaanse, zoals sommige moslimfundamentalisten het martelaarschap als de daad bij het woord zien, zo presenteert de Republikeinse presidentskandidaat zich als de laatste menselijke reddingsboei om Amerika op Lucifer [Trump noemde Hillary Clinton "de duivel"] te heroveren.

Citizens United & Breitbart Debut New 'Christian War Film' ["Torchbearer"] At RNC [Republican National Convention]
Door Peter Montgomery, Right Wing Watch, 27 juli 2016

[...] As the movie nears an end, viewers are subjected to graphic images of brutality and genocide being carried out by ISIS and affiliated terrorist groups like Boko Haram in Nigeria; Robertson reads from the biblical Book of Revelation.

‘It will be a bloodbath’: Inside the Kansas militia plot to ignite a religious war
Door Cleve R. Wootson Jr., The Washington Post, 15 oktober 2016

The “Crusaders” knew they wanted to kill Muslims — and with luck, use the “bloodbath” to ignite a religious war — but for months they couldn’t settle on a plan.

Trump's Worldview Mirrors the Most Archaic and Apocalyptic of Christian Beliefs
Door Marlene Winnell, AlterNet, 15 oktober 2015

Trump is tapping into a dangerous level of the worst of our religious tradition, and we need to recognize it.

Trump's Apocalyptic Message: Biblical Prophecy, Survivalist Ideologue and Racist Conspiracies In One Package
Door John Feffer, Tom Dispatch / Alternet, 13 oktober 2016

Evangelical and white power constituencies take his message literally.[...] The apocalyptic rhetoric of Trump and his followers is a self-fulfilling prophecy. The gale-force winds of this populist hurricane have been intensified by decades of polarizing economic and social policies.

Donald Trump’s Apocalypse Is a Self-Fulfilling Prophecy

Door John Feffer, The Nation, 13 oktober 2016

[...] There is method to Trump’s particular version of madness. He and his slyly smiling running mate Mike Pence are playing up their vision of scorched-earth America not just to win general political points but to appeal to a very specific set of voters by tapping into the apocalyptic strain in American politics.

The Crusader Sub-Culture in the US Military
Door Jacob Hausner, Islamophobia Today, 1 november 2016

[...] Anti-Muslim/Islam and pro-Crusader themes tied to military-use paraphernalia, including: T-Shirts, insignias, bullet coating, rifle scope cases as well as tattoos inscribed “Kafir,” and “Infidel” have become common within a sub-set of the US military.

Mike Pence Will Be the Most Powerful Christian Supremacist in U.S. History
Door Jeremy Scahill, The Intercept, 15 november 2017

Donald Trump, Stephen Bannon and the Coming Crisis in American National Life
Door David Kaiser, Time, 18 november 2016

[...] Apocalyptic rhetoric and apocalyptic thinking flourish during crisis periods. This represents perhaps the biggest danger of the Trump presidency, and one that will bear watching from all concerned citizens in the months and years ahead.

De zorgen van Kaiser krijgen helaas extra reliëf omdat Bannon in 2014 sprak op een conferentie in het Vaticaan voor zeer rechtse katholieken. Hij zei daar: "And we’re at the very beginning stages of a very brutal and bloody conflict, of which if the people in this room, the people in the church, do not bind together and really form what I feel is an aspect of the church militant, to really be able to not just stand with our beliefs, but to fight for our beliefs against this new barbarity that’s starting, that will completely eradicate everything that we’ve been bequeathed over the last 2,000, 2,500 years."

Anselm Kiefer review – an apocalyptic epitaph for the liberal age
Door Jonathan Jones, The Guardian, 21 november 2016

Kiefer’s warnings about the frailty of society now look scarily prescient, and his Wagnerian new works suggest the innate violence of nationalism.

Trump z'n veiligheidsadviseur Flynn, die islam een "kwaadaardige kanker" noemde, spreekt apocalyptische taal
Door Jackson Diehl, The Washington Post, 11 december 2016

[...] The outlines of what might well be called the Trump crusade are easily located in the rhetoric of Stephen K. Bannon, Michael T. Flynn, Jeff Sessions and other Trump appointees. They describe a "long history of the Judeo-Christian West struggle against Islam,"” as Bannon put it, or "a world war against a messianic mass movement of evil people," as Flynn, the incoming national security adviser, has written.

End Times Pastor Tom Horn: Donald Trump Could Be the Messiah or His Forerunner
Door Brian Tashman, Right Wing Watch / Alternet, 18 december 2016

Televangelist Jim Bakker hosted several fellow End Times preachers on his television program today to discuss the prophetic implications of the presidential election. In their mind, Donald Trump is a kingly and warrior-like leader committed to protecting Israel. 

Trump’s counter-jihad'. How the anti-Muslim fringe conquered the White House.
Door Zack Beauchamp, Vox, 13 februari 2017

Trump’s new attorney general, Jeff Sessions, said more or less the same thing — in an official Senate press release. 'Once again we face a totalitarian threat to the free world. This time it’s from ideological and apocalyptic Islam' [sic: "islam", dus niet "islamisme" of "extremistische islam"; K], Sessions said.

Duett im Dunkeln
(Julius Müller-Meiningen, Die Zeit, 18 februari 2017

[...] 50 Minuten lang skizzierte Bannon seine ganz persönliche Apokalypse in einem düsteren Videotelefonat. [...] der Präsident hat so viele rechtskonservative Christen um sich geschart, dass das Internetportal Lifesitenews.com wenige Tage nach der Amtseinführung jubelte: "Trump bringt Gott nach langer Abwesenheit zurück in die Bundesregierung."

Waarom zwijgt IS in alle talen over Trump?
Door Robin de Wever, Trouw, 9 maart 2017

[Pieter Nanninga, Midden Oosten-deskundige aan de Rijksuniversiteit Groningen:] [...] "IS hoéft helemaal niet te waarschuwen voor Trump. Dat doet hij zelf wel." [...]
[...] Intussen hebben andere moslimextremisten het wél volop over Trump. De quasi-officiële Al-Qaida-krant Al Masra heeft deze week Trumps hoogste adviseur Steve Bannon op de voorpagina. [Illustratie: officieuze IS-propaganda].

Does the Trump Administration Want a Holy War Against Islam? It’s a Terrifying but Reasonable Guess
Door Conor Lynch, Salon, 11 maart 2017

Steve Bannon's apocalyptic views are very close to those of ISIS, and Trump is surrounded by religious zealots.

'"Oorlog is goed" vindt tegenwoordig ook in academische kring weerklank"
Door Marcel Hulspas, Sargasso, 15 mei 2017

Ian Morris [...] beweert in War! dat oorlogen de motor zijn achter de vooruitgang van de beschaving [...]. [Volgens] Walter Scheidels The Great Leveler [...] [is] de enige kracht die dit proces [van uit de hand lopende ongelijkheid] kan keren (of beter, die de samenleving verwoest en een meer egalitaire kan doen ontstaan) [...] een grote ramp zoals de Pest of de een oorlog. (Scheidel gebruikt daarbij het beeld van de vier Apocalyptische Ruiters, wat het momenteel goed doet in de Verenigde Staten.)

POTUS Shield Leader: Islam Must Be ‘Broken Down’ For Christ To Return
Door Peter Montgomery, Right Wing Watch, 14 maart 2017 

Trump Effect Inspires Radical Christians in Military
Door Nina Burleigh, Newsweek, 22 mei 2017

Donald Trump’s election has led to such a steep rise in fundamentalist Christian evangelizing and religious bigotry in the U.S. armed forces that the matter is reaching the level of a “national security threat,” according to information shared exclusively with Newsweek by an organization that represents and advocates for secular and minority religious views in the military.

Mike Huckabee and Israel’s Apocalyptic Temple Movement Set the Stage for a Summer of Holy War. Was a provocative West Bank march led by Christian Zionist honcho Mike Huckabee a sign of trouble to come?
Door Dan Cohen, AlterNet, 26 mei 2017

Mike Pence To Speak At Conference Hosted By Radical Pastor John Hagee
Door Brian Tashman, Right Wing Watch, 30 mei 2017

[...] Hagee’s views on Israel are closely tied to his belief that the apocalypse is imminent and the Antichrist will soon come to power.

A Disciplined, Charging Army - How the Christian Right Became a Political Force
Door Frances FitzGerald, The New Yorker, mei 1981

The Christian Right Was Right
Door John Pavlovitz, 16 maart 2017 | zie ook hier

[...] These harbingers of doom were absolutely right to warn us—and ironically they were the very ones they were warning us about. In the sickest kind of self-fulfilling prophecy, they were the plague of these days that they said would come.

Why Are Americans So Obsessed With Apocalypse—and Convinced It Will Happen in the Near Future?
Door Betsy Hartmann, Seven Stories Press / Alternet, 16 juni 2017

[...] an excerpt from the new book The America Syndrome: Apocalypse, War, and Our Call to Greatness [2017].

Why Trump's Warsaw Speech May Have Been His Most Ominous Yet
Door Walter Shapiro, The Guardian / AlterNet, 7 juli 2017

[...] For a president whose grasp of theology abruptly stops at “Two Corinthians,” Trump seems to revel in the concept of a holy war. For that was at the core of his inflammatory rhetoric about the survival of western civilization. About all that was missing from Trump’s Warsaw war cry was a rousing chorus of Onward Christian Soldiers.

As Temple Mount Flares, Jewish Movement Sees Opportunity To Reclaim Holy Site
Door Sam Kestenbaum, Forward, 19 juli 2017

God told "firefighter prophet" Mark Taylor that He chose Trump to save America, and Taylor tells all in his new book
Door Safiyah Riddle, Right Wing Watch, 19 juli 2017

[...] The demonic adversity that Taylor endures only strengthens his resolve to help Trump unite a Christian Army.

De VN-Veiligheidsraad praat vandaag over de crisis rond de Tempelberg in Jeruzalem
Trouw, 24 juli 2017

What Trump Owes America's Christian Fascists
Door Chris Hedges, Truthdig / Alternet, 24 juli 2017

[...] Christian Reconstructionism, called Dominionism by some. This new ideology is about taking control of all institutions, including the government, to build a “Christian” nation. Rousas John Rushdoony in his 1973 book, “The Institutes of Biblical Law,” first articulated it. Rushdoony argued that God gives the elect, just as he gave Adam and Noah, dominion over the earth to build a Christian society. Their state will come about with the physical eradication of the forces of Satan. It is the duty of the church and the elect to “rescue” the world so Christ can return.

Tom Horn: Trump Is Leading The Fight Against The Occult And The Rise Of The Antichrist
Door Kyle Mantyla, Right Wing Watch, 25 juli 2017

Yesterday, Jim Bakker interviewed Donald Trump-loving End Times pastor Tom Horn, who declared that a recent Time magazine cover featuring an image of President Trump leaning against a crumbling Washington Monument was a prophetic sign that Trump is leading the fight against occultism in America.

Evangelisch fundamentalisme en katholiek integralisme: een verrassende [en omineuze] oecumene
Door Hans Rottier, Niet naar Santiago en weer terug, 26 juli 2017

[...] [Paus] Franciscus verwijdert van binnenuit de lezing van sektarisch millenarianisme [...] en dominionisme dat de Apocalyps en de laatste slag voorbereidt.

POTUS Shield: Trump’s Dominionist Prayer Warriors and the 'Prophetic Order of the United States'
Door Peter Montgomery, Right Wing Watch In Focus, augustus 2017

[...] POTUS Shield leaders believe the idea of a two-state solution is contrary to the word of God. [...] POTUS Shield continues to pray about the White House staff, asking God to remove any "Benedict Arnolds" who are standing in the way of Trump carrying out the will of God.

Pope Francis allies accuse Trump White House of 'apocalyptic geopolitics'
Door Stephanie Kirchgaessner, The Guardian, 13 juli 2017

Evangelicals, Trump and the politics of redemption
Door Peter Wehner, RNS, 11 augustus 2017 

Michele Bachmann Is Heading A Right-Wing Mission To The UN In Preparation For The End Times
Door Kyle Mantyla, Right Wing Watch, 16 augustus 2017

The Allure of the Far Right Demands Immediate Action
Door Adele M. Stan, The American Prospect / Alternet, 19 oktober 2017

To dismiss the attraction of Bannon’s dystopian nationalism is folly.
[...] [Bannon assured] the Values Voters that they would be "the folks who saved the Judeo-Christian West." He warned that America is now at the point of a "fourth turning"—a reference to the theory of historical cycles put forth by amateur historians William Strauss and Neil Howe, which divides history into cycles of roughly 80 years, each one punctuated by a period of cataclysmic bloodletting.

Reacties op dit exposé

"Een prachtige en inspirerende tekst."
- Ewoud Butter, onderzoeker, publicist, hoofdredacteur Republiek Allochtonië

"Even lang als boeiend stuk over hoe geloof in de eindtijd geweldsideologieën inspireert, ook die van het Westen."
- Han van der Horst, historicus en publicist

"Interessante longread over ISIS en andere religieuze extremisten."
- Ewout Klei, historicus en publicist

"Mooi en goed gedocumenteerd stuk over de apocalyps in religie en politiek."
- Jan Jaap de Ruiter, arabist en publicist

"Interessant stuk. Is duidelijk veel werk in gaan zitten."
- Jeroen Laemers, hoofdredacteur Sargasso

6 opmerkingen:

  1. Joachim di Fiore is geen goed voorbeeld van een apocalyptisch denker - het is typisch iets voor Hans Achterhuis om zoiets te suggereren (net als dat hij Ayn Rand portretteert als de centrale denker van het neoliberalisme). Di Fiore heeft het bv. nooit over 'duizendjarig' gehad (die term komt van Augustiinus), er komen bij hem geen eindtijdperikelen voor en hij bedoelde zijn tijdperken wrsl. vooral als iets cyclisch. (Het zijn trouwens geen drie tijdperken maar vijf, omdat de drie ringen overlappen. Je zou het ook kunnen zien als Borromeïsche ringen, van die goochelaarsringen die allemaal aan elkaar vast zitten. Misschien dat Di Fiore het zo bedoelde - in elk geval somt hij talloze van dit soort cycli uit de bijbelse historie op (de vijf aartsvaders bv.).)

    Volgens mij is er onder katholieken vooral consensus over de eindtijdversie waarbij er eerst een duizendjarig vredesrijk komt, en daarna pas het gedoe met de antichrist en zo - if any, want juist bij Di Fiore en Augustinus ontbreekt dat. Een aardig overzicht van wie degenen zijn geweest die de 'tribulations' naar voren hebben gehaald vind je hier: http://nl.wikipedia.org/wiki/Chiliasme. Wat verder veel invloed heeft gehad dat zijn de pamfletjes van The Plain Truth van Herbert Armstrong, die o.a. predikt dat de angelsaksische landen de verloren stammen van Israel zijn: http://en.wikipedia.org/wiki/The_Plain_Truth.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Di Fiore geloofde diep in de Openbaring van Johannes, dus hij was per definitie een apocalyptische denker; inclusief over de antichrist - zie dit boek.

      Hij schreef onder meer over de tekenen van het laatste oordeel en verwachtte een millennium van vrede.

      Lees bijvoorbeeld dit artikel, waaruit tevens blijkt dat Fiore juist brak met de onder meer door Augustinus benadrukte opvatting dat je de Openbaring van Johannes niet als een profetie moet lezen van wat de wereldgeschiedenis concreet gaat behelzen.

      Ook waar je vandaan haalt dat Fiore "waarschijnlijk" doelde op een cyclisch gebeuren, zou ik niet weten.

      Je opmerking over een afwijkende consensus over de eindtijd onder katholieken is ook slechts een slag in de lucht.

      Verder heeft juist Hans Achterhuis de gewoonte bronnen na te pluizen voor hij er iets over zegt, dus ik begrijp je sneer geenszins.

      Verwijderen
  2. Achterhuis heeft inderdaad een goed oog voor details, maar dat sluit geenszins uit dat hij ook de neiging heeft 1 figuur centraal te stellen om een hele stroming te schetsen, wat een vervormend effect heeft. Zo heeft hij veel kritiek gekregen op het feit dat hij Ayn Rand centraal stelde om het neoliberalisme te kenschetsen, terwijl die stroming veel breder is en een langere geschiedenis kent dan hij daarmee suggereert. Zo ook met Di Fiore: de man heeft weliswaar veel invloed gehad, maar hij is nauwelijks representatief te noemen voor wat we heden ten dage om ons heen zien. Achterhuis kiest hem blijkbaar uit vanwege zijn utopistische gehalte, dat grenzeloze optimisme waarover A. van mening is dat het vroeg of laat tot dystopische uitwassen zal leiden.

    In vrijwel alle uiteenzettingen over Di Fiore's denken zul je aantreffen dat hij bij de Antichrist etc. vooral een geestelijke strijd in gedachten had - niet zozeer een fysieke oorlog, en al helemaal niet eentje die alle oorlogen zou overtreffen. Zoals hier bv.: http://nl.wikipedia.org/wiki/Joachim_van_Fiore - ook kun je daar de opmerking vinden dat zijn kijk op de geschiedenis 'organisch en cyclisch' was. Het leek eigenlijk nog sterk op de klassiek-joodse eschatologie, waar ook niks speciaal heftigs in gebeurt. (Over die cyclische tijdperken & ringen nog dit: http://www.newworldencyclopedia.org/entry/Joachim_of_Fiore (zie afbeelding van de 'interlocking trinity'). Ik heb hier bij mij thuis (een vertaling van een gedeelte van) de Expositio in Apocalipsim voor mijn neus liggen waar dit in extenso in staat, maar dat staat helaas niet integraal op internet.)

    "[..] tevens blijkt dat Fiore juist brak met de onder meer door Augustinus benadrukte opvatting dat je de Openbaring van Johannes niet als een profetie moet lezen van wat de wereldgeschiedenis concreet gaat behelzen."
    Precies, en daarom ligt Augustinus al heel wat meer in lijn met de huidige chiliastische stromingen. Maar, zoals je zou hebben kunnen lezen in die link over het chiliasme, ook bij hem ontbraken nog die hevige 'tribulations' die aan het 1000-jarig rijk vooraf zouden moeten gaan plaatsvinden (het laatste oordeel is nl. daarná pas - om die reden wordt hij dan ook wel eens 'a-millenialist'(!) genoemd). De andere versies die daar worden geschetst, waarin alle strijd naar voren wordt gehaald en steeds letterlijker wordt genomen, zijn eigenlijk allemaal van later datum en gelieerd aan het protestantisme.

    Vandaar dus mijn mijmering dat je dit soort werk (de bloedige variant) binnen het katholicisme niet gauw zult tegenkomen. Het lijkt er meer op dat het millennialisme, wat in feite al millennia bestaat, pas relatief recent een bepaalde ontwikkeling doorgemaakt heeft.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. - Wat betreft het neoliberalisme noemt Achterhuis in De utopie van de vrije markt naast Rand ook meteen Friedman. Dat Achterhuis - verwijzend naar de aard van Friedmans experimenten in onder meer Chili - erbij zegt (pagina 9) dat Friedman Atlas Shrugged wel gelezen moet hebben, is slechts een retorische (en leuke) suggestie. Ook Hayek komt uitgebreid aan bod.

      - Dat Di Fiore's type apocalyptiek niet representatief is voor apocalyptische denkbeelden - en zeker de daden - van bijvoorbeeld terroristische moslims, kan best zijn. Hij heeft ontiegelijk veel geschreven en ik heb alleen een indruk via internet. Jij refereert aan een deel van Expositio in Apocalipsim, maar wie weet heeft hij het in De ultimis tribulationibus of De septem sigillis wel degelijk over verschrikkingen. Mij lijkt het waarschijnlijk dat hij ontzettende gebeurtenissen voorzag, om de eenvoudige reden - nogmaals - dat hij diep geloofde in de Openbaring van Johannes, die zoals bekend vol zit met tribulationes (vergelijk fitna in islamitische apocalyptiek).
      Vooralsnog zie ik geen bewijs om Achterhuis' - uiteraard vereenvoudigende, hij zei het in een lezing - schets geheel af te vallen. Maar ik geef je toe dat hij het publiek gedeeltelijk op het verkeerde been zet als het klopt wat in de New World Encyclopedia waarnaar je linkt staat over Di Fiore: "Rather than a cataclysmic end of the world in which the elect alone escape destruction, he envisioned a transformation of the world into a spiritual kingdom centering on the ideal monastic life."

      - Wat betreft Augustinus en Di Fiore kan ik je werkelijk niet volgen. Als het artikel waar ik hierboven naar link correct is, brak Di Fiore met de ahistorische apocalyptiek van Augustinus. Dan was het dus juist Di Fiore die 'chiliastiek' introduceerde of een grote impuls gaf.

      - Volgens de Trimondi’s is de Joodse eschatologie een nogal onduidelijk geheel. En zijn er ook profetieën - ik noem hierboven Daniël, Henoch en Jubileeën - waaruit men catastrofale gebeurtenissen zou kunnen afleiden.

      - Je kennelijke sprong van "interlocking" naar "cyclic" betreffende Di Fiore's drieledige heilsgeschiedenis lijkt me een van je "mijmeringen" - waarop trouwens iedereen recht heeft.

      Omdat dit aspect, hoe interessant ook, niet dragend is voor mijn exposé - het stukje over Di Fiore is vooral bedoeld als opstapje - wil ik onze gedachtewisseling hierbij afronden. Bedankt voor je aanvullingen. (Ik wil best zo beleefd zijn jou het laatste woord te geven, maar houd dat dan s.v.p. kort.)

      Verwijderen
    2. PS Ik heb in de eerste noot bij mijn verhaal toegevoegd:

      "Een lezer stelt dat de apocalyptiek van Joachim di Fiore niet representatief is voor het type ondergangsdenken en -doen dat ik in mijn exposé belicht. Zie de discussie helemaal onderaan deze (web)pagina."

      Verwijderen
  3. Ik heb grote waardering voor Hans Achterhuis, maar ik heb een probleem met die bewering "dat bij elke utopie geweld op de loer zou liggen". Sinds Popper is elk politiek ideaal verdacht. Achterhuis verwijt zelfs met enige regelmaat anderen dat ze utopist zijn, die zich dan alleen effectief kunnen verdedigen door aan te voeren dat ze absoluut geen idealen koesteren. Maar een dergelijke (moreel verplichte) afwezigheid van idealen kan evengoed tot een doel worden wat tot geweld leidt. En kan niet ook juist cultuurpessimisme (à la Spengler) een vreselijke self-fulfilling prophecy teweeg brengen? Overigens heeft Achterhuis er ook de vinger opgelegd - en da's dan weer zijn grote verdienste - dat Popper, die een pupil was van Hayek en als een soort wegbereider voor diens anti-idealistische project gefungeerd heeft, blind was voor het feit dat ook dit mogelijk een gevaarlijke ideologie betrof.

    Di Fiore wortelt in de gnostiek en hermeneutiek, zijn denken is hartstikke dialectisch. Augustinus daarentegen ontpopte zich als een fel tegenstander van de gnostici. Waar Di Fiore de bijbel puur allegorisch opvatte, meende Augustinus dat je 'm 'niet op literaire wijze' moet lezen maar kennelijk letterlijk (als er 1000 stond dan was dat ook zo). En letterlijke lezingen van 'Openbaringen' zullen eerder aan de wieg gestaan hebben van wat je hier aan stromingen beschrijft, dan allegorische. Verder zou ik er überhaupt voor pleiten om onderscheid te maken tussen de fanatici die naar een heuse apocalyps streven en degenen die geloven in iets (van gematigde / heilzame aard) dat zich op organische wijze zal ontrollen - de self-fulfillers en de anti-self-fullers, al naar gelang het maakbaarheidsgehalte

    Neem nou die orthodox-joodse stroming van de True Torah Jews of Neturei Karta: die noem je terecht 'antizionistisch', maar tegelijkertijd is het een variant van zionisme (nl. religieus zionisme, zie evt. wiki). Zij voeren aan dat de bijbel het verbiedt om ernaar te streven dat de dingen zich voltrekken (ogv de zgn. Drie Eden). Ook vatten zij de term 'het Nieuwe Jeruzalem' doorgaans symbolisch op. Sjeik Hosein is een beetje een twijfelgeval - hij neemt de wildste profetieën naar de letter, maar hij is ook iemand die waarschuwt voor de machinaties van self-fulfillers en ertoe oproept dit tij te keren door te weigeren elkaar de hersens in te slaan.

    Dat kliekje rondom Soral is inderdaad een duister samenraapsel, het lijkt nog het meest op een anti-Verlichtingsbeweging. Maar krachten roepen nu eenmaal tegenkrachten op: ook de Verlichting heeft zich helaas een gewelddadige ideologie betoond.

    BeantwoordenVerwijderen